aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining predmeti, nazariy, ilmiy-amaliy asoslari va tushunchalari

PPTX 128,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1713003087.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint mavzu: aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining predmeti, nazariy, ilmiy-amaliy asoslari va tushunchalari reja: 1. aholi va iqtisodiy geografiya asoslari fanining obekti, predmeti. 2. aholi va iqtisodiy geografiya asoslari fanining mazmuni va vazifalari. 3. fanning asosiy geografiya fanlari tizimida o‘rni, aloqador fanlar bilan bog‘liqligi. aholi deganda ma’lum hududda yashayotgan kishilar guruhiga tushuniladi. aholi geografiyasi iqtisodiy geografiyaning muhim va alohida tarmog‘i hisoblanadi - chunki iqtisodiy geografiyaning asosiy vazifasi, ishlab chiqaruvchi kuchlarning hududiy joylanishi qonuniyatlarini o‘rganishdir. aholi har qanday jamiyatning asosiy ishlab chiqarish kuchidir. ishlab chiqarish protsessida inson mehnati eng aktiv elementdir. chunki jamiyat hayoti uchun zarur bo‘lgan barcha boyliklar inson mehnati natijasida yaratiladi. taraqqiyot jarayonida aholining shaxsiy iste’moli bilan birga aholining o‘zi ham takror barpo qilinadi, ya’ni kishilar avlodlari tarbiyalanadi, voyaga yetkaziladi. shuning uchun ham aholini geografik jihatdan o‘rganayotganda uch narsaga e’tibor berishimiz kerak: 1. aholi moddiy boylik ishlab chiqaruvchi kuch, barcha moddiy ne’matlarni yaratuvchisi. 2. aholi …

arni, aholi punktlarining hududiy tizimlarini va ularning rivojlanish qonuniyatlarini o‘rganadi. shuningdek aholi geografiyasi aholining yer shari bo‘yicha, ayrim davlatlar hamda tumanlar bo‘yicha harakatini o‘rganadi. aholi geografiyasining muhim tushunchalaridan biri - aholining hududiy joylashish formalaridir. aholi geografiyasining yana bir muhim tushunchasi - aholining funksional guruhga bo‘linishi. aholi uchta funksional guruhga bo‘linadi: 1. moddiy ishlab chiqarish tarmoqlarida ishlovchilar - (sanoat, qishloq xo‘jaligi va transport). 2. xizmat doirasi sohasida ishlovchilar (savdo, maorif, sog‘liqni saqlash, kommunal xo‘jalik, shahar transporti xodimlari). 3. ijtimoiy ishlab chiqarishda ishtirok etmaydiganlar (bolalar, uy bekalari,qariyalar) undan tashqari aholining migratsiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan ham bir qancha qonuniyatlar bor. aholi geografiyasi quyidagi yo‘nalishlarga bo‘linadi: 1. aholi tarkibi va uning takror barpo qilinishidagi geografik farqlar va bu farqning sababini o‘rganish; 2. mehnat resurslari va ulardan foydalanishdagi geografik farqlarni o‘rganish; 3. aholining hududiy taqsimlanishi va ularning harakatini o‘rganish; 4. aholi punktlari va ularning hududiy tizimini o‘rganish; 5. aholining madaniyati va turmush sharoitidagi farqlarni va …

ri, ilmiy joylashtirish; -aholiga moddiy va maishiy xizmat ko‘rsatishni takomillashtirish; -respublika demografik vaziyatidan kelib chiqqan holda mehnat resurslaridan mumkin qadar to‘g‘ri va oqilona foydalanish; -yangi avlod uchun kerakli ishlab chiqarish muassasalarini to‘g‘ri joylashtirish va bunda respublikaning har bir hududi geografik va demografik xususiyatlarini nazarda tutmoq lozimdir. «demografiya» — ikki yunon sо‘zlarining qо‘shilishidan iborat bо‘lib, «demos»—xalq, aholi, «grafiya»—tasvirlash, yozish, о‘rganish ya’ni, «xalq, haqida yozmoq», yoki «aholini sharhlash» ma’nosini anglatadi. biroq - demografiya fani faqat sharhlash bilan chegaralanib qolmay, balki uning о‘rganish doirasi bir muncha keng va chuqurdir. demografiyada asosiy kuzatuv birligi — inson hisoblanadi. inson hayoti davomida uning fiziologik va psixologik xususiyatlari, ma’lumotlilik darajasi, oilaviy holati, kasbi — kori, malakasi ijtimoiy guruhi, yashash joyi, til bilish kabi imkoniyatlari о‘zgarib boradi. ana shu alohida inson hayotida rо‘y bergan о‘zgarishlar yig‘indisi umuman aholi hayotidagi ijtimoiy — iqtisodiy va demografik о‘zgarishlarga olib keladi. insonlarning bir hududdan ikkinchi bir hududga kо‘chib о‘tishi - migratsiya, ushbu …

etadi. biror bir hududda, malum davrdagi aholi tarkibi, о‘tgan davrdagi aholi takror barpo bо‘lishining natijasi, keyingi davrdagi aholi takror barpo bо‘lishining esa zamini hisoblanadi. demak, aholi takror barpo bo’lishi jamiyat taraqqiyoti davomidagi doimiy, murakkab jarayondir. aholining takror barpo bо‘lishi natijasida aholi soni va uning yosh — jinsiy tarkibi muntazam о‘zgarib turadi. yangi tug‘ilgan bolalar jinsi aholi jinsiy tarkibida ma’lum о‘zgarishlarga olib keladi. aholining miqdoriy xususiyatlari ma’lum millat, hudud aholisi sonining о‘zgarib (о‘sishi yoki kamayishi) borishida ifodalanadi. aholining sifatiy xususiyatlari esa, asosan ma’lum millat yoki hudud aholisining salomatlik va ma’lumotlilik darajasida, о‘rtacha umr kо‘rish muddatida ifodalanadi. har ikkala jarayon, ya’ni, aholining miqdoriy va sifatiy rivojlanishi bir —biriga chambarchas bog‘liq holda sodir bо‘ladi. masalan, aholi salomatligini yuqori darajada bо‘lishi, aholi о‘rtasida о‘limning kamayishi, о‘rtacha umr kо‘rish maddatining esa uzayishiga olib keladi. natijada aholi soni о‘sib boradi. shuningdek tug‘ilishning juda yuqori darajada bо‘lishi, kо‘p hollarda ona va bola organizmining zaiflashib borishiga va о‘lim …

ining turli bosqichlaridagi qonuniyatlarini, turli millat, hudud va davlatlardagi xususiyatlari, omillarini о‘rganadi, muammolarini aniqlaydi va istiqbolini belgilab beradi. bu vazifalarni bajarish uchun demografiya jamiyat taraqqiyoti bosqichlari, tarixiy shart— sharoitlarini atroflicha о‘rganishi lozim. demak, demografiya, aholining takror bo’lishi qonuniyatlari haqidagi fan bo’lib, bu jarayonni ijtimoiy-tarixiy shart-sharoitlarga bog’liq holda o’rganadi, omillarini, muammolarini aniqlab, istiqbolini belgilab beradi. demografiyaning asosiy vazifalari har bir fanning asosiy vazifasi tabiat va jamiyatning ma’lum qismidagi rivojlanish qonunlarini о‘rganishdir. lekin shu bilan bir qatorda har bir fanning о‘ziga xos amaliy ahamiyatga ega bо‘lgan vazifalari ham mavjud. demografiya ham alohida fan sifatida о‘z vazifalariga egadir. ushbu vazifalarni uch guruhga bо‘lib о‘rganish maqsadga muvofiqdir. - demografik jarayonlar va ularning omillarini о‘rganish. - demografik prognozlarni ishlab chiqish. - demografik siyosat chora tadbirlarini ishlab chiqish. demografik jarayonlarga tug‘ilish, о‘lim, nikoh, ajralish va oila kiradi. demografik jarayonlar tarkibida tug‘ilish alohida ahamiyat kasb etadi. chunki, о‘rganilayotgan mavjud aholi avvalo tug‘ilish jarayoni natijasida dunyoga kelgan. demografiya …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining predmeti, nazariy, ilmiy-amaliy asoslari va tushunchalari"

1713003087.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint mavzu: aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining predmeti, nazariy, ilmiy-amaliy asoslari va tushunchalari reja: 1. aholi va iqtisodiy geografiya asoslari fanining obekti, predmeti. 2. aholi va iqtisodiy geografiya asoslari fanining mazmuni va vazifalari. 3. fanning asosiy geografiya fanlari tizimida o‘rni, aloqador fanlar bilan bog‘liqligi. aholi deganda ma’lum hududda yashayotgan kishilar guruhiga tushuniladi. aholi geografiyasi iqtisodiy geografiyaning muhim va alohida tarmog‘i hisoblanadi - chunki iqtisodiy geografiyaning asosiy vazifasi, ishlab chiqaruvchi kuchlarning hududiy joylanishi qonuniyatlarini o‘rganishdir. aholi har qanday jamiyatning asosiy ishlab chiqarish kuchidir. ishlab chiqarish protsessida inson...

Формат PPTX, 128,9 КБ. Чтобы скачать "aholi geografiyasi va demografiya asoslari fanining predmeti, nazariy, ilmiy-amaliy asoslari va tushunchalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aholi geografiyasi va demografi… PPTX Бесплатная загрузка Telegram