ravish so`z turkumi

PPTX 13 pages 90.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.1 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: fe’l so`z turkumi mavzusi yuzasidan amaliy mashg`ulot mavzu: ravish so`z turkumi. o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. ravishlarning ma’no jihatdan turlari. 2. ravishlarning yasalishi. 3. ravishlarning tuzilish jihatdan turlari. 4. mavzuga oid mashqlar, testlar bajarish. ravishni morfologik tahlil qilish. ravish harakat-holatning bajarilish tarzi, payti, o‘rni, daraja-miqdori kabi belgilarni bildiruvchi va qanday?, qancha?, qachon?, qayer? kabi so‘roqlarga javob bo‘luvchi so‘zlar ravish deyiladi. ravish ko‘pincha fe’lga bog‘lanadi. ravishlar o‘zgarmas so‘z turkumi bo‘lib, ular so‘zlarga qo‘shimcha olmasdan, o‘zgarmasdan bog‘lanadi: tezda qaytmoq, birdaniga gapirmoq. ravishlar tarkibidagi egalik (-i, -si) va kelishik (-ga, -dan) qo‘shimchalari morfemalarga ajratilmaydi: kechasi, kunduzi, birga, rostdan. bu qo`shimchalardan tashqari qadimgi davrlarda keng ishlatilgan -ra qo`shimchasi (so`ngra, uzra kabi), -a qo`shimchasi (qayta, ko`tara kabi), -in, (-un) qo`shimchasi (birin-ketin, ostin-ustun, qishin-yozin) bor so`zlar yaxlitlanib qolgan. ravishlar o‘ziga xos yasalish tizimiga ega: mardlarcha, birin-ketin, har zamon. ravishlar qisman bo‘lsa-da harakat belgisini darajalab ko‘rsata oladi: tez, tezroq, juda tez. otlashish xususiyati ravishlarda ham …

2 / 13

, do‘stona, qahramonlarcha, naridan-beri, yana, bazur (bahuzur yoki bemalol),bafurja, arang, eskicha, qatorasiga va b. 2. payt ravishlari harakat-holatning bajarilish paytini bildirib, qachon? qahondan? qachongacha? qachondan beri? so‘roqlaridan biriga javob bo‘ladi: avval, ilgari, so‘ng, keyin, endi, hozir, hanuz, hamisha, hamon, erta-indin, qishin-yozin, doimo, tez orada, shu kuni, bu borada, kecha-kunduz. 3. o‘rin ravishlari harakat-holatning bjarilish yoki bajarmaslik o‘rnini bildirib, qayer? so‘rog‘iga javob bo‘luvchi ravishlardir: ichkari, tashqari, olg‘a, u yer-bu yerda, uzoqdan, naridan, beridan, yaqindan, pastdan, yuqorida,o‘ngda, chapda, oldinda. 4. miqdor-daraja ravishlari harakat-holatning darajasini, miqdorini, belgining darajasini, narsa-buyumning noaniq miqdorini bildirib, qancha? qay darajada? so‘roqlariga javob bo‘ladi: juda, ehg, g‘oyat(da), nihoyatda, ko‘p, mo‘l, bisyor, oz, kam, picha, ancha, bir talay, biroz. 5. maqsad-sabab ravishlari harakat-holatning maqsadini yoki sababini bildirib, nega? so‘rog‘iga javob bo‘ladi: noiloj, chorasizlikdan, ilojsizlikdan (sabab ravishlari); atayin, ataylab, jo‘rttaga,qasddan, qasdma-qasd, azza-bazza (maqsad ravishlari) ravishlarning yasalishi ravishlar tub va yasama bo‘ladi. tub ravishlar asos yordamida harakat-holatning belgisini ifodalaydigan ravishlardir: tez, sekin, …

3 / 13

erkalangansimon, uyalgansimon, -namo: uyalgannamo, oliftanamo; - lay(in): butunlayin, tiriklay; -incha, -iqcha: yashiriqcha, aksincha, ko‘pincha, -siz, be-: to‘xtovsiz, beixtiyor; -chang: ko‘ylakchang, kovushchang; -in: oldin, yashirin; -omuz: shikoyatomuz, kinoyaomuz; -aki: yodaki, og‘zaki. eslatma: -cha, -lab, -larcha, -ona, -an, chasiga qo‘shimchalari ot, sifatga qo‘shilib ravish yasaydi. tubdan, to‘satdan, qo‘qqisdan, rostdan, yolg‘ondan, birdan, birga, kechalari, avvallari, so‘ngra bu kabi ravishlarda qo‘shimchalar asos qism bilan mustahkam birikib, hozirgi kunda ajralmas holga kelgan. 2. so‘zlarni qo‘shib ravish yasash. bunda qo‘shma, juft va takroriy ravishlar yasaladi. qo‘shma ravishlar asosan ikki so‘zdan yasaladi va ularning quyidagi turlari ajratib yoziladi: 1) tarkibida u, bu, o‘sha, shu olmoshlari bo‘lgan payt va o‘rin ravishlari: u yoqqa, bu yoqqa, u yerga, shu yerda, o‘sha yerda va b. 2) tarkibida har, hech, hamma, bir, qay so‘zlari bo‘lgan ravishlar: har zamon, har vaqt, hech vaqt, bir zum, bir necha, hech yoqqa, qay payt, qay vaqt. 3) tarkibida alla elementi bor bo‘lgan ravishlar qo‘shilib yoziladi: …

4 / 13

bunda, hali-beri; f) olmosh, son, taqlid va aralash holda so‘zlarning takrorlanishidan: o‘z-o‘zidan, yakka-yakka, taqa-taq. ravishlarning tuzilish jihatdan turlari 1. sodda ravishlar: a) tub: tez, jim; b) yasama: majburan, eskicha. (bir asosdan iborat bo‘lgan ravishlar) 2. qo‘shma ravishlar: birpas, har vaqt, ozmuncha. (ikki va undan ortiq so‘zlarning qo‘shilishidan hosil bo‘lgan ravishlar) 3. juft ravishlar: naridan-beri, qishin-yozin. (ikki asosni yonma-yon keltirishdan hosil bo‘lgan ravishlar) 4. takroriy ravishlar: tez-tez, asta-asta. (bir asosni aynan yoki tovush o‘zgarishi yordamida hosil bo‘lgan ravishlar) ravish tahlili namunasi 1. so‘rog‘i. 2. ma’no turi. 3. darajasi. 4. otlashgan yoki otlashmaganligi. 5. tuzilish turi. 6. tub yoki yasamaligi. 7. gapdagi sintaktik vazifasi. e’tiboringiz uchun rahmat! /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ravish so`z turkumi"

mavzu: fe’l so`z turkumi mavzusi yuzasidan amaliy mashg`ulot mavzu: ravish so`z turkumi. o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. ravishlarning ma’no jihatdan turlari. 2. ravishlarning yasalishi. 3. ravishlarning tuzilish jihatdan turlari. 4. mavzuga oid mashqlar, testlar bajarish. ravishni morfologik tahlil qilish. ravish harakat-holatning bajarilish tarzi, payti, o‘rni, daraja-miqdori kabi belgilarni bildiruvchi va qanday?, qancha?, qachon?, qayer? kabi so‘roqlarga javob bo‘luvchi so‘zlar ravish deyiladi. ravish ko‘pincha fe’lga bog‘lanadi. ravishlar o‘zgarmas so‘z turkumi bo‘lib, ular so‘zlarga qo‘shimcha olmasdan, o‘zgarmasdan bog‘lanadi: tezda qaytmoq, birdaniga gapirmoq. ravishlar tarkibidagi egalik (-i, -si) va kelishik (-ga, -dan) qo‘shimchalari morfemalarga ajratilmaydi: kec...

This file contains 13 pages in PPTX format (90.1 KB). To download "ravish so`z turkumi", click the Telegram button on the left.

Tags: ravish so`z turkumi PPTX 13 pages Free download Telegram