terminlarning yasalishi

PPT 14 pages 149.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 149.0 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

terminlarning yasalishi terminlarning yasalishi reja: 1.sohaviy terminlar. 2.morfologik sintaktik terminlar yasalishi. 3.semantik usul bilan yasalishi hozirgi kunda «termin» so’zi bilan bir qatorda «atama», «istiloh» so’zlari ham ayni ma’noda qo’llanmoqda.ular «termin» so’zining hozirgi ma’nosini to’liq ifoda eta olmaydi. «atama» so’zi keng ma’noda bo’lib, geografik obyektlar, atoqli nomlarga nisbatan qo’llanadi. «istiloh» so’zini esa termin ma’nosida tarixiy mavzulardagi matnlar (masalan, adabiyot, tarixi, sharq falsafasi va boshqalar)da bemalol qo’llash mumkin. demak, “atama” so’zini “termin” tushunchasi ma’nosida qo’llaganimizda, uni umuman narsa-predmetlar, voqea-hodisalarning nomi sifatida emas, balki aniq bir ilmiy tushunchani ifodalaydigan va ma’lum bir fan sohasiga tegishli bo’lgan birliklarni anglashimiz lozim. shu ma’noda kasb-hunarga oid so’zlar atamalardan farqlanadi. bu haqda quyiroqda to’xtalamiz. topshiriq. maqollar juftligini o’qing. ularning bir- birini inkor etishi yuzasidan “fikrlar jangi” ni tashkil qiling va davom ettiring. 1. gap bilan kerilma, ish bilan keril.--- ish bilganga bir tanga, gap bilganga ming tanga. 2. tekin bo’lsa, mix yut. --- tekin tomoq tish sindirar. …

2 / 14

gan tuproqlarda o’sadigan o’simliklar, asosan, sho’radoshlar oilasiga mansub turlar. psixrometr- ( yunoncha psychros- sovuq, metreo- o’lchayman ) – havo namligini o’lchanadigan asbob. tayfun- ( xitoycha tayfin- katta shamol) – uzoq sharqda tropik quyunlarda ro’y beradigan dovullar. lakkolit- ( lotincha lakkos- chuqurlik, litos- tosh, ya’ni chuqurdagi tosh ) – uncha chuqur bo’lmagan yer qatlamlar orasida qotib qolgan magmatik tog’ jinslari. har bir tilda bo'lganidek, o'zbek tilida ham u yoki bu tushunchani ifodalash uchun bir qancha usullardan foydalaniladi. professor ayub g 'ulomovning qayd etishicha, o'zbek tilida so'z yasashning besh usuli mavjud. bular quyidagilar: 1. morfologik yo‘l bilan yasash (qo’shimchalar). 2. sintaktik yo‘l bilan yasash (reduplikatsiya, kompozitsiya). 3. leksik yo’l bilan yasash (bir turkumdagi so'zni boshqa turkumga ko ’chirish bilan yasash). 4. semantik yo‘l bilan yasash. 5. fonetik yo‘l bilan yasash (ichki o‘zgarishlar yo'li bilan yasash). olib borilgan terminologik tadqiqot natijalaridan shu narsa ayonki, u yoki bu terminologik sistemada so ‘z yasash yo'llarining …

3 / 14

an so‘zlar nisbatan faol qo‘llanadi: gidrogenerator, gidrodinamika, gidrograf, gidroinshoot, gidrometrik, gidromexanika, gidromodul, gidrotexnika, gidrotrubina, elektromontyor, elektroskop, elektrotexnik, energetik, energosistema kabilar. gidroenergetika tizimida suv zahiralaridan oqilona foydalanish orqali elektr energiyasi olinishini e’tiborga olsak, ushbu soha atamalari “suv”, “energetika”, “elektr”, “qurilish”, “mexanika” tushunchalari bilan bog‘liq so‘zlar asosiga shakllanganligi oydinlashadi. jamiyat hayotiga gidroenergetik tushuncha va hodisalar, narsa-buyumlar, qurilmalar va inshootlarning kirib kelishi bilan o‘zbek tili lug‘at tarkibida ham o‘sish va o‘zgarishlar sodir bo‘lib borayotganligi, ushbu so‘zlar hisobiga til boyligi kengayganligini ko‘rishimiz mumkin. gidroenergetik atamalar tizimida gidro va energetika mavzuviy sistemasi markaziy o‘rinni egallaydi va quyidagi ichki guruhlardan tashkil topadi: 1) suv va suv xo‘jaligi bilan bog‘liq tushunchalarni ifoda etuvchi atamalar; 2) elektr-energiya bilan bog‘liq tushunchalarni ifoda etuvchi atamalar; 3) gidroenergetik qurilish materiallarini ifoda etuvchi atamalar; 4) gidroinshootlar va gidroqurilmalarni ifodalovchi atamalar; 5) suv va energiyadan foydalanish hamda ta’mirlash jarayonlarini ifoda etuvchi atamalar; 6) soha mutaxassisliklari va faoliyat jarayonlari bilan bog‘liq atamalar ; topshiriq. …

4 / 14

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "terminlarning yasalishi"

terminlarning yasalishi terminlarning yasalishi reja: 1.sohaviy terminlar. 2.morfologik sintaktik terminlar yasalishi. 3.semantik usul bilan yasalishi hozirgi kunda «termin» so’zi bilan bir qatorda «atama», «istiloh» so’zlari ham ayni ma’noda qo’llanmoqda.ular «termin» so’zining hozirgi ma’nosini to’liq ifoda eta olmaydi. «atama» so’zi keng ma’noda bo’lib, geografik obyektlar, atoqli nomlarga nisbatan qo’llanadi. «istiloh» so’zini esa termin ma’nosida tarixiy mavzulardagi matnlar (masalan, adabiyot, tarixi, sharq falsafasi va boshqalar)da bemalol qo’llash mumkin. demak, “atama” so’zini “termin” tushunchasi ma’nosida qo’llaganimizda, uni umuman narsa-predmetlar, voqea-hodisalarning nomi sifatida emas, balki aniq bir ilmiy tushunchani ifodalaydigan va ma’lum bir fan sohasiga tegishli bo’lgan...

This file contains 14 pages in PPT format (149.0 KB). To download "terminlarning yasalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: terminlarning yasalishi PPT 14 pages Free download Telegram