qadimgi davlatlar tarixi

PPTX 13 pages 267.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 267.8 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti qadimgi davlatlar tarixi prof.v.b. - a.zamonov ma’ruza rejasi: 1. qadimgi boxtar (baqtriya) 2. sug‘d (sug‘diyona) 3. qadimgi xorazm 4. sak-massagetlar tarixiy - madaniy viloyatlar va qadimgi davlatlar mil. avv. i ming yillikning birinchi yarmida o‘zbekiston hududlarida farg‘ona, choch, sug‘d (sug‘diyona), xorazm va baqtriya (shimoliy qismi) kabi tarixiy viloyatlar mavjud bo‘lgan. ularning taraqqiyoti o‘zbekiston davlatchiligi tarixi bilan bevosita bog‘langan. qadimgi baqtriya. turli ilk yozma manbalaridagi baxdi, baqtrish, baqtriyona, baqtriya, baxlika (hind manbalarida) yirik o‘lka va davlatning nomidir. baqtriya - bu bahdi, baqtra daryosi (hozirgi balxob) nomi bilan bog‘liq bo‘lgan tushunchadir. rim tarixchisi kursiy ruf shunday xabar qiladi: “baqtra daryosi nomidan shahar va viloyatning nomi kelib chiqqan”. dastlabki bosqichda bu so‘z yagona vohaning nomi bo‘lib, keyingi davrlarda keng hududga tegishli baqtriya viloyati, baqtriya davlati (bir necha daryo vohalari va viloyatlari) ma’nosida ishlatilgan. tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, qadimgi viloyatlar va mamlakatlarning nomlari odatda daryo, qabila, xalq va …

2 / 13

bronza davrida baqtriya hududida davlatchilik tizimi vujudga kelgan. mazkur davrga oid saroy, ibodatxonalar kabi katta me’morchilik inshootlari topilgan hamda yuksak binokorlik, hunarmandchilik va ziroatchilik madaniyati izlari aniqlanganligi bizga ma’lum. mil. avv. ix-viii asrlarga kelib, baqtriya tuprog‘ida harbiy ahamiyatga ega siyosiy birlashma tashkil topgan. bu o‘rta osiyo aholisining bir qismi ko‘chmanchi chorvachilik bilan mashg‘ul bo‘lgan davrga to‘g‘ri keladi. siyosiy qarama-qarshiliklar avj olib turgan bu jarayonlarda qurollangan suvoriylar, jangchilarning mavqei baland bo‘lgan. mil. avv. 700-540 yillar qadimgi baqtriya davlatining rivojlangan davri bo‘lib, uning hududiy chegaralari: hindukush tizmasi, badaxshon va hisor tizmasiga borib taqalgan (daryo vohalari - balxob, qunduz, panj, vaxsh, kofirnihon, surxon). baqtriya davlati o‘rta osiyoda rivojlangan dastlabki davlatlar ichida eng yirigi bo‘lgan. marg‘iyona qadimgi baqtriya davlatining tarkibiga kirgan. bundan yozma manbalar dalolat beradi. doro iii davrida baqtriya va sug‘diyona birlashtirilgan ma’muriy-hududiy o‘lka bo‘lib, unda bess ismli satrap hokimlik qilgan. talashqon qal’asi qiziltepa. mudofaa burji sug‘d (sug‘diyona) turli manbalardagi sug‘da, sug‘uda, sug‘diyona …

3 / 13

non tarixchilari sug‘diyonani baqtriya yoki sak-massagetlarga nisbatan kamroq tilga olganlar. makedoniyalik aleksandr yurishlaridan so‘ng sug‘diyona haqida tarixiy-geografik ma’lumotlar ancha to‘liq bo‘lib, kengayib boradi. sug‘diyona - zarafshon va qashqadaryo vohalarida joylashib, janubi -sharqda baqtriya va shimoli-g‘arbda xorazm bilan chegaradosh bo‘lgan. qadimgi zamonlarda sug‘diyona muhim savdo yo‘llarining chorrahasida joylashgan. sug‘diyona haqida «avesto», gerodot va ahamoniylar davri yozuvlari xabar qiladi. sug‘diyonaning markazi yunon tili shaklida maroqanda shahri (vii - viii asrlarga oid sug‘d tili yozuvlarida - smarokansa, «uchrashuv, anjumanlar joyi» deb tarjima qilinadi). maroqanda - bu hozirgi afrosiyob ko‘hna shahar harobalaridir. ahamoniylar davrida uning maydoni 219 gektardan iborat bo‘lib, shahar mudofaa devorlari bilan o‘ralgan edi. yunon tarixchilarining ma’lumotlariga ko‘ra, maroqandaning mudofaa devori va ichki qal’asi bo‘lgan. sug‘diyonaning boshqa shahar markazlari - qarshi vohasida yerqo‘rg‘on, qashqadaryoning sharqiy qismidagi uzunqir (maydoni 70 ga) va samarqanddan 30 km shimolda joylashgan ko‘ktepa (maydoni 100 ga) yodgorliklaridir. topilgan arxeologik manbalar sug‘diyona va baqtriyaning binokorligi, moddiy madaniyatining bir-biriga ancha …

4 / 13

agi xorazm vohasiga tegishli bo‘lgan. qadimgi xorazm tarixi va yodgorliklari s.p.tolstov rahbarligidagi arxeologik ekspeditsiyaning tadqiqotlari natijasida keng yoritilgan. xorazmning sug‘orish inshootlari va sug‘orilishi tarixini o‘rganishda taniqli arxeolog olim ya.g‘.g‘ulomov katta hissa qo‘shgan. xorazm tuprog‘ida turli xil ko‘hna manzilgohlar va shahar xarobalari qazib ochilgan. hozir ham qadimgi xorazm tarixini o‘rganish va uning arxeologik yodgorliklarini tadqiq qilish ishlariga katta e’tibor berilmoqda. «avesto»ning dastlabki ma’lumotlariga (yasht madhiyalari) zamondosh xorazm yodgorliklari mil. avv. ix-viii asrlarga oid amirobod madaniyati nomi bilan atalgan. bu davr yodgorliklari mahalliy bronza davri madaniyati xususiyatlarini saqlab, yarim yerto‘la turar joy, kichik sug‘orish inshootlar va qo‘lda yasalgan sopol idishlari bilan ajralib turgan. bronza buyumlaridan o‘roqlar, jez ignalar hamda o‘q uchlar qo‘yilgan tosh qoliplar topilgan. xorazmdagi shu davr aholisining asosiy tirikchilik manbai chorvachilik va dehqonchilik bo‘lgan. tabiiy sharoit amudaryoning eski o‘zani oqchadaryo irmoqlaridan ariq qazib, suv chiqarishga imkon bergan tumanlarda sug‘orma dehqonchilik rivojlangan. gekateyning parfiyaliklardan sharqda joylashgan xorasmiylar elati haqida ma’lumotlar va …

5 / 13

ng shimoli-g‘arbida joylashgan xorasmiylar qadimgi forslarning bosqini tahdidi tufayli quyi amudaryo yerlariga janubdan ko‘chib kelganlar edi. boshqa olimlar mazkur nazariyalarga qarshi bo‘lib, xorazmliklar o‘rta osiyo janubidan ko‘chib kelmaganlar va xorazm davlati quyi amudaryoda qadimgi zamonlardayoq vujudga kelgan degan fikrni ilgari surganlar. bu davlatning chegaralari hozirgi xorazm vohasi hududidan ancha keng bo‘lib, o‘rta amudaryo vohasidan boshlab orol dengizigacha bo‘lgan yerlarni o‘z ichiga olgan. bu hududda mil. avv. vi-v asrlarga oid 310 ta uy-qo‘rg‘onlar, shahar xarobalari ma’lumdir. ko‘zaliqir mudofaa devorlarining tuzilishi bilan baqtriyadagi qiziltepa, bandixon 2, talashkantepa kabi istehkomlar devorlarining tuzilishida ancha o‘xshash aniqlandi. baqtriya va xorazm shahar markazlari mudofaa devorlarining o‘rtasida jangchilar yurishi uchun maxsus yo‘lak bo‘lgan hamda o‘q otish uchun mudofaa burji qurilgan. devorlarda har 2 metrda shinaklar qoldirilgan. shuningdek, ko‘zaliqirda saroy ko‘rinishidagi yirik inshoot hamda olovga sig‘inish bilan bog‘liq otashkada topilgan. ko‘zaliqir madaniyatidan avval xorazm vohasida mil. avv. ix-viii asrlarga oid paxsa yoki xom g‘ishtdan qurilgan uy-joylar, mudofaa devorlari …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi davlatlar tarixi"

презентация powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti qadimgi davlatlar tarixi prof.v.b. - a.zamonov ma’ruza rejasi: 1. qadimgi boxtar (baqtriya) 2. sug‘d (sug‘diyona) 3. qadimgi xorazm 4. sak-massagetlar tarixiy - madaniy viloyatlar va qadimgi davlatlar mil. avv. i ming yillikning birinchi yarmida o‘zbekiston hududlarida farg‘ona, choch, sug‘d (sug‘diyona), xorazm va baqtriya (shimoliy qismi) kabi tarixiy viloyatlar mavjud bo‘lgan. ularning taraqqiyoti o‘zbekiston davlatchiligi tarixi bilan bevosita bog‘langan. qadimgi baqtriya. turli ilk yozma manbalaridagi baxdi, baqtrish, baqtriyona, baqtriya, baxlika (hind manbalarida) yirik o‘lka va davlatning nomidir. baqtriya - bu bahdi, baqtra daryosi (hozirgi balxob) nomi bilan bog‘liq bo‘lgan tushunchadir. rim tarixchisi kursiy ruf ...

This file contains 13 pages in PPTX format (267.8 KB). To download "qadimgi davlatlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi davlatlar tarixi PPTX 13 pages Free download Telegram