tibbiyot geografiyasi

DOCX 24.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1670932644.docx tibbiyot geografiyasi referat tibbiyot geografiyasi reja: 1. tibbiyot tizimi – tibbiyot geografiyasining tadqiqot obyekti sifatida. 2. tibbiyot geografiyasining fanlar tizimida tutgan o’rni. tadqiqot obyekti va predmeti. boshqa fanlar bilan aloqasi. 3. zamonaviy tibbiyot tizimining tuzilishi va rivojlanishi. 4. nozogeografiya. 5. aholining tibbiy xizmatga bo’lgan ehtiyojlari, uning turlari va qondirilishi darajasi. tibbiyot geografiyasi geografiya hamda tibbiyot fanlari oralig’ida vujudga kelgan fandir. uning rivojlanishi bilan iqtisodiy geografiyaning ijtimoiylashuvi jarayonlari yanada jadallashdi. bularning natijasi o’laroq, tibbiyot geografiyasi zamonaviy iqtisodiy va ijtimoiy geografiyaning sotsial qanotidan o’rin olib, uni yanada rivojlantirdi. tibbiyot geografiyasi – inson salomatligi va turli kasaliklarning vujudga kelishiga ta’sir etuvchi omil va sharoitlar, ularning mamlakat hamda rayonlarda tarqalish qonuniyatlari va xususiyatlarini o’rganadi. ko’pchilik olimlar tibbiyot geografiyasini mustaqil fan tarmog’i sifatida vujudga kelish vaqtini xix asrning o’rtalari deb hisoblaydilar. shu davrdan boshlab, to hozirga qadar tibbiyot geografiyasining tadqiqot obyekti va predmeti borasida olimlar tomonidan turli-tuman fikrlar bildirildi va mazkur fanning predmeti muttasil …

lan chambarchas bog’langan, shuningdek, demografiya, sotsiologiya, kartografiya, mamlakatshunoslik, etnografiya, sotsial statistika, landshaftshunoslik, iqlimshunoslik, ekologiya, biogeografiya, sotsial ekologiya, epidemiologiya, parazitologiya, sotsial gigiyena va sog’liqni saqlashni tashkil etish, kurortologiya, zoogeografiya kabi fanlar bilan mustahkam bog’liq. tibbiyot geografiyasining mustaqil fan sifatida tanilishi (garchi ko’pchilik olimlar tomonidan xix asrning o’rtalari, deb hisoblansa-da), tibbiy-geografik tadqiqotlarga oid masalalar qadimgi sharq va g’arb olimlarining (ibn sino, gippokrat) asarlarida yoritilgan. ammo, hozirgi tushunishdagi tibbiyot geografisiga oid bo’lgan dastlabki yirik tadqiqot – ―обобщениевсеобщеймедицинскойпрактическойгеографии‖ – nemis olimi finke tomonidan 1792-yilda amalga oshirilgan. bunda, u tibbiyot geografiyasini ―joyning aholi salomatligi va kasalliklariga ta’sirini o’rganuvchi fan‖, deb hisobladi. tibbiyot geografiyasining rivojlanishiga xorijiy olimlardan finke, shnurrer, buden, rayt, girsh, fuks, mey, masako, ratwel, stemp, bojyo-garne, layt va boshqalar o’z hissalarini qo’shdilar. xx asr boshlariga qadar rossiyada tibbiyot geografiyasining nazariy va amaliy masalalari p.z.kondoidi, n.i.toropov, n.i.pirogov, i.m.sechenov, s.p.botkin, i.p.pavlov, e.x.ikavitts, n.i.litunovskiy, a.f.zmeyev, p.i.preobrajenskiy, d.v.mertsalov, k.p.andreyev, p.a.bursev, n.a.korjavin, k.s.morkotun, s.p.lovsov, g.i.arxangelskiy, p.a.peskov, i.a.peskov, n.i.avgustovkiy, p.i.shmakov, …

biyot muassasalarini hududiy tashkil etish masalalari m.i.nazarov (1996), nozogeografik vaziyat esa n.komilovalar (1999) tomonidon ilk bor o’rganilgan. ta’kidlash joizki, o’zbekiston fa geografiya bo’limi tomonidan 90-yillarda respublikaning tibbiy-geografik atlasiga oid ishlar olib borilgan edi. shuningdek, mamlakatimizda tibbiyot geografiyasi bo’yicha 2 ta doktorlik dissertatsiyasi himoya qilinganligini alohida ta’kidlash joiz. bular, n.komilovaning ―o’zbekiston tibbiy geografik sharoitining hududiy tahlili va aholi salomatligi muammolari‖ (2012-y.) va i.turdimambetovning ―qoraqalpog’iston respublikasi nozogeografik vaziyatini yaxshilashning ijtimoiyiqtisodiy xususiyatlari‖ (2016-y.) mavzuidagi doktorlik dissertatsiyalari. ushbu tadqiqotlarning yaqin o’tmishda amalga oshirilganligi respublikada tibbiyot geografiyasining jadal rivojlanib borayotganini bildiradi. tibbiyot geografiyasining predmeti turli davrlarda olimlar tomonidan turlicha talqin qilinadi. bunda, ko’pchilik tadqiqotchilar tabiiy geografik, ijtimoiy-iqtisodly omillarga katta ahamiyat bergan holda, tibbiyot geografiyasini geografiya fanlari qatoriga qo’shsa (e.i.ignatyev, y.p.pavlovskiy, b.b.proxorov, y.l.rayx), boshqalari tibbiy omillarning ustuvorligini ta’kidlab, tibbiyot geografiyasini tibbiyot fanining bir tarmog’i, deb biladilar (d.k.zabolotniy, a.i.sisgin va b.). tibbiyot geografiyasining mohiyati va vazifalarini ilk bor o’rgangan n.i.toropov (1864): ―har qanday kasallikni yer yuzasi bo’yicha …

v ―tibbiyot geografiyasi geografik muhitning inson tanasiga ta’sirini o’rganuvchi geografiyaning bir tarmog’idir‖, deb ta’kidlaydi. y.p.pavlovskiy (1955, -89 b.) ham geografiya fanining muhim tarmog’i bo’lgan tibbiyot geografiyasi ―yer yuzida inson kasalliklarining tarqalishi sabablarini o’rganadi‖ deb masalaninig geografik jihatlariga katta e’tibor qaratadi. tibbiyot geografiyasining hozirgi rivojlanish bosqichida olimlar tomonidan uning nozogeografiya, salomatlik geografiyasi va sog’liqni saqlash geografiyasi kabi bo’limlari ajratiladi. shuningdek, v.p.byakov va y.i.veselovlar sobiq sovet tibbiyot geografiyasining quyidagi asosiy yo’nalishlarini ham ajratadilar:  tabiiy va sotsial-iqtisodiy omillarni tibbiy-geografik baholash;  tibbiyot landshaftshunosligi;  tibbiyot mamlakatshunosligi;  nozogeografiya (inson kasalliklari geografiyasi);  tibbiyot kartografiyasi. tibbiyot geografiyasining nazariy-metodologik va amaliy masalalarini o’rganishda sobiq ittifoq olimlarining xizmatlarini ta’kidlash lozim. jumladan, y.n.pavlovskiyning kasalliklarni tabiiy o’choqlari va landshaft epidemiologiyasi g’oyalari va ishlanmalari sobiq ittifoq tibbiyot geografiyasining fundamental asoslaridan biridir. a.a.shoshin va boshqa mualliflar tomonidan esa, tibbiy geografiyaning nazariy-metodologik asoslari ishlab chiqildi. zamonaviy tibbiy-geografik tadqiqotlarga, avvalo, mazkur fanga doir nazariymetodologik tadqiqotlarning tez rivojlanishi; tibbiy-geografik tadqiqotlar natijalarining amaliyotda …

-sharoitlarni inson salomatligiga ta’siri, inson kasalliklarini vujudga kelishi va tarqalishi jarayonlarini qamrab oladi. tibbiy-geografik tadqiqotlar va ularga bo’lgan amaliy talab-ehtiyojlar hozirda tibbiyot geografiyasi oldiga quyidagi vazifalarni qo’yadi: · tabiiy sharoit (omillar) yoki ularning majmualarini aholi salomatligiga ta’sirini o’rganish; · kompleks tabiiy va ijtimoiy iqtisodiy omillarning inson kasalliklarini vujudga kelishi va tarqalishidagi rolini aniqlash; · landshaftlar va alohida olingan davlatlarda inson kasalliklarini vujudga kelishi va tarqalishi qonuniyatlarini aniqlash; · tibbiy-geografik ishlanmalarni amaliy tatbiqi masalalarini kuchaytirish. tabiatda turli xil landshaft ko’rinishlari quruqlik va suvliklar, sahro va o’rmonlar, tog’ va tekisliklar mavjud bo’lib, ularning barchasida insonlar o’ziga xos faoliyat ko’rsatadilar. har bir landshaft doirasida tashqi muhit omillarining u yoki bu turi inson jismiga ko’proq ta’sir ko’rsatadi. abu ali ibn sino ham kasalliklarning kelib chiqishi sabablarini aniqlashda va davolashda tashqi muhitdagi sharoitning (iqlim, ob-havo, turarjoy, ovqatlanish) ta’siriga alohida e’tibor qaratgan edi. o’rta osiyo hududida yashab ijod qilgan mashhur tabiblar, jumladan, abu bakir ar-roziy asarlarida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyot geografiyasi"

1670932644.docx tibbiyot geografiyasi referat tibbiyot geografiyasi reja: 1. tibbiyot tizimi – tibbiyot geografiyasining tadqiqot obyekti sifatida. 2. tibbiyot geografiyasining fanlar tizimida tutgan o’rni. tadqiqot obyekti va predmeti. boshqa fanlar bilan aloqasi. 3. zamonaviy tibbiyot tizimining tuzilishi va rivojlanishi. 4. nozogeografiya. 5. aholining tibbiy xizmatga bo’lgan ehtiyojlari, uning turlari va qondirilishi darajasi. tibbiyot geografiyasi geografiya hamda tibbiyot fanlari oralig’ida vujudga kelgan fandir. uning rivojlanishi bilan iqtisodiy geografiyaning ijtimoiylashuvi jarayonlari yanada jadallashdi. bularning natijasi o’laroq, tibbiyot geografiyasi zamonaviy iqtisodiy va ijtimoiy geografiyaning sotsial qanotidan o’rin olib, uni yanada rivojlantirdi. tibbiyot geografiyasi – ...

DOCX format, 24.7 KB. To download "tibbiyot geografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyot geografiyasi DOCX Free download Telegram