geodeziyada qo‘llaniladigan koordinatalar va balandliklar sistemasi

PPT 24 pages 8.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.7 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

слайд 1 “геодезия” фанидан мавзу:геодезияда қулланиладиган координаталар ва баландликлар системаси. абсалют, нисбий ва шартли баландликлар координаталар тўғрисида тушунча. 1 2 3 4 режа : бирор нуқтани, бошланғич деб қабул қилинган нуқтага нисбатан жойлашган ўрнини ифодаловчи миқдорлар шу нуқтани координатаси дейилади. географик координаталар деб – нуқталарнинг ер эллипсоидидаги жойлашув ўрнини экватор ва бош меридианга нисбатан белгилайдиган бирликка айтилади. географик координаталар икки турга – астрономик ва геодезик координаталарга бўлинади. географик кенглик – ер юзасидаги ма'лум нуқтадан ер маркази томон туширилган тик чизиқ билан, экватор текислиги орасида хосил бўлган бурчак. бурчак кенглиги ер юзидаги у ёки бу нуқтани экватордан қанчага шимолда ёки жанубда жойлашувини корсатади. агарда нуқта шимолий ярим шарда бўлса – шимолий, жанубий ярим шарда бўлса жанубий деб айтилади. экваторда жойлашган нуқталарни кенглиги 0º га, қутбда жойлашганларники эса 90º га тенг. географик узоклик – бошланғич меридиан текислиги билан йер шаридаги бирор нуқта меридиан текислиги оралиғидаги бурчакдир. для того, чтобы найти точку на …

2 / 24

у нуқтанинг астрономик кенглиги бўлиб билан белгиланади. илади. бунда нуқта координатаси астрономик усулда аниқланган деб фараз қилинади. географик координатани афзаллиги ер юзидаги барча нуқталарнинг ўрни ягона системада аниқланишидадир. зона меридиан ва параллеллар проекцияланган цилиндрни бирон ясовчи бўйича қирқиб, сўнгра ёйсак, ҳар бир зонанинг ўқ меридиани ва экватор бўлаги тўғри чизиқ тарзида, бошқа барча меридиан ва параллеллар эса эгри чизиқ тарзида тасвирланади. шу ҳосил бўлган проекция гаусс проекцияси деб юритилади. х - абцисса ўқи y - ордината ўқи а – нуқтанинг координаталари ха ва ya зоналар кўндаланг цилиндр сиртига ўқ меридианлари уринма қилиб проекцияланади ва текисликка ёйилади. ҳар қайси зонанинг ўз координаталар боши бўлиб, абсциссаси экватордан м нуқтагача бўлган оралиқни ташкил қилади, ординатаси эса ўқ меридиандан шарқ ва ғарбга қараб ўзгаради, унинг қийматига 500 км қўшилади ва ҳосил бўлган натижа олдида зона номери кўрсатилади. гринвич меридианидан бошлаб 60 ли зоналарга бўлиниши тўғри бурчакли ясси координата х y ордината ўқи абсцисса ўқи …

3 / 24

н эса жанубий кенглик деб юритилади. асторономик узоқлик – бу нуқта жойлашган ўрнининг меридиани ва гринвич меридианининг текисликлари орасидаги бурчакдир. бу кўрсаткич гринвич меридианидан шарқ ва ғарб томонларга бўлган тартибда 0° дан 180° гача бўлган катталикда ўлчанади. гринвич меридианидан шарқга томон бўлган узоқликлар шарқий узоқлик, ғарбга томон эса ғарбий узоқлик, деб юритилади. гринвич меридиани нуқтанинг кенглиги ва меридиани текисликлари референс-эллипсоиднинг геометрик марказини кесиб ўтади; астрономик координаталар астрономиянинг техник воситалари ёрдамида ўлчаш йўли билан аниқланади; геодезик координаталар геодезик ўлчашларни олий геодезиянинг бир тармоғи бўлмиш сфероид геодезияси формулалари асосида хисоблаш йўли билан аниқланади. шундай қилиб иккала координата тизими орасидаги асосий фарқ шовун чизиғи ва нормалнинг бир бирига ўзаро тўғри келмаслигидан келиб чиқади. уларнинг ўртача фарқи 3-4 мм ни ташкил қилади. астрономик ва геодезик координаталар ўртасидаги фарқ қуйидагилардан иборатдир нуқтанинг астрономик координаталарини аниқлаш йернинг тортиш кучи марказига йўналган шовун чизиғи асосида олиб борилади. экватор, гринвич меридиани нуқтанинг кенглиги ва меридиани текисликлари ернинг тортиш …

4 / 24

езияси формулалари асосида хисобл.аш йўли билан аниқланади қўш қутбли координата системаси қўш қутбли кордината бирор нуқта( м) нинг икки нуқта ( м ва а нуқталарга ) га нисбатан ўрни қутбий нуқталар (а ва в) дан ўрни аниқланаётган нуқтагача бўлган чизиқлар (ам ва вм ) узунлиги (θ1 ва θ2) ёки ав чизиқ билан ам ва вм чизиқлар орасидаги бурчаклар (<а ва <в) қийматлари ёрдамида аниқланади. бундан ташқари, м нуқтанинг ўрнини ам ва вм чизиқлар йўналишининг мўлжаллаш бурчаклари (α1 ва α2) билан ҳам аниқлаш мумкин. қўш қутбли координата тизими кузатиш пунктига боғланган товуш воситалари, радиотехник кузатишлар ёрдамида нишонни белгилаш, миналаштирилган майдон чегарасини аниқлашда қўлланилади. қўшкутбли координата системаси cs42 wgs84 pz90(cs95) бизнинг ҳудудларда ишлатиладиган координаталар тизимлари datum surface α=1/298.25784 α=1/298.3 α=1/298.3 α=1/298. 25784 ҳудудларда ишлатиладиган координаталар тизимлари for wgs84 a = 6378137m b= 6356752m a - b = 21385 for cs42 a = 6378245m b = 6356818m a -b = 21427 for cs95 …

5 / 24

geodeziyada qo‘llaniladigan koordinatalar va balandliklar sistemasi - Page 5

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geodeziyada qo‘llaniladigan koordinatalar va balandliklar sistemasi"

слайд 1 “геодезия” фанидан мавзу:геодезияда қулланиладиган координаталар ва баландликлар системаси. абсалют, нисбий ва шартли баландликлар координаталар тўғрисида тушунча. 1 2 3 4 режа : бирор нуқтани, бошланғич деб қабул қилинган нуқтага нисбатан жойлашган ўрнини ифодаловчи миқдорлар шу нуқтани координатаси дейилади. географик координаталар деб – нуқталарнинг ер эллипсоидидаги жойлашув ўрнини экватор ва бош меридианга нисбатан белгилайдиган бирликка айтилади. географик координаталар икки турга – астрономик ва геодезик координаталарга бўлинади. географик кенглик – ер юзасидаги ма'лум нуқтадан ер маркази томон туширилган тик чизиқ билан, экватор текислиги орасида хосил бўлган бурчак. бурчак кенглиги ер юзидаги у ёки бу нуқтани экватордан қанчага шимолда ёки жанубда жойлашувини корсатади. аг...

This file contains 24 pages in PPT format (8.7 MB). To download "geodeziyada qo‘llaniladigan koordinatalar va balandliklar sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: geodeziyada qo‘llaniladigan koo… PPT 24 pages Free download Telegram