yevrosiyo materigi asosiy shaharlari iqlimining xususiyatlari

DOCX 34.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1697279168.docx yevrosiyo materigi asosiy shaharlari iqlimining xususiyatlari reja: 1. yevrosiyo materigi iqlimining shakllanishi. 2. yevro osiya harorati 3. yevrosiyo materigi ichki suvlari. 4. yevrosiyo iqlimida bu materik maydonining juda kattaligi bilan bog’liq xususiyatlar yaqqol aks etgan. materik asosiy qismining ekvator bilan shimoliy qutb iy doira oralig’ida joylashganligi, sharqiy va markaziy qismlarning yaxlit ekanligi, g’arbiy va janubiy qismlarining esa parchalanganligi, okean havzalarining ta’siri, orografiyasining murakkabligi yevrosiyo iqlim sharoitining nihoyatda xilma-xil bo’lishiga olib kelgan. yevrosiyoda yillik yalpi radiatsiya quyidagi miqdorlarda o’zgaradi: u arktika orollarida 60 kkalga, yevropaning g’arbiy qismida 70-140 kkalga, osiyoning janubi va janubi-sharqida 120-180 kkalga teng, arabiston yarim orolida esa yer yuzidagi eng katta miqdorga, ya’ni 200-220 kkalga teng. yevrosiyoda yillik radiatsiya balansi 10 kkaldan 80 kkalgacha o’zgaradi. yevrosiyo va uning atrofidagi okean havzalarining yanvar izobarlari kartasida quyidagi barik oblastlar (bosim oblastlari) yaqqol ajralib turadi. atlantika okeanining shimoliy qismida past bosimli berk oblast (shimoliy atlantika yoki islandiya minimumi) mavjud, bu …

kat qiluvchi havo massalari shimoliy atlantika bilan yevropaning g’arbiy chekkasidagi past bosim oblastiga kelib qo’shiladi va mo’tadil mintaqada g’arbiy va janubi - g’arbiy yo’nalishdagi siklon shamollari sistemasini hosil qiladi; bu siklon shamollari nisbatan iliq okeandan materikka tomon esib, ko’p miqdorda yog’in keltiradi. bu vaqtda qutbiy kengliklarda sharqdan esuvchi shamollar ustun turadi. yevropada siklonlar o’tganda havoni bulut qoplab yomg’ir yoki ho’l qor yog’adi, bunday ob-havo g’arbiy yevropaning qishi uchun tipikdir. ko’pincha o’rtacha kengliklarning dengiz havosidan so’ng arktika havosi kirib kelib, temperaturaning keskin pasayishiga va yog’inlarning kamayishiga sabab bo’ladi. arktika xavosi janubga yoyiladi, biroq yevropaning janubiy qismiga kamroq kirib keladi, chunki uni kenglik yo’nalishidagi tog’ tizmalari to’sib qoladi. sharqqa tomon arktika havosi ichkariroqqa kirib keladi va uzoq saqlanib turadi. g’arbiy havo massalari materik ustidan o’tganda soviydi va quruqlashadi. osiyoning ichki rayonlari ustida atmosferaning yer yuzidagi pastki qismlari sovishi natijasida antitsiklon oblasti vujudga keladi. g’arbdan kelayotgan transformatsiyalashgan havo massalari bu antitsiklonga kelib, uni …

ri qishki musson nomi bilan mashhurdir. osiyo maksimumi yuqori bosimli tarmoq hosil qilishi mumkin, bu tarmoq ba’zan yevropaning g’arbiy qismigacha tarqaladi va bu yerlarni kuchli sovitib yuboradi. osiyoning janubiy qismi qishda passat sirkulyasiyasi ta’sirida bo’ladi. arabiston yarim oroli qo’shni sahroi kabir bilan birga atlantika maksimumining sharqiy chekka qismi va u bilan bog’liq quruq shimoliy shamollar ta’siriga tushib qoladi. hindiston, hindixitoy, shri lanka oroli, filippin orollari va zond orollarining shimolida shimoli-sharqiy passatlar ko’p esib, ular shimoliy tinch okean antitsiklonidan bu vaqtda janubga surilgan ekvatorial depressiyaga (past bosim oblastiga) tomon tarqaladi. osiyo mamlakatlarida bu passat shamollari qishki musson deb ataladi. yevrosiyoda qishda temperatura va yog’inlarning taqsimlanish i quyidagi xususiyatlarga ega bo’ladi. atlantika havo massalari qishda nisbatan iliq bo’lgani uchun 3940° shim. kenglikda, shimold a radiatsiya balansi mafiy bo’lishiga qaramay, okeanga yaqin rayonlarda yanvar oyining o’rtacha temperaturasi 0°c dan ancha yuqori bo’ladi. yanvar izotermalari yevropa territoriyasining katta qismida submeridional yo’nalishda bo’ladi va faqat …

zasining kuchli sovib ketishi bilan bog’liqdir. materikning sharqiy chekkasida yog’inlarning bo’lmasligiga kontinental musson sababdir; bu musson okeanga tomon quruq sovuq havo olib keladi. shu munosabat bilan markaziy va sharqiy osiyo uchun keskin manfiy anomaliyali qishki past temperaturalar xarakterli; bu anomaliya temperatura 0°c gacha tushishi mumkin bo’lg an tropikka qadar seziladi. shimolda yanvarning o’rtacha temperaturasi-20-25°c ga teng. osiyoning qishda passat shamollari ta’sirida bo’lgan janubiy yarim orollari va orollarida ham quruq ob-havo ustun turadi. faqat ekvatorda joylashgan zond arxipelagi orollaridagina konvektiv yomg’irlar yog’adi. yanvar temperaturasi butun janubiy osiyoda yuqori: +16-20°c, malaya arxipelagi orollarining ba’zi joylarida +25 °c ga etadi. yozdayevrosiyodagi va okeanlarning unga qo’shni rayonlarid agi meteorologik sharoit ancha o’zgaradi. osiyo maksimumi tugab, qizib ketgan materik ustida past bosim qaror topadi va bu past bosimning berk markazlari hind daryosi havzasi va fors qo’ltig’i sohilida joylashadi (janubiy osiyo minimumi). bu minimum ekvatorial bosim depressiyasining shimoliy chekkasidan iborat bo’lib, u yevrosiyoda ekvatordan eng uzoqqa …

, ular okeandan materikka nisbatan sovuq havo massalarini olib keadi. isib ketgan materik ustida bu havo kontinental havoga aylanadi. ayni vaqtda arktika dengiz havo massalari ham o’zgarib kontinental havoga aylanadi. bunda havoning faqat temperaturasi emas, balki yer yuzasidan bo’lgan bug’lanish natijasida namligi ham ortadi. yevropada iyul izotermalari hamma joyda geografik kenglik yo’nalishida o’tadi va okean qirg’oqlari yaqinidagina janubga bir oz buriladi. g’arbda iyul oyining o’rtacha temperaturasi shimoldan janubga tomon +12° dan + 24 °c gacha o’zgaradi, sharqda esa ayrim joylarda +26, + 28°c ga etadi. yevropada yozda yomg’ir qishdagiga qaraganda uncha ko’p yog’maydi, chunki siklonlar harakati susayadi. janubiy yevropa va g’arbiy osiyoda yozda deyarli yog’in bo’lmaydi; bunga sabab shimoliy atlantika maksimumining sharqiy chekkasidan shamollar esib, quruq tropik havo keltiradi. atlantika havo massalarining g’arbdan sharqqa tomon harakati vaqtida o’zgarishiga bog’liq holda iyul oyi o’rtacha temperaturasining ortishi va yog’inlar miqdorining kamaya borishi deyarli butun materik davomida seziladi. materikning okean tomonidan keluvchi nam …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yevrosiyo materigi asosiy shaharlari iqlimining xususiyatlari"

1697279168.docx yevrosiyo materigi asosiy shaharlari iqlimining xususiyatlari reja: 1. yevrosiyo materigi iqlimining shakllanishi. 2. yevro osiya harorati 3. yevrosiyo materigi ichki suvlari. 4. yevrosiyo iqlimida bu materik maydonining juda kattaligi bilan bog’liq xususiyatlar yaqqol aks etgan. materik asosiy qismining ekvator bilan shimoliy qutb iy doira oralig’ida joylashganligi, sharqiy va markaziy qismlarning yaxlit ekanligi, g’arbiy va janubiy qismlarining esa parchalanganligi, okean havzalarining ta’siri, orografiyasining murakkabligi yevrosiyo iqlim sharoitining nihoyatda xilma-xil bo’lishiga olib kelgan. yevrosiyoda yillik yalpi radiatsiya quyidagi miqdorlarda o’zgaradi: u arktika orollarida 60 kkalga, yevropaning g’arbiy qismida 70-140 kkalga, osiyoning janubi va janubi-sharqida ...

DOCX format, 34.6 KB. To download "yevrosiyo materigi asosiy shaharlari iqlimining xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yevrosiyo materigi asosiy shaha… DOCX Free download Telegram