maqsud shayxzoda

DOC 67,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662582821.doc maqsud shayxzoda maqsud shayxzoda reja: 1. maqsud shayxzodaning hayot va ijod yo`li. 2. shayxzodaning she`riy asarlari. 3. “jaloliddin manguberdi” va “mirzo ulug`bek” dramalarining o`zbek adabiyoti ravnaqidagi o`rni. inson qadr topan joyida aziz. taqdir ba`zan bir go`shada dunyoga kelgan kishiga iqtidori bois boshqa bir yerda porloq tole in`om etadi. buyuk bedil bizning yurtimizda tug`ilib hindistonda shuhrat topdi. rus shoiri i.a.brodskiy siyosiy qarashlari uchun vatanidan badarg`a qilinib, amerika qo`shma shtatlarida yashadi, shu yerda jahonda tanilib, nobel mukofoti sovrindori bo`ldi. o`zbek adabiyotida o`zining munosib o`rniga ega bo`lgan maqsud shayxzodaning hayoti va ijodi ham xuddi shunday kechdi. maqsud shayxzoda 1908-yili ozarbayjonning tanja viloyatiga qarashli oqtosh shahrida tug`ildi. otasi ma`sumbek o`z davrining peshqadam ziyolilaridan bo`lib, elu-yurtda katta obro`ga ega shifokor edi. maqsud oqtoshda ibtidoiy maktabni bitirgach, 1921-yili boku dorilmualliminiga o`qishga kiradi. u yerda abdulla shoiq, husayn jovud kabi mashhur odamlarning ma`ruzalarini tinglaydi, ular ta`sirida adabiyotga mehri ortadi. 1925-yili dorilmualliminni bitirgach, boku oliy pedagogika institutida …

qoldi. maqsud shayxzodaning she`rlari 1929-yildayoq matbuotda ko`rindi. ammo uning o`zi bu she`rlarni hali chinakam poeziya namunasi deb hisoblamas edi. oradan ko`p o`tmay shayxzodaning birinchi to`plami “o`n she`r” bosilib chiqadi. keyin “undoshlarim” (1933), “uchinchi kitob” (1934), “jumhuriyat” (1935) kabi to`plamlari nashr etiladi. maqsud shayxzoda fikricha va iqroricha hayotdagi buyuk ne`matlardan biri she`riyat, tengsiz go`zalliklardan biri she`rdir. shuning uchun kerak, u she`riyatning deyarli barcha janrlarida samarali ijod qildi. oybek o`zining “o`zbek poeziyasining tarixiy taraqqiyoti to`g`risida” nomli maqolasida shunday yozadi: “shayxzoda she`rlarining fermasi rang-barangdir. u ruboiy, ballada, poema va lirik she`rlar formasidan foydalanadi”. urush yillarida shayxzodaning o`zbek tilida “kurash nechun?”, “jang va qo`shiq”, “ko`ngil deydiki...”, rus tilida “saaz”, “grozoyu rojdennie”, “serdtse govorit” kabi to`plamlari bosildi. urush yillarida shayxzoda ijodining yangi xususiyatlari nomoyon bo`ldi. bu yillarda shoir she`riyatining xalq hayoti bilan aloqasi mustahkamlanganligini, odamlarning ichki dunyosini, ma`naviy fazilatlarini yanada chuqur ocha boshlaganini ko`rasiz. ana shu yillarning mohiyatini ochuvchi “kurash nechun?”, jang qahramonlarini ulug’lovchi “kapitan …

ham yaratdi. shayxzoda umrining so`ngida yozishga kirishgan, lekin tugatib ulgurmagan ulgurmagan “beruniy” dramasini hisobga olmaganda ham uning “jaloliddin manguberdi” va “mirzo ulug’bek” dramalari allaqachon xalqimizning badiiy mulkiga aylanib qolgan. “jaloliddin manguberdi” dramasi 1944-yilda yozib tugatildi va 1945-yilda hamza nomidagi milliy akademik teatrda namoyish qilindi. o`sha davr tanqidchiligi asarga yuqori baho berdi. “ko`pdan beri uzun umrim badiiy salmoqdor sahna, asarlarini orzu qilar edik. “jaloliddin” bu orzumizga javob berishga qodir”, - deb yozilgan edi. oybek bilan g`afur g`ulom. 1946-yilgacha dramadan ayrim parchalar “armug`on” to`plamiga bosilgan. shundan keyin 43-yil davomida asar tilga olinadi. faqat qayta qurish va oshkoralik chuqur tomir yoygan 1988-yildagina “jaloliddin manguberdi” birinchi marta o`zbek tilida “boqiy dunyo” degan kitobida to`la bosilib chiqdi. ammo maqsud shayxzoda asarning chop etilganligini ko`rmay olamdan ko`z yumdi. jaloliddin manguberdi-tarixiy shaxs (1196-1231). xorazm shohi muhammadning o`g`li. jaloliddin mo`g`il qo`shinlariga qaqshatqich zarbalar bergan, vatan ozodligi uchun kurashlar olib borgan, lekin kuchlar teng bo`lmagani bois chekingan. 1231-yilda qaroqchi …

am yaratildi. shayxzoda bu muhim mavzuga adabiyotda mohiyat e`tibori bilan birinchi bo`lib murojaat etdi va o`zining tarixiy qahramoniga munosib baquvvat asar yarata oldi. tragediyada mirzo ulug`bekning so`nggi ikki hayoti va faoliyati qalamga olinadi. “mirzo ulug`bek” bizni olis va notanish olamga- xv asr o`rtalaridagi samarqand muhitiga olib kiradi. o`sha davr odamlarining hayoti, o`zaro munosabatlari, dardu olamlari, shodlik va quvonchlari ko`z o`ngimizda jonli manzaralarda qayta namoyon bo`ladi. biz bu olag’ovur, serjanjal, sertashvish muhitda abdullatif, gavharshodbegim, xo`ja ahror, said obid, abbos, ali qushchi, sakkokiy, shayxulislom burhoniddin, abdurazzoq samarqandiy, qozi miskin kabi tarixiy shaxslarga ro`para kelamiz. ular qatorida feruza, piri zindoniy, otamurod, ko`r qalandar kabi to`qima obrazlar ham borki, ular birlashib, asarga hayotiylik bag’ishlaydi, undagi tarixiy koloritni kuchaytiradi. sayyoralar quyosh tevaragida aylanganidek, bu obrazlarning hammasi ulug’bek atrofida aylanadi. maqsud shayxzoda adabiyotshunos olim sifatida o`zbek tili va san`atini, o`zbek adabiyotini astoydil muhabbat bilan o`rgandi. buyuk alisher navoiyning lirikasi, oradan 500 yildan ko`proq vaqt o`tib, o`z …

1958. 2. maqsud shayxzoda. “mirzo ulug’bek”.-t.: “o`qituvchi”, 1991. 3. maqsud shayxzoda. “toshkentnoma”.// maqsud shayxzoda (6 tomlik). -t.: “badiiy adabiyot”, 2-tom, 1971. 4. maqsud shayxzoda. asarlar (6 jildlik).-t.: “adabiyot va san`at”, 3-jild, 1972. 5. zokirov m. maqsud shayxzoda (adabiy-tanqidiy ocherk).-t.: “adabiyot va san`at”, 1969. 6. sharofiddinov o. maqsud shayxzoda. // o.sharofiddinov. birinchi mo``jiza.-t.: “adabiyot va san`at”, 1979. 7. sharofiddinov o. maqsud shayxzoda.//o`zbek adabiyoti tarixi ocherki (2 jildlik).-t.: “fan”, 2-jild, 1962. 8. g’afurov i. maqsud shayxzoda. // o`zbek adabiyoti tarixi ocherki (3 jildlik).-t.: “fan”, 3-jild, 1-kitob, 1972. 9. g’afurov i. o`rtoq shoir (maqsud shayxzoda hayoti va ijodi haqida).-t.: “yosh gvardiya”, 1975.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "maqsud shayxzoda"

1662582821.doc maqsud shayxzoda maqsud shayxzoda reja: 1. maqsud shayxzodaning hayot va ijod yo`li. 2. shayxzodaning she`riy asarlari. 3. “jaloliddin manguberdi” va “mirzo ulug`bek” dramalarining o`zbek adabiyoti ravnaqidagi o`rni. inson qadr topan joyida aziz. taqdir ba`zan bir go`shada dunyoga kelgan kishiga iqtidori bois boshqa bir yerda porloq tole in`om etadi. buyuk bedil bizning yurtimizda tug`ilib hindistonda shuhrat topdi. rus shoiri i.a.brodskiy siyosiy qarashlari uchun vatanidan badarg`a qilinib, amerika qo`shma shtatlarida yashadi, shu yerda jahonda tanilib, nobel mukofoti sovrindori bo`ldi. o`zbek adabiyotida o`zining munosib o`rniga ega bo`lgan maqsud shayxzodaning hayoti va ijodi ham xuddi shunday kechdi. maqsud shayxzoda 1908-yili ozarbayjonning tanja viloyatiga qarashli oqt...

Формат DOC, 67,0 КБ. Чтобы скачать "maqsud shayxzoda", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: maqsud shayxzoda DOC Бесплатная загрузка Telegram