o‘rta zarafshon iqlimi, ichki suvlari, tuproqlari, o‘simlik qoplami va hayvonot dunyosi 7-sinf

PPT 5,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1675690166.ppt презентация powerpoint 7-sinf geografiya darsligi asosida 53-mavzu: iqlimi, ichki suvlari, tuproqlari, o‘simlik qoplami va hayvonot dunyosi iqlimi. o‘rta zarafshon okrugi iqlimi o‘zbekiston tekislik qismidagiga o‘xshash bo‘lib, qishi sovuq, yozi issiq va quruq, yog‘in kam. okrug janubda joylashganligidan hamda shimol, shimoli sharqdan tog‘lar bilan o‘ralganligidan qishda havo haddan tashqari sovib ketmaydi. yanvarning o‘rtacha harorati –0,9 –1,9°c. ba’zan arktika havosi kirib kelganda eng past harorat –24 –35°c gacha pasayadi. yozda esa havo ochiq bo‘lib, +26 +28°c atrofida bo‘lib, eng yuqori harorat +40 +44°c ga yetadi. o‘rta zarafshon okrugida sovuq bo‘lmaydigan kunlar bir yilda 213—215 kunni tashkil etadi. vegetatsiya davridagi ijobiy haroratning yig‘indisi 4300 — 5000°c ga yetadi. o‘rta zarafshon okrugida yog‘in miqdori g‘arbdan sharq tomon ortib boradi: navoiyda (mutlaq balandligi 347 m) o‘rtacha yillik yog‘in miqdori 177 mm, kattaqo‘rg‘onda (465 m) 282 mm, samarqandda (695 m) 328 mm. vodiyni o‘rab olgan tog‘larda yillik yog‘in miqdori ortib, omonqo‘tonda 881 mm ni tashkil …

orasida uzunligi 100 km, kengligi 15 km bo‘lgan miyonqol oroli vujudga kelgan. zarafshon daryosi xazar yo‘lagidan o‘tgach quyi zarafshon okrugi boshlanadi. zarafshon daryosiga okrug hududida doimiy quyiluvchi bironta irmoq yo‘q. lekin sug‘orishga sarflanib, zarafshon daryosiga quyilmaydigan 120 ta soy mavjud. ularning eng muhimlari urgutsoy, omonqo‘tonsoy, oqsoy, to‘sunsoy, kattasoy, tasmachisoy va boshqalar bo‘lib, ular mavsumiy qor va yomg‘ir suvlaridan to‘yinib, suvi bahorda ko‘payib, yozda juda kamayib qoladi. zarafshon daryosi muz-qorlarning erishidan to‘yinadi. shu sababli daryo suvi yozda ko‘payib, yillik oqimining 61 foizini aynan ekinlarni sug‘orish kerak bo‘lgan davrda oqizadi. zarafshon daryosi sersuv bo‘lib, o‘rtacha yillik suv sarfi sekundiga 165 m3 , eng kami 30 — 35 m3, eng ko‘pi sekundiga 930 m3. zarafshon suvining bir qismi eski tuyatortar kanali orqali sangzor daryosiga, eski anhor kanali orqali qashqadaryo havzasiga oqizilsa, bir qismi okrug hududida sug‘orishga sarflanadi. o‘rta zarafshon okrugida suvlardan oqilona foydalanish maqsadida kattaqo‘rg‘on suv ombori qurilgan bo‘lib, suv sig‘imi 1 mln …

ing quyi qayirlarida grunt suvi yuza bo‘lgan joylarda biroz sho‘rlashgan botqoq-o‘tloq tuproqlari uchraydi. o‘rta zarafshon okrugining 350 — 400 m balandlikkacha bo‘lgan tekisliklarida och bo‘z tuproqlar tarqalib, chirindi miqdori 1,5 — 1,7 foiz, 350 — 400 m dan baland bo‘lgan tog‘oldi tekisliklarida esa tiðik bo‘z tuproqlar joylashib, chirindi miqdori 1,7 — 2,5 foiz ga boradi, 400 — 1000 m balandliklarda to‘q bo‘z tuproq joylashib, chirindi miqdori 2,5 — 3,5 foizga boradi. okrugni o‘rab olgan tog‘larda bo‘zqo‘ng‘ir, jigarrang tuproqlar tarqalgan. o‘rta zarafshon okrugining ko‘p qismi yumshoq lyossimon yotqiziqlardan tashkil topgan. shu sababli tog‘lardan boshlanuvchi soylar, vaqtli suvlar ularni yuvib, jarlarni hosil qilgan. bundan tashqari, yaylovlardan noto‘g‘ri foydalanish, o‘simliklarga nisbatan noto‘g‘ri munosabatda bo‘lish, yerlarni noto‘g‘ri sug‘orilishi tufayli shamol va irrigatsiya eroziyalari sodir bo‘lmoqda. o‘simliklari. o‘rta zarafshon okrugining tabiiy o‘simliklari insonlarning xo‘jalik faoliyati tufayli ancha o‘zgargan. shu sababli sug‘oriladigan yerlarda, asosan, madaniy o‘simliklar o‘sadi. okrugning quyi qayirlarida qamish, ro‘vak, yulg‘un, tol, yantoq, ajriq, …

ko‘rsatgan. shu sababli tabiiy holda yashovchi hayvonlar xalq xo‘jaligida o‘zlashtirilmagan hududlarda uchraydi. ularning eng muhimlari sudralib yuruvchilardan kaltakesak, ilonlar; sutemizuvchilardan yumronqoziq, sichqon, ko‘rsichqon, kalamush, bo‘ri, tulki, quyon, bo‘rsiq; qushlardan so‘fito‘rg‘ay, chumchuq, zarg‘aldoq, bedana, kaklik, boyo‘g‘li (ukki), qirg‘iy va b. yashaydi. o‘rta zarafshon okrugi to‘qayzorlarida qurbaqa, suv iloni, o‘rdak, qirg‘ovul, chiyabo‘ri, to‘qay mushugi, ondatra, quyon uchraydi. o‘rta zarafshon to‘qay landshaftini va u yerda yashovchi o‘simlik va hayvonlarni muhofaza qilish maqsadida 1975- yili zarafshon qo‘riqxonasi tashkil etilgan. bu qo‘riqxonada o‘simliklardan chakanda (oblepixa), hayvonlardan zarafshon to‘ng‘izi himoya qilinadi.

o‘rta zarafshon iqlimi, ichki suvlari, tuproqlari, o‘simlik qoplami va hayvonot dunyosi 7-sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘rta zarafshon iqlimi, ichki suvlari, tuproqlari, o‘simlik qoplami va hayvonot dunyosi 7-sinf"

1675690166.ppt презентация powerpoint 7-sinf geografiya darsligi asosida 53-mavzu: iqlimi, ichki suvlari, tuproqlari, o‘simlik qoplami va hayvonot dunyosi iqlimi. o‘rta zarafshon okrugi iqlimi o‘zbekiston tekislik qismidagiga o‘xshash bo‘lib, qishi sovuq, yozi issiq va quruq, yog‘in kam. okrug janubda joylashganligidan hamda shimol, shimoli sharqdan tog‘lar bilan o‘ralganligidan qishda havo haddan tashqari sovib ketmaydi. yanvarning o‘rtacha harorati –0,9 –1,9°c. ba’zan arktika havosi kirib kelganda eng past harorat –24 –35°c gacha pasayadi. yozda esa havo ochiq bo‘lib, +26 +28°c atrofida bo‘lib, eng yuqori harorat +40 +44°c ga yetadi. o‘rta zarafshon okrugida sovuq bo‘lmaydigan kunlar bir yilda 213—215 kunni tashkil etadi. vegetatsiya davridagi ijobiy haroratning yig‘indisi 4300 — 5000°c ...

Формат PPT, 5,5 МБ. Чтобы скачать "o‘rta zarafshon iqlimi, ichki suvlari, tuproqlari, o‘simlik qoplami va hayvonot dunyosi 7-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘rta zarafshon iqlimi, ichki s… PPT Бесплатная загрузка Telegram