yosh davrlari psixologiyasi

PPTX 31 pages 1.0 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

r e f e r a ti yosh davrlari psixologiyasi fanining predmeti. reja: 1. yosh davrlari psixologiyasi fanining predmeti va dolzarbligi. 2. hozirgi zamon yosh davrlar psixologiyasi fanining asosiy vazifalari 3. fan sifatida yosh davrlari psixologiyasining vujudga kelishi, uning rivojlanish tarixi. tayanch tushunchalar ontogenez psixik taraqqiyot psixika yosh davrlar psixologiyasi ontogenez psixologiyasi- inson psixikasining rivojlanish qonuniyatlari va xususiyatlari hamda shu taraqqiyotning bosqichlari to’g’risidagi fandir. yoshning ulg’ayib borishi, psixik jarayonlarning inson rivojlanishidagi qonuniyatlari, undagi yetakchi omillar hamda inson hayot yo’lining turli bosqichlarida uning shaxsiga xos xususiyatlar-yosh davrlari psixologiyasi fanining tadqiqot predmeti hisoblanadi. odamga chaqaloqligidan keksalik davrigacha (ontogenezda) uning ichki imkoniyati, mayli, iqtidori, iste’dodi, qobiliyati, aql-zakovati, qiziqishi, irodasi, his-tuyg’usi, diqqati va bilish (kognitiv) jarayonlarining xususiyatlariga binoan individual munosabatda bo’lish ontogenez psixologiyasining insonparvarlik g’oyalaridan biridir. bo’lajak o’qituvchilar, shuningdek, barcha fuqarolar uchun mazkur fan bo’yicha olinadigan bilimlar juda muhim ahamiyatga ega. ma’lumki, o’qituvchi va shaxslar ijtimoiy hayotda o’ziga yuklangan turli vazifa va rollarni muvaffaqiyatli …

2 / 31

i, istiqbol rejasi va ezgu maqsadi bilan yashashi ham yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda muloqotda bo’lishning mevasidir. umuman ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida oila, tarbiya muassasalari, ishlab chiqarish korxonasi va jamoat tashkilotlarida ontogenez psixologiyasidan foydalanish ta’lim va tarbiyaning, shaxslararo ijobiy munosabatlar o’rnatishning, ishlab chiqarish samaradorligini oshirishning garovidir. yosh davrlari psixologiyasining asosiy vazifalari ontogenez psixologiyasining asosiy vazifasi shaxsning kamol topishi qonuniyatlari va turli yosh davridagi odamlarda vujudga keladigan psixik faoliyat, holat va shart-sharoitlarning o’zaro ta’siri xususiyatlarini aniqlashdan iboratdir. ontogenez psixologiyasi ana shu vazifani hal etish bilan amaliy maqsadlarni ro’yobga chiqaradi: ta’lim-tarbiya ishlarini takomillashtirishga yordam beradi, shaxslararo muloqotni to’g’ri yo’naltirishga, jamoada ijobiy psixologik muhit yaratishga, uzoq umr ko’rish sirlarini ochishga, oilaviy munosabatlarni mustahkamlashga, ajralishlarning oldini olishga xizmat qiladi. modomiki shunday ekan, kamolotning turli davrlarini insonning yosh va jinsiy xususiyatlarini hisobga olmay turib, yuqoridagi vazifalarni hal qilib bo’lmaydi. xulosa qilib aytganda ontogenez psixologiyasi — inson psixikasining rivojlanish qonuniyatlari va xususiyatlari hamda shu taraqqiyotning bosqichlari …

3 / 31

llomalarning asarlarida mazkur holatlarning aks etishi, namoyon bo’lishi, rivojlanishi va o’zgarishlari to’g’risida qimmatli fikrlar bildirilgan. bular to’rt xil manbalarda uchraydi. ularning biri — xalq ijodiyoti: rivoyatlar, maqollar, matallar va masallar; ikkinchisi — maxsus ijodkor kishilar (hatto hukmdorlar) muayyan shaxsga bag’ishlab yozgan o’git-nasihat va hikoyatlar; uchinchisi — qomusiy, o’rta osiyo mutafakkirlarining ilmiy-nazarny qarashlari; to’rtinchisi — turli davrlarda ijod qilgan shoir va yozuvchilar ijodining mahsullari, ya’ni badiiy asarlardir. rossiyada psixologik tadqiqot namunalari sharq va g’arb madaniyati ta’sirida inson ruhiyati bilan bog’liq qator og’zaki va yozma, amaliy va ilmiy asarlarda paydo bo’la boshladi. dastlabki pedagogik-psixologik mazmundagi asarlar xvii—xviii asrlarda diniy-axloqiy negizda yozilgan edi. xviii asrdan boshlab bolalar psixologiyasi bo’yicha muayyan tartibga, yo’nalishga va uslubga ega bo’lgan ilmiy fikrlar vujudga keldi. rossiyada ilmiy psixologiyani rivojlantirishda k.d.ushinskiy, n.f.kapterev, i.a.sikorskiy, a.p.nechayev, a.f.lazurskiy, p.f.lesgaft kabi olimlar katta hissa qo’shdilar. k.d.ushinskiyning “inson tarbiya predmeti”, n.f.kapterevning “pedagogik psixologiya”, i.a.sikorskiyning “bola ruhi”, a.p. nechayevning “hozirgi zamon eksperimental psixologiyasi va uning …

4 / 31

rimental ishlarni olib borishga puxta zamin hozirladi. i.m.sechenov, p.p.pavlov g’oyalariga asoslangan p.o.efrusi, n.e.ribakov, k.n.kornilov, p.p.blonskiy, l.s.vigotskiy va boshqa olimlar ontogenez psixologiyasi bo’yicha qimmatli tadqiqotlarni amalga oshirdilar va yangidan-yangi qonuniyatlarni yaratdilar. xix asr oxiri xx asr boshlarida g’arbiy yevropa mamlakatlari va aqshda ontogenez psixologiyasi va pedagogik psixologiya fanlarida ilmiy tadqiqotlarga asoslangan qator asarlar paydo bo’ldi. amerikalik psixolog u.djems “o’qituvchilar bilan psixologiya to’g’risida suhbat” (1902) asarida yosh davrining xususiyatlari haqidagi ilmiy va amaliy ahamiyatga ega bo’lgan ma’lumotlarni chuqur tahlil qildi. mazkur sohada tubdan farqlanuvchi g’oyalar, nazariyalar yuzaga keldi. masalan, amerikalik psixolog s.xoll (1844—1924) gekkelning evolyutsiya qonuniyatini psixologiyaga bevosita ko’chiradi. uning fikricha, “irsiyat” filogenezni ontogenezda takrorlaydi, xolos. fransuz psixologi e.dyurkgeym (1858—1917) o’sish — kishilarning his-tuyg’usini o’zlashtirish ekanini, shu boisdan, idrok qilingan tashqi fikrlar va emotsiyalar bolaning ruhiy faoliyatini ifodalashini, bola tajriba, an’ana, urf-odatlarni taqlid orqali egallashini, biologiyada irsiyat qanchalik ahamiyatli bo’lsa, taqlid ham jamiyatda shunday o’rin tutishini uqtiradi. e.dyurkgeymning fikricha, bola taqlid qilish …

5 / 31

oblanadi. shveysariyalik psixolog j.piaje (1896—1980) insonning kamol topishini bir necha davrlarga ajratib o’rganishni tavsiya qiladi: bola — tashqi muhit - ma’lumotlarni qayta ishlash. 2. tafakkur: a) ijtimoiy davrgacha; b) ijtimoiy davr. intellekt (aql): a) sensomotor — 2 yoshgacha; b) operatsional davrgacha — 2— 7(8); v) yaqqol operatsiya davri — 7(8) —11(12) yoshgacha; g) rasman (formal) operatsiya davri —11(12) —15 yoshgacha. shu tariqa ontogenez psixologiyasi fani qator rivojlanish bosqichlaridan o’tib, bugungi darajasiga erishdi. uning rivojlanishiga o’rta osiyo allomalari, yaqin va uzoq chet ellar psixologlari munosib hissalarini qo’shdilar. yuqorida aytilgan nazariyalar, amaliy va ilmiy ma’lumotlar, tadqiqotchilar yaratgan metodikalar o’z ahamiyatini saqlab kelmoqda. shunday qilib, ontogenez psixologiyasi fanini o’rganish ham nazariy, ham amaliy ahamiyatga ega. u ham boshqa fanlar qatorida rivojlandi, bunda eksperimental biologiya va genetika, meditsina, sotsiologiya kabi fanlarning xizmati kattadir. image2.jpeg image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh davrlari psixologiyasi"

r e f e r a ti yosh davrlari psixologiyasi fanining predmeti. reja: 1. yosh davrlari psixologiyasi fanining predmeti va dolzarbligi. 2. hozirgi zamon yosh davrlar psixologiyasi fanining asosiy vazifalari 3. fan sifatida yosh davrlari psixologiyasining vujudga kelishi, uning rivojlanish tarixi. tayanch tushunchalar ontogenez psixik taraqqiyot psixika yosh davrlar psixologiyasi ontogenez psixologiyasi- inson psixikasining rivojlanish qonuniyatlari va xususiyatlari hamda shu taraqqiyotning bosqichlari to’g’risidagi fandir. yoshning ulg’ayib borishi, psixik jarayonlarning inson rivojlanishidagi qonuniyatlari, undagi yetakchi omillar hamda inson hayot yo’lining turli bosqichlarida uning shaxsiga xos xususiyatlar-yosh davrlari psixologiyasi fanining tadqiqot predmeti hisoblanadi. odamga chaqaloq...

This file contains 31 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "yosh davrlari psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh davrlari psixologiyasi PPTX 31 pages Free download Telegram