antik davr psixologiyasi (4 soat ma’ruza)

PPTX 42 pages 294.5 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 294.5 KB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

презентация powerpoint 4- mavzu. antik davr psixologiyasi. (4 soat ma’ruza) qadimgi grek falsafiy-psixologik fikrining eng buyuk va mashhur vakillaridan biri shubhasiz platon hisoblanadi. platonga nisbat berilayotgan buyuk xizmat uning o’zidan oldingi falsafiy ta’limotlarni, xususan geraklit, anaksagor, sokrat falsafiy g’oyalarini yanada boyitganligi, falsafada yangi bir yo’nalish yaratganligi, fanga ideyalar haqidagi g’oyani olib kirganligi, axloq, siyosat, psixologiya, pedagogika, olamni bilish darajalarini ishlab chiqqanligi bilan izohlanadi. arab tili fani vakillarining juda ko’pchiligi bevosita platon (aflotun) falsafiy g’oyalari ta’sirida shakllanishgan. aflotunning hikmatli so’zlari, u haqidagi rivoyatlar deyarli 15 asrdan beri barcha musulmon mamlakatlarida, shu jumladan, o’zbeklar tomonidan ham har doim axloqiylik, yaxshi xulqlilikka o’rgatuvchi mezon sifatida sevib o’rganib kelinadi. platon falsafada sokrat va sofistlardan keyin axloq va siyosatni bir darajada o’rgangan faylasufdir. uning axloq va siyosat falsafasining asosiy mazmuni ijtimoiy adolat va individual sahovat tushunchalaridir. u o’zining "davlat" va "siyosat" asarlarida davlat qurilishining etti tipini ishlab chiqdi. platondan oldingi barcha faylasuflarda insonlardagi yaxshi fazilat, …

2 / 42

o’ynashi mumkinligi haqidagi fikrdan kelib chiqadi. "pira" va "davlat" asarlarida platon tarbiya muammosini bevosita sahovat va adolat muammaolari bilan bog’laydi. inson jonining uchta asosi: nafs, g’ayrat va mulohazalilikka davlatdagi uchta sinf: hunarmandlar, jangchilar va qo’riqchilar mos keladi. va har bir sinf jon tipi o’z sahovati (sabr-qanoat, shijoat va donishmandlik) ga ega bo’ladi. har bir ko’rsatilgan sifatlar tarbiya yo’li bilan shakllantiriladi va ularning davlat tipiga, adolatga mos kelishi narigi dunyoda mukofotlanadi, adolatsizlik, nomukammal davlat tipi, odamlar sifatlarining nomutanosibligi narigi dunyoda jazolanadi. "fedra" da jonning uch asosi jonning o’z-o’zini harakatga keltirishi haqidagi fikr bilan to’ldiriladi, har xil jon tiplarining ierarxiyasi haqida fikr yuritiladi. 1. xudolar joni; 2. donishmand joni; 3. shoh joni; 4. mehnatkash joni; 5. vujud tabibi, davolovchi joni; 6. avliyo joni; 7. shoir yoki rassom joni; 8. hunarmand joni; 9. sofist joni; 10. zolim joni; 11. hayvonlar joni. "timeya" asarida aql - demiurg’ koinot ruhi, barkamol jonli zot sifatida, "qonunlarda" …

3 / 42

amsitib bo’lmaydi. aristotel o’zidan oldingi falsafiy-psixologik g’oyalarni mantiqiy sintez qilibgina qolmay, ekologik, embriologik, qiyosiy-anatomik, zoologik faktlar asosida qurilgan o’z ta’limotida yangi faktlarni tabiatshunoslik materiallari asosida ishlab chiqdi. . ma’lumki, aristotel buyuk jahongir aleksandr makedonskiyning murabbiysi sifatida odam, hayvonot dunyosining turli-tuman boyliklari va ularning tabiiy sharoitlari bilan mutanosibligini bevosita kuzatish imkoniyatiga ega bo’ladi. shu tarzda to’plangan boy tabiiy-ilmiy material aristotelga psixika tabiatini tushunish, izohlashda organizmga biologik, nasliy va ekologik yondashishni ishlab chiqish imkoniyatini berdi. aristotelning jon haqidagi ta’limoti platon dualizmidan farq qiladi. o’z ilmiy tadqiqotlari natijasida u shunday xulosaga keladiki, jon barcha tirik jonzotning asosi sifatida yashashga qodir vujudning o’z-o’zini namoyon qilish shaklidir. jonni yashash qobiliyatiga ega bo’lgan tabiiy vujudning o’ziga xos shakli, mohiyati deb tan olmoq lozim. "jon vujuddan alohida mavjud bo’la olmaydi, jon vujud emas, deb tasavvur qiladiganlar to’g’ri o’ylaydilar.” nihoyat, aristotelning qat’iy fikri shu bo’ldiki, "jonni vujuddan ajratib bo’lmaydi". aristotel jon bilan bog’liq barcha muammolarni organizmning muhit bilan …

4 / 42

’ektiv va genetik metod asosida shakllangan psixologik tushunchalar tizimini bayon qiladi. aristotel hayot faoliyatining barcha murakkab ko’rinishlarini, kuzatish va empirik analiz qilish mumkin bo’lgan elementar tuzilmalarni uzoq davom etgan, ko’p bosqichli taraqqiyot mahsuli sifatida o’rgandi. barcha aytilgan fikrlardan aristotel ta’limoti oldingi grek falsafiy-psixologik fikri mutafakkirlari qarashlaridan keskin farq qiladi, degan xulosa kelib chiqmaydi. platon, geraklit, sokrat, demokrit falsafiy-psixologik ta’limotlaridagi ko’pgina g’oyalar aristotel ta’limotida o’z aksini topdi. ma’lumki, aristotel biopsixologiyasida geraklitning zaruriyat, demokritning sababiylik va anaksagorning tartiblilik g’oyalari birlashadi. geraklit qalbni taʼriflashi boʻyicha: havodagi namlikni xuddi sharob ichgan odamni qalbiga oʻxshatadi. qanchalik qalbi quruq boʻlsa u kuchlidir va aqllidir. geraklit birinchi boʻlib psixologiya tarixida organizmdagi ruhiy holatning oʻzgarishini aniqlab beradi. ruhiy holat oʻzida ichki tushunishi va oʻylash, shu bilan birgalikda tushunish chegarasini, haqiqiy hayotni tushunishini belgilab beradi. geraklit izlanishlari nafaqat yangi hayot mazmunini, balki insonni rivojini tushuntirib beradi. anaksagor (er.av. 500-428) olamni bir necha sifatli har xil qismlardan tartibga solinadi deb …

5 / 42

. anaksagor fikricha, “aql”, “ong” oʻzida tanani koʻrsatadi. shuninguchun qalb materialistik tomondan ikkinchidir. anaksagor determenizm prinsipini toʻliqroq tushuntirib bergan. demokrit (er.av.460-370) levkippdan keyin olamning atomistik modelini yaratdi. butun koinotda, kenglikda, butun olamda oʻzgarmas qonunlarga binoan sharsimon boʻlinmas oʻt atomlari harakatdadir, qaysiki ular qalbni yaratadi. shunday qilib qalb moddalar ichida uning bir turidir. tarqalish, yoʻqolish haqidagi fizik qonun tanaga tegishlidir, shunga koʻra demokrit qalbning barhayotligini tan olmaydi. aristotelning buyuk xizmatlaridan biri jonli mavjudot psixik hayotini bevosita tabiat jarayonlari bilan bog’lash (biopsixologiya) bo’lsa, yana biri bevosita shu fikrdan kelib chiqib birinchi marta vujud va jon birligi tamoyilini tasdiqlash bo’ldi. aristotelning bu fikrlari keyinchalik uning izdoshlari, peripatetiklar va ellinlar davrining ikkita yirik falsafiy maktabi - stoiklar va epikureychilar mushohada jarayoniga turtki berdi. stoiklar zaruriyat tamoyiliga qaytishib olamni ratsional jon boshqaradigan ulkan organizm sifatida o’rgana boshlashdi. bu ratsional jonning sinonimlari "pnevma" va "logos" deb ataldi. ratsional jon yoki pnevma yoki logos, ulkan organizm, koinotga …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antik davr psixologiyasi (4 soat ma’ruza)"

презентация powerpoint 4- mavzu. antik davr psixologiyasi. (4 soat ma’ruza) qadimgi grek falsafiy-psixologik fikrining eng buyuk va mashhur vakillaridan biri shubhasiz platon hisoblanadi. platonga nisbat berilayotgan buyuk xizmat uning o’zidan oldingi falsafiy ta’limotlarni, xususan geraklit, anaksagor, sokrat falsafiy g’oyalarini yanada boyitganligi, falsafada yangi bir yo’nalish yaratganligi, fanga ideyalar haqidagi g’oyani olib kirganligi, axloq, siyosat, psixologiya, pedagogika, olamni bilish darajalarini ishlab chiqqanligi bilan izohlanadi. arab tili fani vakillarining juda ko’pchiligi bevosita platon (aflotun) falsafiy g’oyalari ta’sirida shakllanishgan. aflotunning hikmatli so’zlari, u haqidagi rivoyatlar deyarli 15 asrdan beri barcha musulmon mamlakatlarida, shu jumladan, o’zbeklar...

This file contains 42 pages in PPTX format (294.5 KB). To download "antik davr psixologiyasi (4 soat ma’ruza)", click the Telegram button on the left.

Tags: antik davr psixologiyasi (4 soa… PPTX 42 pages Free download Telegram