jamiyat falsafasi va inson borligi

PPT 32 стр. 495,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 32
19 – мавзу жамиятнинг фалсафий таҳлили 5-маvzu: jamiyat falsafasi va inson borlig‘i. jamiyat tushunchasi jamiyatni diniy, naturalistik va falsafiy tushunish. falsafa tarixida inson borlig‘iga munosabat. inson hayotining mazmun-mohiyati. 5. ijtimoiy faoliyat va munosabatlarning turlari, shakllari. jamiyat tushunchasi jamiyat fanga ma’lum tizimlar orasida eng murakkabi bo’lib, uni o’rganish jiddiy qiyinchililklar tug’diradi. jamiyat hayoti juda faol bo’lib, har bir xalq o’zining alohida, betakror tarixiga ega. jamiyat hayotining barcha jarayonlari, ba’zan turli vaziyatlarda belgilovchi va belgilanuvchi jarayonlar o’rin almashadi. тarixiy jarayonda tasodiflar va sub’yektiv omil ayniqsa muhim rol o’ynaydi jamiyat – tabiatning bir qismi, ijtimoiy borliq, odamlar uyushmasining maxsus shakli, kishilar o’rtasida amal qiladigan juda ko’plab munosabatlar yig’indisi. u muttasil ravishda rivojlanuvchi, takomillashib boruvchi murakkab tizim. «jamiyat» tushunchasi arabcha so’zdan olingan, o’zbek tilida: «umumiylik», «birlik», «majmua», «jamlangan» degan lug’aviy ma’nolarga ega. bu tushuncha tor ma’noda ma’lum kishilarning biror maqsad yoki faoliyat asosida uyushgan birligi yoki insoniyat hayoti va taraqqiyotining muayyan aniq bosqichini ifodalaydi. …
2 / 32
ga o’tkazmaydilar, lekin boshqa o’tmishdagi va hozirgi sivilizatsiyalar ta’sirini his qiladilar); barcha sivilizatsiyalarningetnik jihatdan rang-barangligi va rivojlanish jarayonining birligi (ular o’sish, qisqa muddat ravnaq toppish va tanazzul bosqichlarini boshdan kechiradi) kabi qonunlar bilan belgilanadi. danilevskiyning g’oyalari keyinchalik shpengler va toynbi konsepsiyalarida rivojlantirildi, lekin ularning ilmiy asoslarinin p.a.sorokin taklif qildi. p.a.sorokin taniqli faylasuf p.a.sorokin (1889-1968) tarix falsafasini rivojlanishiga kuchli ta’sir ko’rsatdi. u jamiyatga individlar va ijtimoiy guruhlarning o’z ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan faoliyati bilan belgilanadigan bir-biri va jamiyat bilan o’zaro munosabatlari natijasida vujudga keladigan integral yaxlitlik sifatida qaragan. p.a.sorokin jamiyatni gorizontal, vertical yo’nalishlarda va fluktuatsiya(tebranish) tarzida murakkab harakatda bo’lgan ijtimoiy-madaniy tizimlarning rang-barangligini tan olish nuqtai nazaridan tavsiflagan.p.a.sorokin sotsiologiyasida o’tmish va hozirgi sotsiologiya fanining muhim g’oyalari uyg’un birlikda jamlangan va ifodalangan jamiyatni diniy tushunish diniy qarashlarga ko’ra, jamiyat olloh tomonidan yaratilgan. jamiyatning mohiyati, uning mavjudligi va taraqqiyotini olloh belgilaydi, har qanday voqea, hodisa uning irodasi bilan sodir bo’ladi. jamiyatni naturalistik tushunish ijtimoiy taraqqiyot …
3 / 32
burro nutq inson jamiyatini yaratgan. z.freyd inson vijdonini uning kelib chiqish manbai deb hisoblagan. inson hayotida mehnat qurollarining ahamiyatini rad etmagan holda, bu farazni tasdiqlovchi aniq ilmiy dalillarga duch kelmadik jamiyatni falsafiy tushunish jamiyat taraqqiyoti to‘g‘risidagi falsafiy nazariyalarning biri f.v.gegel ta’limotiga ko‘ra, «mutlaq g‘oya» o‘z-o‘zidan rivojlanib, u avval tabiatga aylanadi, so‘ng, tabiat qiyofasida rivojlanib borib, jamiyat paydo bo‘ladi. «mutlaq ruh» jamiyatni harakatga keltiruvchi va boshqaruvchi kuchdir. ­­ ­­ l.feyerbax esa jamiyat mohiyati va taraqqiyotini din bilan bog‘lab izohladi. uning qarashicha, jamiyatni rivojlantirish uchun dinni takomillashtirish lozim. aqsh faylasufi o.toffler jamiyat taraqqiyoti ko‘p bosqichli jarayon: agrar, industrial, postindustrial jamiyatga ajratilgan, deydi. jamiyat taraqqiyoti borasida k.marks ta’limotiga qarshi o‘laroq, angliyalik tarixchi a.j. toynbi (1889-1975) tomonidan tarixni o‘rganishning “sivilizatsion yondashuv” uslubi ilgari surildi. unga ko‘ra, har bir xalq o‘zining betakror, noyob, o‘ziga xos va o‘ziga mos turmush tarzini saqlab qolgan holda, boshqa xalqlar tajribalaridan ijodiy foydalanish orqali ijtimoiy taraqqiyotning o‘ziga xos modelini yaratadi. …
4 / 32
i boshqarishda to’plangan tajribanisaqlash va kelgusi avlodlarga qoldirish usullarini takomillashtirish bilan ta’minlanadi. tajribani baham ko’rishning muhim vositalari – til, namoyish etish, o’rnak ko’rsatish va eng muhimi – tajribani o’zlashtirayotgan odam qaysi xalq vorisi bo’lsa, shu xalqning ijtimoiy boyligi va madaniy mulki hisoblanadi. moddiy ishlab chiqarish iqtisodiy kichik tizim ishlab chiqarish faoliyati va kishilarning bu jarayondagi munosabat- lari shakllarining maj-muidir. har bir jamiyat oʼz mavjudligi va rivojlanishi uchun zarur tabiiy boyliklarga ega. аmmo ijtimoiy boylik inson mehnati bilan yaratiladi. аjdodlar yaratib qoldirgan boyliklarni saqlash va ulardan foydalanish hamda jamiyatning ishlab chiqarish kuchlarini rivojlantirish ijtimoiy boylikning oʼsishiga olib keladi. buning natijasida mulk instituti ijtimoiy ishlab chiqarishning muhim vositasi va ragʼbatlantiruvchi omili sifatida vujudga keladi. dastavval kuch huquqi, obroʼ va odatga tayangan mulkiy munosabatlar keyinchalik yuridik shakl-shamoyil kasb etadi. rivojlangan koʼrinishda mulk ijtimoiy boylikning maʼlum ulushiga egalik qilish, uni tasarruf etish va undan foydalanish huquqini anglatadi. u turli shakllarda mavjud boʼlgan va hozir …
5 / 32
hiqarish texnologiyasining xususiyati rivojlanish darajasiga koʼp jihatdan bogʼliq boʼlsa, tashkiliy-iqtisodiy va ayniqsa ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar asosan ishlab chiqarish vositalariga boʼlgan mulk shakllari bilan belgilanadi. ijtimoiy ishlab chiqarish va ijtimoiy iqtisodiy munosabtalar ma’naviy kichik tizim odamlarning maʼnaviy faoliyati jamiyat mavjudligining zaruriy shartidir. odamlar ongli mavjudotlar boʼlib, ular oʼz tafakkuri bilan ijtimoiylikning barcha koʼrinishlarini anglab yetadi. bu jarayonda olimlar, rassomlar, jurnalistlar, turli partiyalar va harakatlarning mafkurachilari va shu kabilarning ixtisoslashgan kasbiy maʼnaviy faoliyati muhim rol oʼynaydi. ularning nisbatan mustaqil kasbiy faoliyati ijtimoiy hayotning turli jabhalariga xizmat koʼrsatadi. maʼnaviy ishlab chiqarishda iqtisodiy kichik tizim qonuniyatlari, yaʼni jamiyatning xoʼjalik jarayonlari oʼrtasidagi takrorlanuvchi muhim-zaruriy bogʼlanishlar oʼziga xos tarzda namoyon boʼladi. ularning qatoriga ehtiyojlarning yuksalish qonuni, ijtimoiy takror ishlab chiqarish qonunlari, qiymat qonunini kiritish mumkin. inson ma’naviyati 3 asosni o’z ichiga oladi ma’rifiy axloqiy estetik ularga ma’naviy ijodkorlarning 3 tipi mos donishmand taqvodor san’atkor barqarorlik – jamiyat taraqqiyotining tadrijiy rivojlanishi, ijtimoiy tizimning muayyan darajadagi bir tekis faoliyat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jamiyat falsafasi va inson borligi"

19 – мавзу жамиятнинг фалсафий таҳлили 5-маvzu: jamiyat falsafasi va inson borlig‘i. jamiyat tushunchasi jamiyatni diniy, naturalistik va falsafiy tushunish. falsafa tarixida inson borlig‘iga munosabat. inson hayotining mazmun-mohiyati. 5. ijtimoiy faoliyat va munosabatlarning turlari, shakllari. jamiyat tushunchasi jamiyat fanga ma’lum tizimlar orasida eng murakkabi bo’lib, uni o’rganish jiddiy qiyinchililklar tug’diradi. jamiyat hayoti juda faol bo’lib, har bir xalq o’zining alohida, betakror tarixiga ega. jamiyat hayotining barcha jarayonlari, ba’zan turli vaziyatlarda belgilovchi va belgilanuvchi jarayonlar o’rin almashadi. тarixiy jarayonda tasodiflar va sub’yektiv omil ayniqsa muhim rol o’ynaydi jamiyat – tabiatning bir qismi, ijtimoiy borliq, odamlar uyushmasining maxsus shakli, kis...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPT (495,0 КБ). Чтобы скачать "jamiyat falsafasi va inson borligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jamiyat falsafasi va inson borl… PPT 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram