korxona – mustaqil xo‘jalik yurituvchi bozor sub’ekti

PPTX 16 pages 11.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
korxona – mustaqil xo‘jalik faoliyatini yurituvchi bozor subyekti korxona – mustaqil xo‘jalik yurituvchi bozor sub’ekti tayyorladi: 431-22 guruh talabasi qo‘ziboyev zafarbek korxonalar iqtisodiyoti reja: 1. milliy iqtisodiyot rivojlanishida korxonaning o‘rni va roli 2. korxonaning belgilari, funksiyalari va vazifalari 3. korxonalarni tasniflash 4. korxona tuzilmasi va uni belgilovchi omillar 1. milliy iqtisodiyot rivojlanishida korxonaning o‘rni va roli o‘zbekiston respublikasining “korxonalar to‘g‘risida»gi qonuniga muvofiq: “huquqiy shaxs huquqiga ega bo‘lgan, mulkchilik huquqi yoki xo‘jalikni to‘la yuritish bo‘yicha o‘ziga qarashli mol-mulkdan foydalanish asosida mahsulotni ishlab chiqaradigan, sotadigan yoki mahsulotni ayirboshlaydigan, ishlarni bajaradigan, xizmat ko‘rsatadigan, bellashuv hamda mulkchilikning barcha shakllarining huquqliligi sharoitida amaldagi qonunlarga muvofiq o‘z faoliyatini ro‘yobga chiqa- radigan mustaqil xo‘jalik yurituvchi subyekt korxona deb ataladi”. korxona bu – yuridik shaxs maqomiga ega, mustaqil ravishda xo‘jalik faoliyati yurituvchi subyekt bo‘lib, o‘ziga tegishli bo‘lgan mol-mulkidan foydalanish asosida iste’molchilar (xaridorlar) talabini qondirish va daromad (foyda) olish maqsadida mahsulot (ish, xizmat) ishlab chiqaradi va sotadi yoki ayirboshlaydi. …
2 / 16
yuqori bo‘ladi. o‘zbekiston respublikasi iqtisodiyotining turli tarmoq va sohalarida faoliyat olib borayotgan turli xil mulkchilik shakliga ega bo‘lgan 495,3 mingta xo‘jalik faoliyati yurituvchi subyekt mavjud bo‘lib, ulardan qariyb 80 foizini kichik korxonalar hamda mikrofirmalar tashkil etadi. korxonalarning eng katta qismi savdo va umumiy ovqatlanish (34%), qishloq xo‘jaligi (41%), sanoat (9,4%) va qurilish (56%) sohalarida ro‘yxatga olingan. jami korxonalar miqdorida nodavlat sektorining salmog‘i katta bo‘lib, 82 %ni tashkil qiladi. korxona faoliyati maqsadlari o‘z mahsulotlari, ishlari va xizmatlariga bo‘lgan ehtiyojlarni qondirish, shu asosda mehnat jamoasi a’zolarining ijtimoiy va iqtisodiy manfaatlarini hamda korxona mulk egasi manfaatlarini ta’minlashdan iboratdir. o‘zbekiston respublikasining “mulkchilik to‘g‘risida”gi qonunida belgilab qo‘yilgan mulk shakllariga binoan korxonaning quyidagi turlari farqlanadi: · jismoniy shaxslarning xususiy mulkiga asoslangan korxonalar; · shirkat (jamoa) mulkiga asoslangan jamoa, oila, mahalla korxonalari, ishlab chiqarish kooperativlari, xo‘jalik jamiyatlari va shirkatlariga, jamoat tashkilotlariga qarashli korxonalar hamda jamoa mulkining boshqa shakllariga asoslangan korxonalar; · aralash mulkka asoslangan davlatlararo va qo‘shma …
3 / 16
tlar; tashkiliy-huquqiy munosabatlarda korxona huquqiy shaxs sifatida faoliyat yuritadi; moliyaviy-iqtisodiy munosabatlarda korxona – bu, tarmoqning mustaqil bo‘g‘ini bo‘lib, o‘z-o‘zini moliya bilan ta’minlash, o‘z-o‘zini boshqarish, ya’ni bozor munosabatlari tamoyillarida faoliyat yuritadi. korxona o‘ziga tegishli va xo‘jalik boshqaruvidagi xususiy mulkka ega bo‘lib, ushbu mulk uning faoliyati moddiy-texnikaviy imkoniyatlarini, iqtisodiy mustaqilligi va ishonchliligini ta’minlaydi; 1 korxona kreditorlar, jumladan, davlat bilan o‘zaro munosabatlardagi majburiyatlar yuzasidan o‘z mulki bilan javob berish xususiyatiga ega bo‘ladi; 2 korxona xo‘jalik aylanmasida o‘z nomidan harakat qilishi mumkin, mahsulot (ish, xizmat) iste’molchilari, xomashyo va asbob-uskuna yetkazib beruvchilar hamda boshqa huquqiy va jismoniy shaxslar bilan shartnoma tuzish huquqiga ega; 3 korxona qonunchilikka asosan sudda da’vogar va javobgar sifatida qatnashish huquqiga ega; 4 korxona mustaqil balans yoki smetaga ega bo‘lib, ishlab chiqarish va mahsulot savdosi xarajatlarini hisobga olib boradi hamda davlat organlari tomonidan belgilangan tartibda o‘z vaqtida hisobotlarni taqdim etadi; 5 korxona o‘z firma nomiga ega bo‘lib, unda korxonaning tashkiliy-huquqiy shakli o‘z …
4 / 16
qonun hujjatlariga zid bo‘lmagan holda tuzilgan boshqa turlari ham ish olib borishi mumkin. har bir korxonaning faoliyati ishlab chiqarish, qayta ishlab chiqarish va muomala jarayonlaridan iborat bo‘ladi. korxonaning ishlab chiqarish sohasidagi faoliyati – yangi mahsulotni ishlab chiqarishga tayyorlash va ishlab chiqarishni tashkillashtirishda namoyon bo‘ladi. qayta ishlab chiqarish sohasidagi faoliyat – ishchi kuchini yollash, kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish, ishlab chiqarish vositalarini yangilash va kengaytirish jarayonlarida aks etadi. mulkchilik shakllaridan qat’i nazar, korxona ishlovchilar soniga qarab kichik yoki o‘rta korxonalar jumlasiga kiritilishi mumkin. bunday korxonalarni barpo etish va ular faoliyatining o‘ziga xos jihatlari, maqomi, ularni ro‘yxatga olish shartlari, shuningdek, korxonalarni bu turga kiritish tartibi o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi va qoraqalpog‘iston respublikasi vazirlar kengashi tomonidan tartibga solinadi. 3. korxonalarni tasniflash korxonalarni tasniflash tayyor mahsulotning maqsadlariga ko‘ra, barcha korxonalar ikkita katta guruhga bo‘linadi: ishlab chiqarish vositalarini ishlab chiqaruvchilar va iste’mol mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar. yil davomida ishlash muddatiga ko‘ra, korxonalar mavsumiy va yil …
5 / 16
nalar qatoriga nomenklaturasi cheklangan mahsulotlar ishlab chiqaruvchi korxonalar, universal korxonalar qatoriga turli xil mahsulot ishlab chiqaruvchi korxonalar, aralash korxonalar tarkibiga esa ixtisoslashgan va universal korxonalar o‘rtasidagi oraliq guruhni tashkil qiluvchi korxonalar kiritiladi. ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish usullariga ko‘ra, korxonalar ishlab chiqarishning oqim, partiyali va donalab ishlab chiqarish usullari ustuvor turuvchi korxonalarga bo‘linishi mumkin. ishlab chiqarishni mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish darajasiga ko‘ra, korxonalar to‘liq va qisman avtomatlashtirilgan yoki mexanizatsiyalashtirilgan, qo‘l-mashina va faqat qo‘l mehnatiga asoslangan korxonalarga bo‘linadi. shuningdek, ishlovchilar soniga ko‘ra korxonalar yirik, mikrofirma va kichik korxonalarga taqsimlanadi. mikrofirmalar. o‘zbekiston respublikasi qonunchiligiga ko‘ra ishlab chiqarish tarmog‘ining o‘rtacha yillik xodimlari soni 20 kishigacha bo‘lgan hamda xizmat ko‘rsatish va boshqa noishlab chiqarish sohasidagi o‘rtacha yillik xodimlari soni 10 kishigacha bo‘lgan; ulgurji, chakana savdo va umumiy ovqatlanish sohasida 5 kishidan oshmagan korxonalar mikrofirmalar qatoriga kiritiladi. 4.korxona tuzilmasi va uni belgilovchi omillar korxona tashkiliy tuzilmasi deganda, boshqaruv bo‘g‘inlari va bosqichlari miqdori va tarkibi tushuniladi. korxona …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korxona – mustaqil xo‘jalik yurituvchi bozor sub’ekti"

korxona – mustaqil xo‘jalik faoliyatini yurituvchi bozor subyekti korxona – mustaqil xo‘jalik yurituvchi bozor sub’ekti tayyorladi: 431-22 guruh talabasi qo‘ziboyev zafarbek korxonalar iqtisodiyoti reja: 1. milliy iqtisodiyot rivojlanishida korxonaning o‘rni va roli 2. korxonaning belgilari, funksiyalari va vazifalari 3. korxonalarni tasniflash 4. korxona tuzilmasi va uni belgilovchi omillar 1. milliy iqtisodiyot rivojlanishida korxonaning o‘rni va roli o‘zbekiston respublikasining “korxonalar to‘g‘risida»gi qonuniga muvofiq: “huquqiy shaxs huquqiga ega bo‘lgan, mulkchilik huquqi yoki xo‘jalikni to‘la yuritish bo‘yicha o‘ziga qarashli mol-mulkdan foydalanish asosida mahsulotni ishlab chiqaradigan, sotadigan yoki mahsulotni ayirboshlaydigan, ishlarni bajaradigan, xizmat ko‘rsatadigan, bella...

This file contains 16 pages in PPTX format (11.0 MB). To download "korxona – mustaqil xo‘jalik yurituvchi bozor sub’ekti", click the Telegram button on the left.

Tags: korxona – mustaqil xo‘jalik yur… PPTX 16 pages Free download Telegram