o‘rta osiyo hududining rivojlanish tarixi. foydali qazilmalari 7-sinf

PPT 6,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1675688593.ppt diapositiva 1 7-sinf geografiya darsligi asosida 13-mavzu: rivojlanish tarixi. yer yuzasining rivojlanish tarixi bir qancha bosqichlardan iborat (1- jadval). proterozoy erasining oxiri, paleozoy erasining boshida baykal, paleozoy erasining birinchi yarmida kaledon, ikkinchi yarmida gersin, mezozoy erasida kimmeriy, laramiy va nevadiy, kaynozoy erasida alp burmalanishi sodir bo‘lgan. o‘rta osiyo yer yuzasining hozirgi holati uzoq davom etgan geologik davrlarda dengiz va quruqlik sharoitida turli xil burmalanish bosqichlari davomida, turli sur’atda ro‘y bergan tektonik harakatlar ta’sirida shakllangan. arxey va proterozoy eralarida o‘rta osiyo hududi dengiz ostida bo‘lgan va cho‘kindi jinslar to‘plangan. paleozoy erasidan boshlab o‘rta osiyoni qoplab yotgan tetis dengizi ichida katta-kichik orollar ko‘rinishidagi quruqliklar hosil bo‘la boshlagan. paleozoy erasining birinchi yarmida sodir bo‘lgan kaledon tog‘ hosil bo‘lishi bosqichida qozog‘iston past tog‘larining g‘arbiy qismi va shimoliy tyanshan ko‘tarilgan. paleozoy erasining ikkinchi yarmida gersin tog‘ hosil bo‘lish bosqichi ro‘y berishi natijasida quruqliklar maydoni kengaygan. dengiz chekina boshlagan. bu bosqichda tyanshan tog‘ining qolgan qismlari, …

rib kelgan, tog‘lar yemirilib pasayib qolgan. neogen davrida sodir bo‘lgan alp burmalanishi natijasida orqaoloy, pomir, kopetdog‘, bolxon, paropamiz, safedko‘h, hindukush, bandi turkiston tog‘lari ko‘tarilgan. tyanshan tog‘i yana qaytadan ko‘tarilib, yoshargan. janubda baland tog‘larning ko‘tarilishi natijasida o‘rta osiyo hind okeanidan to‘silib qolgan. tog‘larning hosil bo‘lishi hozir ham davom etmoqda. zilzilalar. o‘rta osiyo hududida juda ko‘p yer qimirlashlar sodir bo‘lib turadi. buning asosiy sababi pomir va tyanshan tog‘larining ikkita litosfera plitalari: yevrosiyo va hindiston avstraliya plitalari to‘qnashgan chegarada joylashganligi va bu tog‘larning to‘xtovsiz ko‘tarilishda davom etayotganligidir. shuning uchun zilzilalar pomir va tyanshan tog‘lari hamda ularning atrofida ko‘proq ro‘y berib turadi. kuchsiz zilzilalar yiliga 1000 dan ortiq marta sodir bo‘ladi. kuchli zilzilalar juda katta moddiy va ma’naviy zarar keltiradi. falokatli zilzilalar 1930- yilda dushanbe atrofida, 1946- yilda qozonjiqda, chatqolda, 1948- yilda ashxobodda, 1966- yilda toshkentda, 1976- yilda gazlida va 1992- yilda to‘xtag‘ulda, 2008- yilda oloy (nura)da bo‘lgan. foydali qazilmalari. o‘rta osiyo foydali qazilmalarga …

ochilib, ishga tushirildi (polvontosh, xo‘jaobod, janubiy olamushuk va h. k.). yirik gaz va neft konlari, shuningdek, qoraqumda, qizilqumda, kaspiybo‘yida, ustyurtda, qarshi cho‘lida, surxondaryo vodiysida ochildi va ishga tushirildi. keyingi paytlarda qozog‘istonda dengiz, o‘zbekistonda ko‘kdumaloq yirik neft konlari ochildi. rudali foydali qazilmalardan rangli va qora metall konlari keng tarqalgan. yirik temir ruda konlari qozog‘istonda ochilgan va ishga tushirilgan. ulardan eng yirigi to‘rg‘ay supasimon o‘lkasida joylashgan. o‘zbekiston va qirg‘izistonda ham temir ruda konlari bor, ammo ular hali ishga tushirilganicha yo‘q. rangli metall konlari qozog‘iston past tog‘larida, tyanshan va pomir tog‘larida, markaziy qizilqum past tog‘larida tarqalgan (olmaliq, jezqazg‘an, muruntov, uchquloch va b.). fosforit konlari qoratov, qizilqum va boshqa joylardan topilgan. zarafshon vodiysida, qashqadaryo va surxondaryo vodiylarida, kaspiybo‘yida tosh tuzi va osh tuzi konlari bor. marmar konlarining eng yiriklari o‘zbekistonning nurota tog‘ida (g‘ozg‘on), omonqo‘ton va oqtoshda joylashgan.

o‘rta osiyo hududining rivojlanish tarixi. foydali qazilmalari 7-sinf - Page 4

o‘rta osiyo hududining rivojlanish tarixi. foydali qazilmalari 7-sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘rta osiyo hududining rivojlanish tarixi. foydali qazilmalari 7-sinf"

1675688593.ppt diapositiva 1 7-sinf geografiya darsligi asosida 13-mavzu: rivojlanish tarixi. yer yuzasining rivojlanish tarixi bir qancha bosqichlardan iborat (1- jadval). proterozoy erasining oxiri, paleozoy erasining boshida baykal, paleozoy erasining birinchi yarmida kaledon, ikkinchi yarmida gersin, mezozoy erasida kimmeriy, laramiy va nevadiy, kaynozoy erasida alp burmalanishi sodir bo‘lgan. o‘rta osiyo yer yuzasining hozirgi holati uzoq davom etgan geologik davrlarda dengiz va quruqlik sharoitida turli xil burmalanish bosqichlari davomida, turli sur’atda ro‘y bergan tektonik harakatlar ta’sirida shakllangan. arxey va proterozoy eralarida o‘rta osiyo hududi dengiz ostida bo‘lgan va cho‘kindi jinslar to‘plangan. paleozoy erasidan boshlab o‘rta osiyoni qoplab yotgan tetis dengizi ichid...

Формат PPT, 6,9 МБ. Чтобы скачать "o‘rta osiyo hududining rivojlanish tarixi. foydali qazilmalari 7-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘rta osiyo hududining rivojlan… PPT Бесплатная загрузка Telegram