ikki qavatli lipid membranalari. bir va ikki qavatli sun’iy membranalar, ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar, ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar

PPTX 26 pages 764.7 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 764.7 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

презентация powerpoint mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti biologiya yo’nalishi (kechki) biofizika fanidan mustaqil ishi mavzu: ikki qavatli lipid membranalari. bir va ikki qavatli sunʼiy membranalar, ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar, ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar. topshirdi: to’laganova muslima gadayeva shahnoza reja ikki qavatli membrana lipidlari. bir va ikki qavatli suniy membranalar. ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar. ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar. ikki qavatli membrana lipidlari. hujayra membranasi. hujayra va uning tarkibiga kiruvchi barcha organoidlar membrana bilan chegaralangandir. membranalar hujayralarni ayrim kompartmentlarga ajratadi. membranalarda o’ta hayotiy muhim bo’lgan jarayonlar sodir bo’ladi, ya’ni to’siqlik, tashiluv, osmotik, energetik, biosintetik va boshqalar. biologik membranalarning tuzilishi. membranalar asosan lipoproteidli tuzilmalar bo’lib 60% oqsil moddalardan, 40% esa lipidlardan, xususan fosfolipidlardan iborat. ularning qalinligi 6-10 nm. membrana shakllanishida gidrofob bog’larga asosiy o’rin beriladi: lipid-lipid, lipid-oqsil, oqsil-oqsil. bundan tashqari, membrana tarkibiga yana har xil funksiyani bajaruvchi oqsillar ham kiradi. (tashuvchi, ion kanali va nasos vazifalarini …

2 / 26

ksillar. bundan kelib chiqadiki, membranalar hujayraning boshqa kompartmentlaridan metabolitik funksiyalarni bajarishi bilan ham ajralib turadi. biologik membranalarning tuzilishida hozirgi vaqtda ko’proq suyuqlik-mozaikali tuzilishga e’tibor beriladi. bu gipotezaga asosan membrananing asosini o’zida qisman boshqa lipidlarni (galaktolipidlar, stearinlar, yog’ kislotalari) tutgan ikki qavatli fosfolipidlar tutadi. fiziologik haroratlarda to’yinmagan yog' kislotalari tufayli ayrim suyuq g'ovakchalar vujudga keladi. ushbu holga stearinlar ham yordam beradi.biologik membranalar lipid tuzilishi bo'yicha assimetrikdir. chunki ularning ikki tomoni har xil gidrofil muhitlarga qaralgandir. tashqi qavatda ko'proq stearinlar va glikolipidlar mavjud. membrana tarkibiga kiruvchi lipidlar o'rin almashish xususiyatiga egadir. bu o'rin almashishi ikki tipda ya'ni o'zining yakka qavati doirasida (literal diffuziya) va bir-biriga qarama-qarshi qavatlarda ikkita lipid molekulalarining o'rin almashishi (flip-flop) tipida bo'ladi. yakka qavatdagi lipidlar diffuziyasida 1 soniya davomida millionlab lipidlar o'rin almashishi mumkin. bu hodisaning tezligi esa 5-10 mkm/s atrofida bo’ladi. fosfolipidlarning uchta asosiy tuzilishi eritmada hosil bo'ladi; lipozoma (yopiq ikki qatlamli), misel va ikki qatlamli. bir va …

3 / 26

’tishda yog’li kislotali zanjirlar erishi burilish izomerlashuvi bilan bog’liq. eng kichik energiya trans-, eng katta energiya sis- konfigurasiya ega. gosh-konformasiyalar (trans-konformasiyaga nisbatan 1200ga burilgan) energiya jihatidan trans-konformasiyadan kam farq qiladi (2-3 kj/mol), biroq bu holatlar balandligi 12-17 kj/mol bo’lgan energetik to’siq bilan ajratilgan. trans-konformasiyada uglevodorod zanjirlari chiziqli tuzulishga ega bo’lsa, goshkonfigurasiyalar paydo bo’lishi uglevodorod zanjirida «kinki» (sirtmoq) hosil qiladi. kinkilar soni oshishda membranalar uglevodorod zonasida tartibsizlikni oshiradi. bunda lipidlar orasidagi o’zaro ta’sir kuchlari kamayadi, lipidlar harakatchanligi oshadi. fazali o’tish zonasida fosfolipidlar yog’li kislotali zanjirlari zich joylashishida buzilishlar bo’lishi mumkinligi natijasida membrana o’tkazuvchanligi keskin oshadi. asosiy faza o’tish nuqtasidan yuqori haroratlarda egiluvchan uglevodorod zanjirlar statistik o’ram konfigigurasiyasini olishga intiladi. biroq bunga sirt taranglik kuchlari to’sqinlik qiladi. natijada molekulaga to’g’ri keluvchi effektiv maydonning birmuncha oshishi kuzatiladi, ammo bunda membranalarda zanjirlar konformasiyalarining ayrimlari amalga oshmaydi. membranalarda faza o’tishda tizim entropiyasi va hajmi sakrab o’zgaradi, ya’ni bunday o’tish birinchi turdagi o’tishga mansubdir. quyidagi jadvalda …

4 / 26

molekulasi gidrolizida chiqadigan energiya hisobiga hujayraga ikkita kaliy ioni ko’chiriladi, hujayra dan uchta natriy ioni chiqariladi. natijada hujayrada kaliy ionlarining konsentrasiyasi hujayradan tashqari muhitga nisbatan oshadi, natriy ionlarining konsentrasiyasi esa kamayadi. ca-² atф azada atф gidrolizi energiyasi hisobiga 2 ta kalsiy ioni, −+ h pompada – ikkita proton tashiladi. ionli nasoslar ishining molekulyar mexanizmi to’laligicha o’rganilgan emas. shunday bo’lishiga qaramay ularning asosiy bosqichlari haqida xulosa qilsa bo’ladi. k − na − atф aza atф gidrolizi bilan bog’liq quyidagi bosqichlar mavjud: 1). ye-ferment bilan atф ning kompleks hosil qilishi (ushbu reaksiya magniy ionlari bilan faollashtiriladi. 2) kompleks uchta natriy ioni bilan bog’lanadi; 3) atф molekulalarining gidrolizi paytida atф molekulalari va anorganik fosfat bilan bir qatorda energiya ajraladi; 4) fermentning membrana ichida flip-flop aylanishi; 5) membrana tashqi qavatida ro’y beradigan natriyni kaliyga ion almashish reaksiyasi; 6) ferment kompleksining qayta aylanishi tufayli kaliy ionlari hujayra ichiga o’tkaziladi; 7) fermentning kaliy ionlarini va anorganik …

5 / 26

inchi navbatda xlor anionlarining diffuziyasiga olib keladi. ularning passiv transporti elektr gradiyenti bo’ylab ro’y beradi. shunday qilib, anionlar passiv transporti kationlar aktiv transporti bilan bog’liq bo’lib qoladi, bu bilan hujayralar hayotiy faoliyati ta’minlanadi. harakatchan tashuvchilar. fik qonunidagi diffuziya koeffisiyenti d ning haroratga proporsional ekanligini a.eynshteyn ko’rsatgan edi: bunda k − bolsman doimiysi, t − absolyut harorat, h − eritma qovushqoqligi, r − sferasimon zarrachalar radiusi, tenglamaga asosan diametri 2 nm atrofida bo’lgan zarrachalarning 250s dagi diffuziya koeffisiyentini topish mumkin. uning kattaligi 2.45 10 -⁵/r (r − нм larda) ga teng. biologik membranalar uchun birinchidan, harorat oshishi bilan reaksiyalar tezligi oshishini va ikkinchidan, biologik membranalarda moddalar erkin diffuziyadan tashqari yengillashgan diffuziya orqali o’tishi mumkinligini ham hisobga olish kerak. hujayrada erkin diffuziyani tezlatish uchun ko’chish ro’y berayotgan sirtni oshirishadi: masalan, ingichka ichak epiteliysi sitoplazmatik membrana sirtida ko’p sondagi burmalardan iborat. organizmda diffuziyalanayotgan moddalar konsentrasiyasi gradiyentini oshirish ko’chgan moddalarni qonda limfa oqimi bilan …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ikki qavatli lipid membranalari. bir va ikki qavatli sun’iy membranalar, ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar, ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar"

презентация powerpoint mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti biologiya yo’nalishi (kechki) biofizika fanidan mustaqil ishi mavzu: ikki qavatli lipid membranalari. bir va ikki qavatli sunʼiy membranalar, ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar, ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar. topshirdi: to’laganova muslima gadayeva shahnoza reja ikki qavatli membrana lipidlari. bir va ikki qavatli suniy membranalar. ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar. ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar. ikki qavatli membrana lipidlari. hujayra membranasi. hujayra va uning tarkibiga kiruvchi barcha organoidlar membrana bilan chegaralangandir. membranalar hujayralarni ayrim kompartmentlarga ajratadi. membranalarda o’ta hayot...

This file contains 26 pages in PPTX format (764.7 KB). To download "ikki qavatli lipid membranalari. bir va ikki qavatli sun’iy membranalar, ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar, ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar", click the Telegram button on the left.

Tags: ikki qavatli lipid membranalari… PPTX 26 pages Free download Telegram

ikki qavatli lipid membranalari. bir va ikki qavatli sun’iy membranalar, ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar, ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ikki qavatli lipid membranalari. bir va ikki qavatli sun’iy membranalar, ionlarning induktsiyalangan transporti. harakatchan tashuvchilar, ionoforlar va kanal xosil qiluvchilar"

Similar files