nutqni ekperimental oʻrganish metodlari va amaliy tarixi

PPTX 17 pages 1.9 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu:nutqni ekperimental o‘rganish metodlari va amaliy tarixi. mavzu: nutqni ekperimental o‘rganish metodlari va amaliy tarixi. reja: nutq — ifodalash vositasi nutqning turlari. nutqning eksperimental o’rganilganligi. nutq — ifodalash vositasi nutq — odamlar til orqali bir-biri bilan muomala va aloqa qilishning alohida usulidir. odamlar o'zlarining faoliyatlari va kundalik hayotlarida bir-birlari bilan shu tarzda aloqa qilib turadilar. har bir kishining nutqi bolalik chog'idan boshlab o'sib boradi, buning sababi ham boshqa kishilar bilan aloqada bo'lish ehtiyojidir. nutq va ―til degan terminlar ko'pincha bir xil ma‘noda ishlatiladi. ammo bu terminlarning ma‘nosini bir-biriga aralashtirib yuborish yaramaydi. biz biror kishiga: ―siz qaysi tilda (yoki tillarda) gaplashasiz? deb savol berganimizda, biz shu kishining nutqi, gapi bilan uning o’z nutqida qanday til (yoki tillar)dan foydalanishini aniq farq qilamiz. odam ongining alohida funksiyasi bo'lgan nutq psixologiya fani tomonidan o'rganiladi. til esa ijtimoiy hodisadir. til ayrim kishida mustaqil ravishda mavjuddir. tilning ijodkori esa xalqning o'zidir, tarixan tarkib topgan millatning o'zidir. …

2 / 17

sayrash va qichqirish tarzidagi xilma-xil tovush birikmalari hayvonlarda ham bo‘ladi, lekin bu tovush birikmalari faqat tug'ma reaksiyalardir — tashqi yoki ichki ta‘sir sababli tug'iladigan shartsiz reflekslardir. nutq — ta‘sir ko‗rsatish vositasi bo'lib xizmat qiladi. ta‘sir ko'rsatish — biz nutqimizni kimga qaratayotgan bo'lsak, shu kishida biz istagan hislar, intilishlar va harakatlarni tug'dirish, ularning fikrini biz istagan tomonga burish, ularni o'zimiz xohlaganimizcha o'ylashga majbur etish, ularni ishontirish demakdir. nutq — ta‘sir ko'rsatish vositasi ichki nutq ichki nutqning o'z xususiyatlari bor. bu nutq, ko'pincha tovushlar ovoz chiqarib aytmaydigan nutqdir, bu nutq odam ―o'z ichida gapiradigan‖ nutqdir. ba‘zan ichki nutq ―tashqariga‖ chiqadi, ya‘ni tovushlar ovoz chiqarib aytiladi shakl jihatidan ichki nutq ko'proq monolog tarzida sodir bo'ladi, ichki nutqni odamning o’z-o’zi bilan va o'zicha gaplashuvi deyish mumkin. lekin ba‘zan ichki dialog shaklida, xayoldagi suhbatdosh bilan gaplashish yoki munozara qilish tarzida ham sodir boladi.. tashqi nutq. tashqi nutq boshqa odamlar bilan aloqa qilishimizda foydalaniladigan nutqdir. bu …

3 / 17

vositasidir. masalan, biz o’z do'stimizga yoki qarindoshimizga xatimizda yozib yuborgan xabarimizni u ehtimolki bir kundan keyin, ikki kundan keyin, bir haftadan keyin, boshqa shaharda yoki boshqa qishloqda o'qib bilishi mumkin. faol va passiv nutq nutq vositasi bilan bog'lanadigan aloqada hamisha ikki yoki bir necha kishi ishtirok etadi, bulardan bittasi biron narsani yo og'zaki, yoki yozma bayon qiluvchi kishi bo'lsa, qolgani, yoki qolganlari shu nutqni idrok qiluvchi — eshituvchi yoki o'quvchi kishi, yoki kishilar bo'ladi. shuning uchun ham nutqni faol nutq va passiv nutq deb ajratiladi. biz biror narsani ifodalab, boshqa kishilarga og'zaki yoki yozma bayon qilsak, bizning bu nutqimiz faol nutq deb ataladi. faol nutq biror narsa gapirayotgan va yozayotgan kishining nutqidir. boshqa birovning faol nutqini idrok qilish va tushunish jarayoni passiv nutqdir. eksperimental o’rganilganligi xix asr boshlarida nutq mustaqil fan darajasiga erishgan tilshunoslikda o`rganila boshlandi. v.gumbol‘dt tadqiqotlari til-nutq tafakkuri muammolari - tilni tushunish, mantiqiy va til kategoriyalarini shakllanishi, material …

4 / 17

ud bo`lish shaklidir. v.a.artyomov raxbarligidagi laboratoriyada nutq akustikasini o`rganadigan metodikalar va apparaturalar ishlab chiqildi. ohang va jumlani talaffuz qilishni o`rganish uchun elektrodinamik rekorder, -nutq tovushlarini avtomatik tahlil qiluvchi- spektograf, -artikulyatsiyani yozib oluvchi rentgenografikqurilma shular jumlasidandir. eksperimental tadqiqot uchun akustik hodisalar - ohang, tovush, 155 fonema va bo`g`inlar ham qamrab olindi. tajribalar: 1-tajriba. ―tushunchalarni ta ‘riflash metodikasi. ko'rsatma: ―oldingda har xil so‘zlar to’plami turibdi. tasavvur qil, sen ushbu so’zlaming birortasini ham qanday ma‘noni anglatishini bilmaydigan kishi biian uchrashib qolding. sen bu kishiga har qaysi so’z nimani anglatishini tushuntirishing lozim, masalan velosiped so’zini olaylik. sen shu so’zni qanday izohlar eding? shu tarzda bolaga quyidagi misoldagi 5 ta to'plamdan olingan so’zlarga ketma-ketlikda aniqlik kiritishi aytiladi. masalan: avtomobil, mix, gazeta, tanga, qahramon, bog'lanmoq, aylanmoq. har bir berilgan to‘g’ri javob uchun bola 1 baldan qo‘lga kiritadi. har bir so‘zni ta‘riflash uchun 30 soniyadan vaqt beriladi. agar bu vaqt ichida bola berilgan so‘zni ta‘riflay olsa, tadqiqotchi …

5 / 17

nutqni ekperimental oʻrganish metodlari va amaliy tarixi - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutqni ekperimental oʻrganish metodlari va amaliy tarixi"

mavzu:nutqni ekperimental o‘rganish metodlari va amaliy tarixi. mavzu: nutqni ekperimental o‘rganish metodlari va amaliy tarixi. reja: nutq — ifodalash vositasi nutqning turlari. nutqning eksperimental o’rganilganligi. nutq — ifodalash vositasi nutq — odamlar til orqali bir-biri bilan muomala va aloqa qilishning alohida usulidir. odamlar o'zlarining faoliyatlari va kundalik hayotlarida bir-birlari bilan shu tarzda aloqa qilib turadilar. har bir kishining nutqi bolalik chog'idan boshlab o'sib boradi, buning sababi ham boshqa kishilar bilan aloqada bo'lish ehtiyojidir. nutq va ―til degan terminlar ko'pincha bir xil ma‘noda ishlatiladi. ammo bu terminlarning ma‘nosini bir-biriga aralashtirib yuborish yaramaydi. biz biror kishiga: ―siz qaysi tilda (yoki tillarda) gaplashasiz? deb savol bergani...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "nutqni ekperimental oʻrganish metodlari va amaliy tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: nutqni ekperimental oʻrganish m… PPTX 17 pages Free download Telegram