chaqaloqlik va go'daklik davrining psixologik xususiyatlari

PPTX 21 pages 957.1 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 957.1 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

3-mavzu: chaqaloqlik va go'daklik davrining psixologik xususiyatlari 3-mavzu: chaqaloqlik va go'daklik davrining psixologik xususiyatlari chaqaloqlik davrida jismoniy rivojlanish bolaning godaklik (chaqaloqlik) davri jismoniy jihatdan juda tez rivojlanish davridir. odatda odamning yoshi tugilgan kunidan boshlab hisoblanadi. lekin aslida odamning dunyoga kelishi, rivojlanishi tugilmasdan ilgarigi, yani ona qornidagi davridan boshlanadi. bola onaning qornidaligi davrida, yani toqqiz oy mobaynida juda tez va juda murakkab taraqqiyot yolini bosib otadi. bolaning tugilgandan keyingi normal taraqqiyoti uning ona qornidagi taraqqiyoti bilan uzviy bogliqdir. shuning uchun bolaning tugilgunga qadar bolgan taraqqiyotiga ham diqqat-etibor bilan qarash lozim, chunki tugilgunga qadar ham bolaga tashqi muhit tasir qiladi. lekin bu tasir faqat ona orqali, onaning organizmi orqali boladi. homiladorlik davrining har jihatdan normal otishi bolaning ona qornidagi normal taraqqiyotini va har jihatdan yetuk tugilishini taminlaydi. bolaning tugilgandan keyin bir yoshgacha bolgan davri nisbatan kam harakat va «nutqsiz» taraqqiyot davridir. bu davrda bolaning osishi va taraqqiyoti oila doirasida yuzaga keladi. ammo …

2 / 21

ing nisbatan tez urishi ular organizmida modda almashish jarayonining intensivligi (jadalligi) bilan ham bogliqdir. chaqaloq bolalarda badanning haroratini idora qilish hali yaxshi rivojlanmagan boladi. chaqaloq bolalarda tanasining vazniga qaraganda terisining umumiy sathi (yuzasi) nisbatan katta hamda terisi katta odamlar terisiga qaraganda ancha yupqa boladi. shu sababli ular normal taraqqiyot uchun kerakli haroratni yoqotib sovuq qotishi mumkin. chaqaloq bolalarning tana harorati tez ozgaruvchan boladi. bolaning ortiqcha harakatlari ham, ovqat yeyishi ham temperaturasiga tasir qiladi normal tugilgan bolaning ortacha vazni 2800-3500 g, boyi 45-52 sm boladi. bir yil davomida uning vazni va boyi ayniqsa sezilarli ozgaradi. normal osib ulgayayotgan bola yarim yoshga yetganida uning vazni ikki barobar, bir yoshga yetganida esa uch barobar ortadi. bolaning vazni dastlabki oylarda, ayniqsa, 13 oyligida koproq ortadi. keyinroq borib vaznining ortishi birmuncha sekinlashib boradi va bir yoshga tolgach, bolaning vazni 9 kg ga yetadi. bir yoshga tolgunga qadar bolaning boyi ham juda tez osadi. agar bola …

3 / 21

iqildogi va orqa qismida esa ensa liqildogi boladi. bola bir yoshga tolguncha uning kalla suyagi qotib, bu boshliqlar (liqildoqlar) tutashib ketadi. liqildoqlarning biri 23 oy mobaynida, ikkinchisi bola 1214 oylik bolgandagina tutashib, bitib ketadi. chaqaloq bolalar kalla suyagining hali yaxshi qotmaganligi va ayrim joylarining tutashmaganligini nazarda tutib, ularni doimo ehtiyot qilish lozim. bola yoshiga tolib, yurib ketgach u jismoniy jihatdan ancha mustahkamlanib boradi. chaqaloqlik davrida bola nerv sistemasining rivojlanishi godak bolalar nerv sistemasining hamma qismlari barobar rivojlanmaydi. ularda eng oldin nerv sistemasining quyi qismlari, yani orqa miya, uzunchoq miya takomillashadi. chunki nerv sistemasining bu qismlari tugma yol bilan otadigan shartsiz reflekslarning markazlari hisoblanadi. eng keyin nerv sistemasining yiqsak qismlari, yani oliy nerv faoliyati bilan bogliq bolgan katta miya yarimsharlari va uning postloq qismi takomillashadi. yangi tugilgan chaqaloq bolalarning katta miya yarimsharlari o’zining tuzilishi va tashqi korinishi jihatidan katta odamlar miyasidan deyarli farq qilmasada, vazni jihatidan keskin farq qiladi. masalan, yuqorida …

4 / 21

lanish yoliga kiradi. dastavval bolada harakat analizatorlari bilan bogliq bolgan, undan song eshitish va korish analizatorlari bilan bogliq bolgan shartli reflekslar yuzaga keladi. ana shu tarzda barcha analizatorlarga nisbatan har xil murakkablikda shartli reflekslar tobora koplab yuzaga kela boshlaydi. shartli reflekslarning yuzaga kelishi bola psixikasining rivojlanishi uchun moddiy zamin boladi. chaqaloqlik davrida oyin faoliyati va harakatlari. chaqaloqlik davridagi his-tuyguning osishi bola bir oyga tolgach, ozini parvarish qilayotgan odamga intiladi, oziga yaqin insonini aft basharasiga qarab ijobiy his tuygular uygonadi. tasirga berilishi va tasirlanishning bu shakli bola bilan kattalar ortasidagi aloqaning boshlangich korinishidir. shaxslararo aloqaning bu shakli chaqaloqlik davrining tugashi va ilk bolalikning boshlangich davridir. chaqaloqda paydo boladigan ijobiy tuygularning oddiy tabiiy ehtiyojlarini qondirish bilan bogliq emas. psixik dunyodagi ozgarishlarni organgan m.yu. kityakovskayaning oqtirishicha, uyqusizlikdan qiynalish va ochlik uygotuvchi va qozgotuvchilarni bartaraf qilish salbiy kechinma va histuyguni pasaytiradi. psixolog d.b. elkonin nazariyasiga kora chaqaloqlik davridagi ilk bolalik, godaklik davriga o'tishning o'ziga …

5 / 21

ga intilgan, keyinchalik oraliq 60 sm bolganda bolaning intilishi sustlashgan va nihoyat ular 100 sm dan korsatilgan bolaning intilishi mutlaqo ochgan. u oyinchoq bilan bir qatorda turgan katta kishiga ham ana shunday befarq qaragan, masofa qanchalik qisqarsa, bolaning unga intilishi shunchalik kuchaygan. kopgina psixologlar bolalarda kattalar bilan bolgan munosabatda yuzaga keladigan emotsional reaksiyalarni jonlanish kompleksi deb ataganlar. agar go'dak 3-4 oyligidan gu-gulashga intilsa 5-6 oyligida ayrim tovushlarni qiyqiriq orqali ifodalaydi. nutqni idrok qilishni va tushunishni oxirgi bosqichi 9-10 oyligidan boshlanadi. tadqiqotchi f.i.fratkina kattalarning godakka qaratilgan nutqidan quydagicha tasirlanish holatlarini aniqlagan: 1) nomi aytilgan boyumga javob tariqasida burilib qarash. (7-8 oyligida) 2) turmush tajribasida egallagan harakatlarini kattalar eslatishi bilan bajarishga intilish (8-9 oyligida) 3) kattalarning nutq orqali korsatmasidan oddiy nutq topshriqlarini bajarish (9-10 oyligida) 4) kattalarning nutq orqali korsatmasi boyicha zarur predmetni tanlab olish (10-11 oyligida) 5) mumkin emas taqiqlovchi soz yordamida harakatni toxtatish (12 oyligida) xotiraning dastlabki korinishlari. tafakkur va …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chaqaloqlik va go'daklik davrining psixologik xususiyatlari"

3-mavzu: chaqaloqlik va go'daklik davrining psixologik xususiyatlari 3-mavzu: chaqaloqlik va go'daklik davrining psixologik xususiyatlari chaqaloqlik davrida jismoniy rivojlanish bolaning godaklik (chaqaloqlik) davri jismoniy jihatdan juda tez rivojlanish davridir. odatda odamning yoshi tugilgan kunidan boshlab hisoblanadi. lekin aslida odamning dunyoga kelishi, rivojlanishi tugilmasdan ilgarigi, yani ona qornidagi davridan boshlanadi. bola onaning qornidaligi davrida, yani toqqiz oy mobaynida juda tez va juda murakkab taraqqiyot yolini bosib otadi. bolaning tugilgandan keyingi normal taraqqiyoti uning ona qornidagi taraqqiyoti bilan uzviy bogliqdir. shuning uchun bolaning tugilgunga qadar bolgan taraqqiyotiga ham diqqat-etibor bilan qarash lozim, chunki tugilgunga qadar ham bolaga tashqi ...

This file contains 21 pages in PPTX format (957.1 KB). To download "chaqaloqlik va go'daklik davrining psixologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: chaqaloqlik va go'daklik davrin… PPTX 21 pages Free download Telegram