buyuk britaniya geografk o`rni, hududi, qismlari va iqlimi

DOC 69,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1706093759.doc buyuk britaniya geografk o`rni, hududi, qismlari va iqlimi reja: 1. buyuk britaniyaning joylashgan geografk o`rni, maydoni, jahonda tutgan mavqei. 2. buyuk britaniyaning tabiiy sharoiti (yer tuzilishi, iq-limi, ichki suvlari, o`simlik va hayvonat dunyosi). 3. buyuk britaniyaning yer osti va usti foydali qazilma-lari. tayanch iboralar: qirollik, qirolicha, orol, bog`oz, sterling, ei, kardiff, la-mansh, pade-kale, golfstrim, fora, fauna, milliy bog`, qo`riqxona, slanes, uran, rangli metal, alyumin, import, ekport. buyuk britaniyaning joylashgan geografk o`rni, maydoni, jahonda tutgan mavqei. poytaxti – london. maydoni – 243809 km2 (2) aholisi – 63395574 kishi (37) davlat tuzumi – konstitutsion monarxiya. buyuk bri-taniya hamdo`stligi tarkibiga kiruvchi, ei ga a’zo davlat. qirolicha – yelizavetta ii. bosh vazir – tereza mey davlat dini – xristian dini davlat tili – ingliz tashkil topgan yili, kuni – 1801-yil 1-yanvar pul birligi – funt sterling vaqt mintaqasi – (utc+0) yoz (dst) – (utc+1) qisqartma – uk internet domen – .uk, .gb, .co.uk …

dagi davlat. buyuk britaniya oroli (mamlakat hududining 90 %i shu orolda) va irlandiya orolining shimoli-sharqiy qismida hamda ularga yondosh mayda orollar (anglsi, uayt, normand, orkney, gebrid, shetlend va boshqalar) da joylashgan. buyuk britaniya va shimoliy irlandiya qo`shma qirolligi-ni shimol va g`arbdan atlantika okeani, sharqdan shimoliy dengiz, janubi-g`arbdan irlandiya respublikasi, janubdan la-mansh bo`g`ozi orqali yevropa qita’si (fransiya dav-lati) o`rab turadi. tarixan tarkib topgan va milliy jihatdan har xil bo`lgan 4 ma’muriy-siyosiy qism (angliya-london, uels-kardiff, shotlandiya va unga yondosh orollar – edinburg, shimoliy irlandiya – belfast) dan iborat. men va normand orollari mustaqil ma’muriy hudud hisoblanadi. buyuk britaniyaning eng yirik orollari: anglsi, uayt, normand orollari, orkney orollari, gebrid orollari, shet-lend orollari, men, arran, ayley, skay va hokazo. britaniya orollari arxipelagda (bir qancha orollarda) joylashgan. siyosiy jihatdan buyuk britaniya g`arbiy yevropada joylashgan. mamlakat yevropa materigidan ajralib turadi. britaniya ikkita mustaqil mamlakatlardan: irlandiya respublikasi va buyuk britaniyadan iborat. bri-taniya qo`shma qirolligi angliya, shotlandiya, uels, …

anubi-sharq bir-biridan aniq farq qiladi. orolning shimoli-g`arbida uzilma vodiylar va kot-lovinalar bilan qator tog`liklar, gumbazsimon va palaxsali massivlarga ajralgan past va o`rtacha balandlikdagi tog`lar asosiy o`rin tutadi. buyuk britaniya tog`larining g`arbiy chekkasi odatda sharqiy chekkasidan baland. buyuk britaniyaning tog`li shimoli-g`arbining tuzilishida asosan kembriydan oldingi davr va quyi paleozoy kristall hamda metamorfk jinslari va qisman yuqori paleozoyning quruqlik va sayoz suv yotqiziqlari ishtirok etadi. uzoq davom etgan denudatsiya kaledon tog`larini ham, gertsin burmali tog`larini ham pe-neplenlashgan massivlarga aylantirib yuborgan. alp davri-dagi harakatlar tektonik yoriqlarning qadimgi sistema-sini qaytadan tiklagan, bu massivlarni parchalab turlicha balandlikka ko`targan. suv va muz eroziyasi keyinchalik tog`liklar yuzasini yemirib, britaniya orollari uchun xara-kterli bo`lgan tog`-muzlik relyef shakllari kompleksini vujudga keltirgan. tog`larning sohili relyef taraqqiyotida quruqlikning turlicha ko`tarilishi sharotida ro`y bergan dengiz abraziyasi katta rol o`ynagan. shuning uchun ham dengizning hozirgi sathidan 40 m gacha baland bo`lgan ko`pdan-ko`p terrasalar, g`orlar, ungurlar vujudga kelgan. buyuk britaniya tog`larini hududlar bo`yicha ko`rib …

d ko`targan. janubga tomon orol kengaya boradi; bu yerda – uels yarim orolining g`arbida kembriy tog`lari balandligi ji-hatidan shimoliy shotlandiya tog`ligidan bir oz past (snoudon cho`qqisi. 1085 m). markazdan atrofga oqadigan daryolar bo`ylab joylash-gan ko`pdan-ko`p tor, lekin uzun tektonik-glyatsial ko`llar tufayli kamberlend juda go`zal ko`rinadi. kamberlenddan farq qilib, pennin tog`lari shimoldan janubga cho`zilgan va usti yassiroq bo`lgan gertsin antiklinal tog`laridir. uzilmali tektonika antiklinal strukturasini murakkablashtirib yubor-gan va g`arbiy yon bag`irlari tik asimmetrik shakl bergan. antiklinal gumbaz yuvilib ketgan, oqibatda yuqori paleo-zoy qumtoshlari va ohaktoshlari ochilib qolgan. ohaktoshli yerlarda karst reluef shakllari uchraydi. angliyaning g`arbiy qirg`og`ida keng qo`ltiqlar (liver-pul, kardigan, bristol), markaziy va janubiy qismlarida past-tekisliklar (shimoli-sharqiy feni, london havzasi, midlend, xempshir), qator asimmetrik tepalar (200-300 m) bor. buyuk britaniyaning janubi-sharqi ko`pincha london havzasi deb ataladigan zinapoya shaklida bir oz past-baland tekisliklardan iborat. bu tekisliklar bir oz qiya bo`lgan mezozoy qumtoshlari va ohaktoshlari ham-da uchlamchi davr gillari bilan to`lgan mulda shaklidagi …

orfologik xususiyatiga o`xshaydi. bu orolning o`rta qismi toshko`mir davrining gorizontal yotgan ohaktoshlar-idan tarkib topgan pastroq (100 m gacha bo`lgan) marka-ziy tekislik bilan band. ohaktoshlar usti morena gillari bi-lan qoplangan. bu tekislikning nishobi katta emas, grunt suvlari yuzada yotadi, yer kuchli darajada botqoqlangan, bu esa tuproq va gruntning gilli jinslardan iboratligiga-gina emas, balki ular tagidagi yupqa hamda yorilib-yo-rilib ketgan ohaktoshlarga ham bog`liq, bu ohaktoshlar oqar suv hosil bo`lishiga yo`l qo`ymaydi. irlandiyaning boshqa rayonlari past o`rtacha balandlikdagi hamda ero-ziya va qadimgi muzliklar natijasida juda parchalanib ketgan tog`lardan iborat. bu tog`lar asosan buyuk bri-taniya tog`larining tektonik va orografk davomi; irlandiya buyuk britaniyadan muzlikdan keyingi davrda ajralgan. irlandiyaning shimoli-sharqida (shotlandiyaning qo`shni rayonlaridagi kabi) abrazion yuzali pastroq bazalt platolari (antrim va boshqalar) keng tarqalgan. bunday yerlar ba-zaltlarning nurashi natijasida ustunsimon shakllar (organ shakllari) kasb etgan bo`lib, ko`pincha g`o`la tosh terilgan keng ko`chalarga o`xshaydi. buyuk britaniyaning tog` tizmalari: antrim – 683 m (sh.ir.), shotlandiya – grampion …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buyuk britaniya geografk o`rni, hududi, qismlari va iqlimi"

1706093759.doc buyuk britaniya geografk o`rni, hududi, qismlari va iqlimi reja: 1. buyuk britaniyaning joylashgan geografk o`rni, maydoni, jahonda tutgan mavqei. 2. buyuk britaniyaning tabiiy sharoiti (yer tuzilishi, iq-limi, ichki suvlari, o`simlik va hayvonat dunyosi). 3. buyuk britaniyaning yer osti va usti foydali qazilma-lari. tayanch iboralar: qirollik, qirolicha, orol, bog`oz, sterling, ei, kardiff, la-mansh, pade-kale, golfstrim, fora, fauna, milliy bog`, qo`riqxona, slanes, uran, rangli metal, alyumin, import, ekport. buyuk britaniyaning joylashgan geografk o`rni, maydoni, jahonda tutgan mavqei. poytaxti – london. maydoni – 243809 km2 (2) aholisi – 63395574 kishi (37) davlat tuzumi – konstitutsion monarxiya. buyuk bri-taniya hamdo`stligi tarkibiga kiruvchi, ei ga a’zo davlat. qiro...

Формат DOC, 69,0 КБ. Чтобы скачать "buyuk britaniya geografk o`rni, hududi, qismlari va iqlimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buyuk britaniya geografk o`rni,… DOC Бесплатная загрузка Telegram