8-mavzu. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. elektrokimyoviy jarayonlar (elektron dars ishlanmasi)

PPT 15 pages 503.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 503.0 KB

File type PPT

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 namangan-2022 yil o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan muhandislik-qurilish instituti “kimyoviy texnologiya” kafedrasi soddiqov fatxiddin burxonidinovichning qurilish kimyosi fanidan “oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. elektrokimyoviy jarayonlar ” mavzusidagi ma’ruza darsi uchun elektron dars ishlanmasi * 8-mavzu. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. elektrokimyoviy jarayonlar 8.4. elеktrokimyoviy jarayonlar haqida tushuncha nazorat savollari o’quv moduli birliklari: 8.5. galvanik elеmеnt. akkumulyatorlar 8.6. elеktroliz. elеktroliz qonunlari 8.7. elektrolizning amalda qo’llanilishi. 8.3. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari tenglamalarini tuzish. 8.2. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining turlari. 8.1. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining mohiyati. * 8.1. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining mohiyati. ko’pchilik kimyoviy reaksiyalarda reaksiyaga kirishuvchi moddalar tarkibidagi elementlarning oksidlanish darajasi (valentligi) reaksiya natijasida o’zgarmaydi. cacl2 + na2co3→caco3↓+2nacl; mgcl2 + 2naoh → mg(oh)2↓+2nacl; h2co3 + 2koh k2co3+h2o; cao + sio2 → casio3. boshqa turdagi reaksiyalarda elementlarning oksidlanish darajasi o’zgaradi. zn0 + cu+2so4 = zn+2so4 + cu0 zn0 – 2ē → zn+2; cu+2 + 2ē → cu0 elektronlarning bir atomdan ikkinchi atomga o’tishi natijasida elementlarning oksidlanish darajasi (valentligi) o’zgaradigan reaksiyalar …

2 / 15

qabul qilgan bo’lsa uning oksidlanish darajasi shuncha manfiy oksidlanish darajasini namoyon qiladi. atomning elektron biriktirib olish jarayoni qaytarilish deyiladi. masalan: cl2+ 2ē → 2cl– cl – qaytarildi s + 2ē → s–2 s – qaytarildi o’zidan elektron bergan atom qaytaruvchi, o’ziga elektron biriktirib olgan atom esa oksidlovchi hisoblanadi. faqat neytral atomlar emas, balki ionlar ham elektron biriktishi yoki berishi mumkin. masalan: fe+3 + 1ē → fe+2 qaytarildi s–2 – 2ē → s0 oksidlandi qaytaruvchi elektron berganligi sababli, uning oksidlanish darajasi algebraik qiymati ortadi. oksidlovchi elektron biriktirib olish tufayli uning oksidlanish darajasi algebraik qiymati kamayadi. masalan: pb0 + 2agno3 = pb(no3)2 + 2ag0 pb0 – 2ē → pb+2 qaytaruvchi, o’zi oksidlandi 2ag– + 2ē → 2ag0 oksidlovchi, o’zi qaytarildi demak, oksidlanish - qaytarilish reaksiyasi yagona jarayondir. oksidlanish vaqtida qaytarilish sodir bo’ladi, aksincha qaytarilish vaqtida oksidlanish jarayoni ham boradi. 8.2. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining turlari. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining quyidagi turlari ma’lum: molekulalararo oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari, ichki …

3 / 15

oksidlanish - qaytarilish reaksiyalarida bitta molekula tarkibida ham oksidlovchi ham qaytaruvchi bo’ladi. disproporsiyalanish reaksiyalarining sodir bo’lishida bitta element atomlarining oksidlanish darajasi bir vaqtning o’zida ham ortib va ham kamayadi. bunda boshlang’ich modda turli xil birikmalar hosil qiladi, ulardan birida atomlarning oksidlanish darajasi yuqori, ikkinchisida esa past holatga o’tadi. ravshanki, bunday reaksiyalar molekulasida oraliq oksidlanish darajasiga ega bo’lgan atomlar bo’lishi kerak. 3kclo = 2kcl + kclo3; cl + h2o = hclo + hcl; 4k2so3 = 3k2so4 + k2s; 4na2so3 = 3na2so4 + na2s; 3k2mno4+2h2o=2kmno4+mno2+4koh. sinproporsiyalanish reaksiyalari jarayonida molekula tarkibidagi har xil oksidlanish darajasiga ega bo’lgan elementlar reaksiya natijasida bir xil oksidlanish darajasiga ega bo’lgan birikmaga aylanadi. nh4no3 → 2h2o + n2o; nh4no2 → 2h2o + n2. bunday turdagi reaksiyalarda oksidlovchi va qaytaruvchi xossaga ega bo’lgan atomlar turli moddalar tarkibida ham bo’lishi mumkin. 5hcl + hclo3 → 3cl2 + 3h2o 8.3. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari tenglamalarini tuzish. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida elektronlar qaytaruvchidan oksidlovchiga o’tadi. bunda …

4 / 15

diki, al ning oksidlanish darajasi 0 dan +3 gacha ortdi. cu ning oksidlanish darajasi esa +2 dan 0 gacha kamaydi. demak, al qaytaruvchi, chunki al atomni elektron berdi. cucl2 esa oksidlovchidir, chunki cu+2 ioni elektron biriktirib oldi. 3. oksidlanish va qaytarish jarayonlarini ifodalaydigan elektron tenglamalar tuzamiz. al 0 – 3ē = al +3 oksidlanish cu+2 + 2ē = cu 0 qaytarilish 4. eng kichik ko’paytuvchi qoidasiga ko’ra oksidlovchi hamda qaytaruvchi shu bilan birga reaksiya natijasida hosil bo’lgan mahsulotlar uchun koeffitsiyent tanlaymiz, bunda qaytaruvchi yo’qotgan elektronlar soni oksidlovchi qabul qilgan elektronlar soniga teng bo’lishi lozimligini nazarda tutamiz. masalan: al 0 – 3ē = al +3 3 2 6 cu+2 + 2ē = cu 0 2 3 topilgan koeffitsiyentlarini tegishli moddalar formulalari oldiga qo’yib, sxemadan reaksiya tenglamasiga o’tamiz: 2al + 3cucl2 = 2alcl3 + 3cu yarim reaksiyalar (ion elektron) usuli. bu usulni faqat elektrolitlar eritmalarida sodir bo’ladigan reaksiyalariga tatbiq etish mumkin. masalan …

5 / 15

di. ko’rinib turibdiki so42– ionida so32– ioniga nisbatan kislorod soni ko’p. kislorod yetishmovchiligi eritmadagi suv molekulalari hisobiga qoplanadi va natijada 2h+ vodorod ioni hosil bo’ladi: so32– + h2o –2ē = so42– + 2h+ shundan so’ng oksidlovchi (mno4–) va qaytaruvchi (so32–) moddalar uchun koeffitsient topiladi. so’ngra oksidlanish qaytarilish jarayonida oksidlovchi nechta elektron olganligi va qaytaruvchi nechta elektron berganligini hisoblaymiz. oksidlovchi (mno4–) 5 ta elektron olgani va qaytaruvchi (so32–) 2 ta elektron bergani uchun, oksidlovchining oldiga 2 koefitsienti, qaytaruvchining oldiga esa 5 koeffitsienti qo’yiladi: keyin ionli tenglamalarni umumlashtirilgan holda yozamiz va tegishli koeffitsientlarni qo’yamiz: 2mno4– + 16h+ + 5so32– + 5h2o = 2mn2+ + 8h2o + 5so42– + 10h+ tenglamadagi bir xil ion va molekulalarni qisqartirgan holda tenglamani soddalashtirilgan holda yozamiz. 2mno4– + 5so32– + 6h+ = 2mn2+ + 5so42– + 3h2o topilgan ionli tenglama asosida to’liq molekulyar tenglamani yozish mumkin. 5na2so3 + 2kmno4 + 3h2so4 = 5na2so4 + 2mnso4 + k2so4 …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "8-mavzu. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. elektrokimyoviy jarayonlar (elektron dars ishlanmasi)"

слайд 1 namangan-2022 yil o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan muhandislik-qurilish instituti “kimyoviy texnologiya” kafedrasi soddiqov fatxiddin burxonidinovichning qurilish kimyosi fanidan “oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. elektrokimyoviy jarayonlar ” mavzusidagi ma’ruza darsi uchun elektron dars ishlanmasi * 8-mavzu. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. elektrokimyoviy jarayonlar 8.4. elеktrokimyoviy jarayonlar haqida tushuncha nazorat savollari o’quv moduli birliklari: 8.5. galvanik elеmеnt. akkumulyatorlar 8.6. elеktroliz. elеktroliz qonunlari 8.7. elektrolizning amalda qo’llanilishi. 8.3. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari tenglamalarini tuzish. 8.2. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining turlari. 8.1. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarin...

This file contains 15 pages in PPT format (503.0 KB). To download "8-mavzu. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. elektrokimyoviy jarayonlar (elektron dars ishlanmasi)", click the Telegram button on the left.

Tags: 8-mavzu. oksidlanish-qaytarilis… PPT 15 pages Free download Telegram