atlantika okeaniga umumiy geografik tavsif

PPTX 3.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1701455813.pptx atlantika okeaniga umumiy geografik tavsif atlantika okeaniga umumiy geografik tavsif reja: tabiiy geografik oʻrni atlantika okeani geografiyasi atlantika okeanining gidrologik rejimi suvning sho'rligi oʻsimlik va hayvonot dunyosi atlantika okeanining xalq xoʻjaligidagi ahamiyati xulosa atlantika okeani hajmi boʻyicha ikkinchi (tinch okeanidan keyin) okeandir. yevropa va afrikani amerika qitʼasidan ajratib turadi. sathi — 106.2 mln km², oʻrtacha chuqurligi — 3314 m, eng chuqur nuqtasi — puerto riko botigʻi (8742 m). atlantika okeani shimolda grenlandiya va islandiya orollari, sharqda yevropa hamda afrika, gʻarbda shimoliy va janubiy amerika, janubida antarktida orasida joylashgan. uzunligi shimolidan janubiga 15 ming km, enining eng kambar joyi 2830 km (ekvator yaqinida). maydoni dengazlari bilan birgalikda 91140,8 ming km², oʻrtacha chuqurligi 3332 m, suvining oʻrtacha hajmi 337541 ming km³ (dengizlarsiz maydoni 82441,5 ming km², suv hajmi 323613 ming km³). atlantika okeani orollarining koʻpchiligi materikdan ajralib chiqqan boʻlib, qirgʻoqlar yaqinidadir (buyuk britaniya, irlandiya, nyufaundlend, katta antil va qisman kichik antil …
2
tlantika okeani ustida islandiya va antarktida atmosfera minimumlari, shimoliy atlantika va janubiy atlantika atmosfera maksimumlari vujudga keladi. ana shu atmosfera markazlari taʼsirida oʻrtacha kengliklarda kuchli gʻarbiy shamollar, shimoliy va janubiy yarim shardagi subtropik va tropik kengliklarda esa shimoli-sharqiy vajanubi-sharqiy (passat) shamollar hosil boʻladi. eng kuchli shamollar atlantika okeanining janubiy yarim shardagi oʻrtacha kengliklarida esadi. shimoliy tropik kengliklarda iyundan oktabrgacha davom etadigan kuchli boʻronlar boʻlib turadi. havo temperaturasi qishda, fevralda (atlantika okeanining janubiy qismida esa avg.da) ekvatorda 25° boʻlsa, 60° shahri k.da 0°, 60° j. k.da — 8 dan −10° gacha boʻladi. atlantika okeanining chekka shimoliy gʻarbi va janubida temperatura — 25° va undan pastga tushadi. yozda, yaʼni avg. oyida esa (atlantika okeanining janubiy qismida fevral oyida) temperatura ekvatorda 26 — 28° boʻlsa, 60° shahri k.da 8 — 12° va 60° j. k.da 0 — 2° boʻladi. atlantika okeanining gidrologik rejimi iqlim sharoitlari taʼsirida, qoʻshni okeanlar hamda oʻrta dengiz suvlari bilan …
3
gʻadi, 20° shahri k.da esa 640 mm, 20° j. k.da 270 mm yogʻin yogʻadi. oʻrtacha kengliklarda esa yogʻin miqdori yiliga 1100- 1200 mm ga yetadi. oqimlar okean yuzasi yutadigan quyosh issiqligini taqsimlab turadigan asosiy vositalardir. atlantika okeanining 30° shahri k. bilan 30° j. k. orasidagi yuzasi quyosh energayasini koʻproq yutadi. okeanning boshqa qismida esa issiklik atmosferaga oʻgib turadi. iliq va sovuq oqimlar taʼsirida suvning temperaturasi kenglik zonalarida katta farq kiladi. 30° shahri k.dan shimda, gʻarbda temperatura sharqdagiga nisbatan 10° past boʻladi. 30° shahri k. bilan 40° j. k. orasida esa aksincha: bu yerda gʻarbda temperatura sharqdagiga nisbatan 5° yuqori. shunga kura tropik va subtropik kengliklarda suv ayniqsa shoʻr (37,25 ‰), ekvatorda 35 ‰, janubiy oʻrtacha kengliklarda 34 ‰ va antarktida yaqinida 33,6 ‰ −33,8 ‰, shimoliy oʻrtacha kengliklar gʻarbida 32 ‰, sharqida 35,5 ‰. atlantika okeanining yuza qavatida kislorod miqdori ekvatorda 4 l/m³, yuqori kengliklarda 7,5 l/m³ gacha. suv koʻtari-lishi …
4
di. sovuq va moʻtadil mintaqalarda bir necha ming hayvon turi boʻlsa, tropik kengliklarda oʻnlarcha ming hayvon turlari bor. sovuq va moʻtadil mintaqalarda sut emizuvchilardan kit va kurak oyoqlilar, baliqlardan seld, treskasimonlar, olabugʻasimonlar va kambalasimonlar xosdir, zooplankton orasida kurak oyokdi qisqichbaqasimonlar va baʼzan qanot oyokdi mollyuskalar koʻpchilikni tashkil qiladi. 100 dan ortiq hayvon turi bipolyar, yaʼni sovuq va moʻtadil mintaqalar uchun, tropiklarda esa uchramaydigan hayvonlar (tyulenlar, dengiz mushuklari, kitlar, kilka, sardina va boshqalar) xos. atlantika okeanining tropik qismida kashalot, dengiz toshbakalari, qiskichbakasimonlar, akulalar, uchar baliklar, krablar, marjon poli-plari, ssifoid meduzalar, sifonofo-ralar, radiolariyalar yashaydi. atlantika okeani muhim iqtisodiy va strategik ahamiyatga ega. atlantika okeaniga dunyo kemalarida tashiladigan yuklarning 60 %, baliqovlashning 40 % toʻgʻri keladi. suyuq yoqilgʻi va metallurgiya xom ashyolari ayniqsa koʻp tashiladi. atlantika okeani orqali oʻtgan dengiz va havo yoʻllari bir qitʼani ikkinchisi bilan bogʻlaydi. trans-atlantika havo yoʻllarining koʻp qismi shimoliy atlantika orqali oʻtadi va yevropadagi london, parij, amsterdam va …
5
di. ayniqsa uning shelf zonasidan koʻp miqdorda neft qazib olinadi. bu meksika qoʻltigʻi va shimoliy dengizga toʻgʻri keladi. foydalanilgan adabiyotlar adabiyotlar александровская н.в., ерамов р.а. ва бошқалар. дунё қитъалари табиий географияси. – т., 1967. власова т.в. материклар ва океанлар табиий географияси. -т., 1985. и, ии жилд. власова т.в. физическая география материков и океанов. -м., просвешение, 1986. ермаков ю.г., игнатев г.м. и др. физическая география материков и океанов. -м., висшая школа, 1988 г. x.vaxobov, a.a.abdulqosimov, n.r.alimkulov. materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasi: o’quv qo’llanma. / o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi. nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti. – toshkent. 2020. -425 bet физическая география мирового океанов. -м., изд-во московского университета, 1998 калесник с.в. обшие географические закономерности земли. -м., мисл, 1970 г. леонтев о.к. физическая география мирового океанов.- м., 1982. малий атлас мира. -м., 2000. николаев в.а. ландшафти азиатских степей. -м.: “университет”, 1999. goudie a. physische geograhfie. –munxen: «westerman», 1997 gograpfieg‘ …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "atlantika okeaniga umumiy geografik tavsif"

1701455813.pptx atlantika okeaniga umumiy geografik tavsif atlantika okeaniga umumiy geografik tavsif reja: tabiiy geografik oʻrni atlantika okeani geografiyasi atlantika okeanining gidrologik rejimi suvning sho'rligi oʻsimlik va hayvonot dunyosi atlantika okeanining xalq xoʻjaligidagi ahamiyati xulosa atlantika okeani hajmi boʻyicha ikkinchi (tinch okeanidan keyin) okeandir. yevropa va afrikani amerika qitʼasidan ajratib turadi. sathi — 106.2 mln km², oʻrtacha chuqurligi — 3314 m, eng chuqur nuqtasi — puerto riko botigʻi (8742 m). atlantika okeani shimolda grenlandiya va islandiya orollari, sharqda yevropa hamda afrika, gʻarbda shimoliy va janubiy amerika, janubida antarktida orasida joylashgan. uzunligi shimolidan janubiga 15 ming km, enining eng kambar joyi 2830 km (ekvator yaqinida). m...

PPTX format, 3.5 MB. To download "atlantika okeaniga umumiy geografik tavsif", click the Telegram button on the left.

Tags: atlantika okeaniga umumiy geogr… PPTX Free download Telegram