tarbiya jarayonining shakllari va metodlari

DOCX 11 pages 26.2 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.2 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

12-mavzu: tarbiya jarayonining shakllari va metodlari reja 1.tarbiya metodlari haqida tushuncha. 2.xalq pedagogikasida tarbiya metodlari. 3.tarbiya metodlari klassifikatsiyasi. 4.tarbiya vositalari. jamoa haqida tushuncha. tarbiya nazariyasida tarbiya metodi - tarbiya vazifalarini hal etishga yo‘naltirilgan, tarbiyachi va tarbiyalanuvchilarning o‘zaro aloqador faoliyati yo‘li ekanligi ta'kidlab o‘tilgan. bu tarbiya jarayonini tarbiyaning asosiy qonuniga mosligini, o‘qituvchi va o‘quvchilarning o‘zaro aloqador faoliyati sifatida tushunishni ifodalaydi. o‘qituvchi, tarbiyachilar tarbiyalanuvchilarni faoliyatini tashkil etish orqali tarbiyalaydilar. bundan ko‘rinadiki, tarbiyachilar tarbiya- lanuvchilar faoliyatini tashkilotchisidir. shuning uchun tarbiya metodi bolaga pedagogik ta'sir etish vositasi sifatida aniqlanadi. masalan, i.f.harlamovning yozishicha tarbiya metodlari — bu o‘quvchilar ongini va motiv ehtiyojlarni rivojlantirish uchun tarbiyaviy ta'sir etish usul va yo‘llari yig‘indisidir. i.p.pidkasiskiyning ta'kidlashicha tarbiya metodi - bu dunyoga va o‘ziga munosabatni shakllantirishga qaratilgan pedagog va tarbiyachi faoliyatini tashkil etish modelidir. stolyarenko «tarbiya metodi pedagogik maqsadga erishish uchun tarbiyachi ongiga, hissiyotiga, xulq-atvoriga ta'sir ko‘rsatish yo‘l va usullaridir» - deb hisoblaydi. uning fikricha tarbiya metodi pedagog faoliyati …

2 / 11

tida ifodalanib, aniq vaziyatlarda qo‘llaniladi. masalan, rag‘batlantirish metodida maqtov, tashakkur- noma, taqdirlash usullaridan foydalaniladi. metodlarni bilish ularni biror asos, belgi bo‘yicha guruhlarga ajratishga olib keladi. pedagogikada biron bir asos bo‘yicha metodlarni qat'iy klassifikatsiyasi ishlab chiqilmagan. mutaxassislar metodlarni ko‘p qo‘llanishiga qarab ishontirish, mashq, namuna, taqdirlash, jazolash metodlarini o‘rganganlar. albatta pedagogik amaliyotda ushbu metodlarni ko‘p uchratamiz. pedagog o‘quvchilar bilan birgalikda axloqiy normalarni muhokama qilib, tushuntirib, ularni faoliyatga j alb etib, ularga namuna bo‘lib tarbiyalaydi. va nihoyat u o‘quvchilarni xatti- harakatlarini muhokama qilib, ularni stimullashtiradi hamda xulq-atvorini tuzatib, rivojlantiradi. ilmiy tavsiflash obyektlarni bir-biridan farqlash uchun qat'iy asos va belgiga ko‘ra ajratishni talab etadi. shuning uchun metodlar klassifikatsiyasi ularni bilishni, ikkinchidan ularni ongli, samarali qo‘llashni ifodalaydi. tahlillar shuni ko‘satadiki, klassifikatsiyalar asosini shaxsning u yoki bu sohasiga (ongiga, xulqiga, hissiyotiga) ta'sir etish yo‘naltirilishi bilan xarakterlanadi. boshqacha aytganda shaxsni bilimini, qarashlarini, idrokini shakllantirishga yo‘naltirilgan metodlar bor. ular ongni shakllantiruvchi metodlar deyiladi. bundan tashqari, shaxsni xulq-atvoriga va …

3 / 11

rt guruhga ajratishning asosi hisoblanadi. shunday qilib, an'anaviy pedagogika fanida tarbiya metodlarini to‘rt guruhga ajratilganligini ko‘plab mutaxassislar tomonidan guvohi bo‘lamiz: 1. ongni shakllantirish metodlari: hikoya, suhbat, ma'ruza, munozara, muhokama; 1. faoliyatni tashkil etish va xulq-atvorni shakllantirish metodlari: mashq, o‘rgatish, topshiriq, talab va tarbiyaviy vaziyatlarni yaratish; 1. xulqni stimullashtiruvchi metodlar: musobaqa, o‘yin, taqdirlash va jazolash; 1. nazorat, o‘z-o‘zini nazorat va baholash metodlari: kuzatish, so‘rov, faoliyat natijalarini tahlil qilish. metodlarni guruhlar bo‘yicha ajratish mumkin, lekin shaxs qismlar bo‘yicha emas, balki bir butun holda shakllanadi, nimagaki ong, munosabatlar, xulq, atvor har qanday holatda mo‘ljalli va tasodifiy harakatlar ta'sirida butunlikda shakl- lanadi. psixologiyada ong va faoliyat birligi prinsipi mavjud, ya'ni ong faoliyatda shakllanadi. birinchi guruh metodlarining asosiy vazifasi tarbiyalanuvchilarda munosabatlarni, yo‘nalganlikni, ishonch va qarashlarni shakllantirish hisoblanadi. bular asosida xulq-atvor normalari, ijtimoiy qadriyatlar to‘g‘risidagi bilimlar yotadi. birinchi navbatda insonni ishonchi uning xatti-harakatlarida ifodalanadi. ikkinchi guruh metodlari tarbiyani faoliyatda amalga oshishi prinsipiga amal qilishni talab etadi. …

4 / 11

uvchi metodlar. ushbu metodlar nomlanishiga va mohiyatiga ko‘ra ta'limning og‘zaki metodlari bilan mos kelib, ularning asosiy vazifasi ijtimoiy-axloqiy munosabatlar, me'yor, odamlarni xulq qoidalari, qarash va qadriyatlarni shakllantirish sohalariga oid bilimlarni shakllantirish hisoblanadi. bu metodlar birinchi navbatda shaxsning ongiga, uning aqliy, intellektual, hissiy sohalariga murojaat qiladi. ishontirishning asosiy manbai, instrumenti bu - so‘z, xabar, ma'lumot va ma'lumot muhokamasi. so‘z orqali ta'sir etish obro‘li o‘qituvchining o‘quvchilarning aql va hissiyotiga ta'sir etadigan eng kuchli metod hisoblanib, tarbiyachidan yuqori darajadagi madaniyatni va kasbiy mahoratni talab etadi. o‘quvchilarda ma'naviy-axloqiy sifatlar, e'tiqod, dunyoqarashni shakllantirish maqsadida ularning ongi, his- tuyg‘usi, irodasiga ta'sir ko‘rsatish usullari ijtimoiy ongni shakllantiruvchi metodlar sanaladi. mazkur metodlar yoshlar tomonidan hayot mazmunining tushunib olinishini ta'minlaydi. ma'ruza, hikoya, tushuntirish — bu og‘zaki metodlar, ma'lumotni tahlil qilish va xabar berish bo‘lib, tarbiyaviy mazmun va mohiyat kasb etadi. pedagogik amaliyotdan shu ma'lumki, mashg‘ulot, uchrashuvlarda o‘quvchilar bilan ijtimoiy- axloqiy mavzularda suhbatlar tashkil etilishini uchratishimiz mumkin. ma'ruza muammoni sistemali …

5 / 11

'lim oluvchilarni jamiyatda kechayotgan ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy jarayonlar, shaxslararo munosabatlar mazmuni, ijtimoiy-axloqiy va huquqiy me'yorlar, ularga amal qilish, shaxs tomonidan o‘zligini anglash hamda jamiyatda, jamoada muayyan o‘rinni egallashga oid ma'lumotlar bilan tanishtirishga xizmat qiladi. tarbiyachi metodik adabiyotlardan mavzularni, material mazmunini va o‘quvchilar bilan tarbiyaviy suhbatlarni o‘tkazish bo‘yicha tavsiyalarni topadi. tarbiyachi o‘quvchilar bilan suhbat uchun mamlakat, dunyo, yoshlar hayotining turli tomonlarini ifodalovchi materiallarini ommaviy axborot vositalaridan ham olishlari mumkin. tarbiyaviy suhbatlarga tayyorgarlik vaqtida mazmunni tanlash, materialni yetkazib berish yo‘llari, uning tuzilishi, stili, suhbat toni, psixologik muhitni yaratishda mas'uliyat bilan yondashish talab etiladi. suhbat munozara, muhokama sifatida o‘quvchilarni o‘zlaridan intellektual va emotsional faollikni talab etuvchi metod hisoblanadi. tarbiyaviy suhbat, munozara qoidasi bo‘yicha tarbiyachining qisqa kirish so‘zidan va muammoli xarakterdagi savollarni qo‘yishdan iborat. suhbat metodi o‘quvchi shaxsini g‘oyaviy va ma'naviy-axloqiy jihatdan shakllantirishda o‘qituvchining jonli nutqi, o‘quvchi bilan o‘zaro munosabati ta'sirchan usullardan hisoblanadi. suhbat jarayonida o‘quvchi shaxsini yaqindan anglash mumkin, u haqidagi tasavvurlar …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiya jarayonining shakllari va metodlari"

12-mavzu: tarbiya jarayonining shakllari va metodlari reja 1.tarbiya metodlari haqida tushuncha. 2.xalq pedagogikasida tarbiya metodlari. 3.tarbiya metodlari klassifikatsiyasi. 4.tarbiya vositalari. jamoa haqida tushuncha. tarbiya nazariyasida tarbiya metodi - tarbiya vazifalarini hal etishga yo‘naltirilgan, tarbiyachi va tarbiyalanuvchilarning o‘zaro aloqador faoliyati yo‘li ekanligi ta'kidlab o‘tilgan. bu tarbiya jarayonini tarbiyaning asosiy qonuniga mosligini, o‘qituvchi va o‘quvchilarning o‘zaro aloqador faoliyati sifatida tushunishni ifodalaydi. o‘qituvchi, tarbiyachilar tarbiyalanuvchilarni faoliyatini tashkil etish orqali tarbiyalaydilar. bundan ko‘rinadiki, tarbiyachilar tarbiya- lanuvchilar faoliyatini tashkilotchisidir. shuning uchun tarbiya metodi bolaga pedagogik ta'sir etish ...

This file contains 11 pages in DOCX format (26.2 KB). To download "tarbiya jarayonining shakllari va metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiya jarayonining shakllari … DOCX 11 pages Free download Telegram

tarbiya jarayonining shakllari va metodlari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "tarbiya jarayonining shakllari va metodlari"

Similar files