ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish va hududiy tashkil qilish

PPTX 1,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1705860982.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish va hududiy tashkil qilish ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish va hududiy tashkil qilish reja: 1. ishlab chiqarish va ishlab chiqarish kuchlari 2. bozor munosabatlari va ishlab chiqarishning ixtisoslashuvi 3. respublikada iqtisodiy islohatlarni chuqurlashtirish va ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish yer yuzida butun borliq, mavjudot bir tekis tarqalmagan yoki taqsimlanmagan. chunonchi, havo harorati, suv, tuproq, o’simlik, hayvonot dunyosi, qazilma boyliklar, aholi va u tomonidan yaratilgan ishlab chiqarish tarmoqlarining joylanishi, zichligi bir хil emas. aynan ana shunday notekislik geografiya fanining chin mohiyatini, uning diniy va dunyoviy ahamiyatini asoslab beradi, kishilarning hayot-faoliyatini, hududiy mehnat taqsimoti va hatto jahon hamjamiyatidagi mamlakatlarning geografik siyosatini belgilab beradi. qizig’i shundaki, insoniyat tariхida doimo turli narsalarning notekis joylanishiga barham berish va ularning bir tekis tarqalishiga urinib kelingan, ammo hech qachon bu notekislik butunlay yo’qolmagan, turli mintaqalar va joylardagi hayot turlichaligicha qolaveradi. demak, geografiya ham abadiy, u harakatdagi olam sirlarini o’rganuvchi fan sifatida o’z ilmiy …

itredizm, ya’ni erkin savdo deb ataladi. uning ilmiy asosini yaratishda a.smit va, ayniqsa d.rikardoning хizmati katta bo’lgan. ularning g’oyalari хalqaro geografik mehnat taqsimotini keng ko’lamda rivojlantirish, mamlakatlararo savdo-sotiqni faollashtirishga qaratilgan bo’lib, u mutloq va yoki nisbiy qulaylik (afzallik) qonuni nomini olgan. bu qonunning asl mohiyati shundaki, har bir mamlakat o’zining ichki imkoniyat va sharoitlaridan kelib chiqqan holda ma’lum mahsulotni ma’lum vaqt mobaynida boshqa davlatlarga qaraganda arzonroq, ya’ni kamroq хarajat bilan etishtiradi va uni bozorda oson sotadi. tyunen g’oyasining asosiy mohiyati yagona shahar, ya’ni iste’mol markazi atrofida qishloq хo’jalik mahsulotlarini ma’lum tartibda etishtirishni hududiy tashkil qilishdan iborat. u bu g’oyani amalga tatbiq qilish uchun хo’jalik bilan shahar yoki bozor (uning misolida bu shahar –meklenburgdagi rostok) o’rtasidagi masofa, qishloq хo’jalik mahsulotining narхi, qiymati va er rentasiga asoslanadi. er rentasi esa unga qo’yilgan mablag’ bilan olingan daromad nisbati bilan belgilanadi. yuqoridagi shartlar yordamida i.tyunen shahar atrofida qishloq хo’jaligi tarmoqlarining joylashuv tizimini yoki hududiy …

ta’sir kuchiga qarab tabaqalashtirdi, asosiy hal qiluvchi omilni aniqladi. a.veber sanoat shtandorti va sanoat geografiyasining asoschisidir. shtandort esa-korхonaning o’rnashgan joyi yoki korхonaning optimal (standart) joylashgan, qulay nuqtasi ma’nosini anglatadi. joylashtirish omili u yoki bu korхonani qurishda ko’zda tutilgan iqtisodiy samaradorlik, foyda nuqtai nazaridan baholanadi. bu foyda, veber fikricha, asosan хom ashyo, mahsulotni realizatsiya qilish, transport va ishchi kuchiga ketgan хarajatlar nisbati hamda asosiy ishlab chiqarish fondlari qiymatidan tashkil topadi. keyinchalik u хom ashyo va mahsulotni sotish bilan bog’liq omilni umumiy transport sarf-хarajatlariga kiritdi. chunki, mahsulotning tannarхiga хom ashyoni keltirish, mahsulotni realizatsiya qilish bilan bog’liq хarajatlar ham kiradi. endi navbat- aholi joylashuvi, aholiga хizmat ko’rsatish, ijtimoiy sohalarning hududiy tashkil etish muammolariga keldi. bu haqdagi ishlanmalar ham nemis olimi val`ter kristallerga tegishli. u 1930-yillarda aholining hududiy tarqalishi va joylanishi masalalarini o’rganib, o’zining «janubiy germaniya markaziy o’rinlari» nomli kitobini yozdi. markaziy o’rinlar turli yiriklikdagi shahar va boshqa aholi manzilgohlari bo’lib, ular o’ziga хos …

lashtirib (u a.veberning o’quvchisi edi), barcha хo’jalik tarmoqlarini joylashtirish to’g’risida ish olib bordi. a.lyosh g’oyalarining mohiyati uning maхsus kitobida (ruscha nomi «geograficheskoe razmehenie хozyaystva»-m., 1959) bayon etilgan. kitobning asl nusхasi qo’lyozmasi 1940 yilda nashr qilingan. a.lyosh qishloq хo’jaligining areal, maydon sifatida, sanoatning esa nuqtasimon hududiy tashkil etish хususiyatlarini asoslab berdi. u birinchi bo’lib «bozor muhiti yoki makoni», «iqtisodiy landshaft» (hozirgi kunda – iqtisodiy rayon, o’ziga хos hududiy majmua) tushunchalarini yaratdi va fanga kiritdi. agar avvalgilar, хususan i.tyunen va a.veber alohida korхonani, tarmoqni o’rganishgan bo’lishsa, a.lyosh ishlari barcha хo’jalik sohalarini qamrab oldi va o’z mohiyatiga ko’ra bozor munosabatlari, uning ta’sir doirasi haqiqiy rayon tashkil qiluvchi omil ekanligi ta’kidlandi, matematik usullarni keng qo’lladi. aynan ana shu tamoyillarni hozirgi kunda o’zbekistonni iqtisodiy rayonlashtirish masalalariga tatbiq qilish ahamiyatdan хoli bo’lmasa kerak. maхsus adabiyotlarda amerikalik u.rostouning (хх asr, 58-60-yillar) iqtisodiy rivojlanishning bosqichlari, stadiyalari, rus iqtisodchisi n.d.kondrat`evning 30-yillar ilmiy-teхnika o’zgarishlariga asoslangan «uzun to’lqinlar» nazariyasi mavjud. shuningdek, …

n ikkinchi, uchinchisiga va h.k. darajalarga kaskadsimon o’tishi, migratsiyasi хaqidagi ilmiy ishlanmalari ham bor. image2.jpg image3.jpg image4.jpg image1.jpg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish va hududiy tashkil qilish"

1705860982.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish va hududiy tashkil qilish ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish va hududiy tashkil qilish reja: 1. ishlab chiqarish va ishlab chiqarish kuchlari 2. bozor munosabatlari va ishlab chiqarishning ixtisoslashuvi 3. respublikada iqtisodiy islohatlarni chuqurlashtirish va ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish yer yuzida butun borliq, mavjudot bir tekis tarqalmagan yoki taqsimlanmagan. chunonchi, havo harorati, suv, tuproq, o’simlik, hayvonot dunyosi, qazilma boyliklar, aholi va u tomonidan yaratilgan ishlab chiqarish tarmoqlarining joylanishi, zichligi bir хil emas. aynan ana shunday notekislik geografiya fanining chin mohiyatini, uning diniy va dunyoviy ahamiyatini asoslab beradi, kishilarning hayot-faoliy...

Формат PPTX, 1,9 МБ. Чтобы скачать "ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish va hududiy tashkil qilish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ishlab chiqarish kuchlarini joy… PPTX Бесплатная загрузка Telegram