ishlab chiqarish xarajatlari

PPT 23 pages 784.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 784.5 KB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

слайд 1 * мавзу: ишлаб чиқариш харажатлари режа: 1. харажатлар тўғрисида тушунча. харажатларнинг турлари. 2. ички ва ташқи харажатлар. 3. ўзгарувчан ва ўзгармас харажатлар. ўртача харажатлар. чекли харажатлар. 4. узоқ ва қисқа муддатлардаги харажатлар графиклари. 5. ишлаб чиқариш харажатларини ҳисоблаш, 6. ўртача ишлаб чиқариш харажатлари графикларининг ўзаро жойлашуви. * вазирлар маҳкамасининг 1999 йил 5 февралдаги 54-сонли қарори билан тасдиқланган «маҳсулот (ишлар, хизматлар)ни ишлаб чиқариш ва сотиш харажатларининг таркиби ҳамда молиявий натижаларни шакллантириш тартиби тўғрисида низом» хўжалик юритувчи субъектнинг молия-хўжалик фаолияти билан боғлиқ харажатлар рўйхати 1. маҳсулот (ишлар, хизматлар)нинг ишлаб чиқариш таннархига киритиладиган харажатлар таркиби 1.1. ишлаб чиқариш билан боғлиқ моддий харажатлар 1.2. ишлаб чиқариш хусусиятига эга бўлган меҳнатга ҳақ тўлаш харажатлари 1.3. ишлаб чиқаришга тегишли бўлган ижтимоий суғуртага ажратмалар 1.4. асосий воситалар ва ишлаб чиқариш аҳамиятига эга бўлган номоддий активлар амортизацияси 1.5. ишлаб чиқариш тусидаги бошқа харажатлар 2. давр харажатлари 2.1. сотиш харажатлари 2.2. маъмурий харажатлар 2.3. бошқа операция харажатлари …

2 / 23

арга ташқи тўловлар, яъни ташқи мол этказиб берувчиларга (хом-ашё, материаллар, электроенергия, газ) тўловлар киради. умумий даромаддан ташқи харажатларни айириб ташласак, бухгалтерия фойдасини оламиз. бухгалтерия фойдаси ички (яширин) харажатларни ҳисобга олмайди. ички харажатлар сифатида қуйидагилар қаралади: 1) тадбиркорнинг ўзига тегишли ресурсларга бўлган харажати; 2) тадбиркорлик қобилиятига тўғри келадиган ва тадбиркорга тегишли бўлган нормал фойда. бухгалтерия фойдасидан ички харажатларни айириб ташласак иқтисодий фойдани оламиз. * харажатларнинг турлари ташқи ва ички харажатларнинг йиғиндиси альтернатив ёки иқтисодий харажатларни ташкил қилади. альтернатив харажатлар, фирманинг ресурсларидан энг яхши вариантда фойдаланиши билан боғлиқ йўқотилган имкониятлардир. иқтисодий харажатлар фирма фаолиятини бухгалтер ва иқтисодчи томонидан баҳоланишни фарқ қилишга имкон беради. бухгалтерни биринчи навбатда, фирманинг маълум муддат давомидаги (ҳисобот даврида) фаолияти натижалари қизиқтиради. иқтисодчини эса фирманинг келажаги, унинг келажакдаги фаолияти қизиқтиради. шунинг учун ҳам фирма ихтиёридаги ресурслардан энг яхши альтернатив фойдаланиш вариантларини топишга эътибор беради. * харажатларнинг турлари ўзгармас харажат (fc - fixed cost) - бу қисқа муддатли оралиқда маҳсулот …

3 / 23

тасвирланади: 1-расм fc, afc fc afc q * харажатларнинг турлари ўзгарувчан харажат (vc - variable cost) - маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмига боғлиқ бўлган харажат, яъни маҳсулот ҳажми ошганда ёки камайганда ўзгарадиган харажат. ўзгарувчан харажат q га боғлиқ функция бўлиб, vc(q) кўринишида ёзилиши мумкин. ўзгарувчан харажатларга хом ашёга, электроэнергияга, газга, ёрдамчи материалларга бўлган харажатлар ҳамда иш ҳақи киради. ўртача ўзгарувчан харажатлар (avc - average variable cost) - бир бирлик ишлаб чиқарилган маҳсулотга тўғри келадиган ўзгарувчан харажат бўлиб, у ўзгарувчан харажат миқдорини ишлаб чиқарилган маҳсулот миқдорига нисбати билан аниқланади. ўртача харажатлар фирма оптимал технологик размерга (оптимал ишлаб чиқариш ҳажмига) эришганда ўзининг минимал қийматига эришади (2-расм), ишлаб чиқариш ҳажми яна ошса, ўртача харажат ҳам ошиб боради (бу эрда бошқаришнинг мураккаблашуви, самарали бўлмаган ресурслардан фойдаланиш, ўзгарувчан харажатларни ошишига сабаб бўлади). ўртача ўзгарувчан харажат фирма фаолиятини таҳлил қилишда муҳим аҳамият касб этади. унинг ёрдамида фирма фаолиятининг самарадорлиги, фирманинг мувозанат ҳолати ва келажакдаги истиқболи (ишлаб чиқаришни …

4 / 23

ир-бирига нисбатан шундай жойлашганки, бошланишда чекли харажатлар камайиб боради (бу ерда асосий сабаб, ишлаб чиқариш масштаби кенгайишининг мусбат самараси ва оптимал технологик ишлаб чиқариш ҳажмига чиқиш ҳамда ўзгармас харажатларнинг камайиши). оптимал ҳажмдан кейинги ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсишида кам самарали ресурсларни ишлаб чиқаришга жалб қилиш, ишлаб чиқариш масштабини ортиқча кенгайиши натижасида бошқарув самарадорлигининг камайиши, харажатларнинг ортиши натижасида чекли харажатлар ўсиб боради. умумий, ўртача, ўзгарувчан ва чекли харажатлар графикларининг типик жойлашуви қуйидаги 5-расмда келтирилган: * 5-расм. ac, avc, afc ва mc графикларининг ўзаро жойлашуви q c b a afc ac mc avc * харажатлар функцияси графиклари * мисол: корхонанинг xаражатлари таркиби маҳсулот миқдори q ўзгармас харажат, fc=tc-vc ўзгарувчан харажат, vc=tc-fc ялпи харажат, tc=vc+fc чекли харажат, mc=dtc/dq ўртача харажатлар ўзгармас, afc=fc/q ўзгарув- чан, avc=vc/q умумий, atc=tc/q 0 50 0 50 - - - - 1 50 50 100 50 50 50 100 2 50 90 140 40 25 45 70 3 50 120 …

5 / 23

лган харажатлар топилсин. q afc avc atc vc fc mc tc 0 400 1 120 2 310 3 310 4 110 5 140 * а д а б и ё т л а р эгамбердиев э. микроиқтисодиёт дарслик.-т.: тмии, 2004. 226-б ғуломов с.с., алимов р.х., салимов б.т. микроиқтисодиёт дарслик. т.: шарқ 2001- й. 320-б салимов б.т., мухитддинова у.с., мустафақулов ш.и., салимов б.б. микроиқтисодиёт. дарслик ўзб.ёу. тошкент 2005 й. р. пиндайк, д. рубинфельд. микроиқтисодиёт тошкент. 2002 экономикс (1-2том), (рус тилида) кемпбелл, р. макконел, с.л.брю 1998й tc tr - = p q fc q afc = ) ( ) ( q vc fc tc + =

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish xarajatlari"

слайд 1 * мавзу: ишлаб чиқариш харажатлари режа: 1. харажатлар тўғрисида тушунча. харажатларнинг турлари. 2. ички ва ташқи харажатлар. 3. ўзгарувчан ва ўзгармас харажатлар. ўртача харажатлар. чекли харажатлар. 4. узоқ ва қисқа муддатлардаги харажатлар графиклари. 5. ишлаб чиқариш харажатларини ҳисоблаш, 6. ўртача ишлаб чиқариш харажатлари графикларининг ўзаро жойлашуви. * вазирлар маҳкамасининг 1999 йил 5 февралдаги 54-сонли қарори билан тасдиқланган «маҳсулот (ишлар, хизматлар)ни ишлаб чиқариш ва сотиш харажатларининг таркиби ҳамда молиявий натижаларни шакллантириш тартиби тўғрисида низом» хўжалик юритувчи субъектнинг молия-хўжалик фаолияти билан боғлиқ харажатлар рўйхати 1. маҳсулот (ишлар, хизматлар)нинг ишлаб чиқариш таннархига киритиладиган харажатлар таркиби 1.1. ишлаб чиқариш билан ...

This file contains 23 pages in PPT format (784.5 KB). To download "ishlab chiqarish xarajatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish xarajatlari PPT 23 pages Free download Telegram