markaziy osiyodagi dinlar

PPTX 36 pages 1.7 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt ii kurs sirtqi arab - ingliz guruh talabasi rixsillayev abdulhamid toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt ii kurs sirtqi arab - ingliz guruh talabasi rixsillayev abdulhamid mavzu: markaziy osiyodagi dagi dinlar. bajardi : rixsillayev. tekshirdi : alimova.r reja: markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. markaziy osiyoga islom dining tarqalishi. markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. zardushtiylik, majusizm — miloddan avvalgi 7—6asrlarda vujudga kelgan majusiylar oqimi.[1] asoschisi — zardusht edi. soʻnggi tadqiqot xulosalariga qaraganda, oʻrta osiyo, xususan, xorazm 3. vatani boʻlgan. oʻrta osiyo, eron, afgʻoniston, ozarbayjon hamda yaqin va oʻrta sharqning bir necha mamlakatlarida tarqalgan edi. qad. paxlaviy tilida "zardusht" soʻzi "magupta" deb atalgan. paxlaviy tilidagi yodgorliklarni arab tiliga tarjima qilgan olimlar uni "majus" shaklida qoʻllagan. natijada oʻrta asrlardan beri "zardusht" "majus", "zardushtiylik" esa "majusiylik" sifatida tanilgan. avestoda koʻchmanchilik va dehqonchilik hayot tarzi oʻrtasidagi qaramaqarshilik bayon etiladi, koʻchmanchilikka hamma …

2 / 36

ylar hindiston va eronda hozir ham mavjud. eronning yazd va gilon viloyatlarida ularning soni 100 mingdan, hindistonning maharashtra, gujarot shtatlarida 115 mingdan ziyodni tashkil qiladi. tadqiqotchilar o'rtasida zardushtning tarixda bo'lgan yoki bo'lmaganligi borasida turli fikrlar mavjud. baʼzilar uni tarixiy shaxs deb bilishsa, yana boshqalar uni afsonaviy shaxs deb hisoblaydilar. manbalarning xabar berishicha, u eramizdan avvalgi, taxminan, 570 yillarda tug'ilgan ilohiyotchi, faylasuf, shoirdir. zardusht o'rta osiyodagi ko'pxudolikka asoslangan qadimiy diniy tasavvur va eʼtiqodlarni isloh qilib yangi oqimga asos soldi. zardushtning tug‘ilgan va ilk diniy faoliyatini boshlagan joyi to'g'risida ikki fikr mavjud: birinchisi «g'arb teoriyasi» bo'lib, unga ko'ra media (hozirgi eron hududida) zardushtning vatani va zardushtiylikning ilk tarqalgan joyi hisoblanadi. bu fikr tarafdorlarining dalili — birinchidan zardushtiylikning qadimiy eron hududlarida keng tarqalganligi bo‘lsa, ikkinchidan zardushtiylikning muqaddas kitobi sanalmish avestoning bizgacha yetib kelgan nusxasi qadimiy eron-pahlaviy tilida yozilganligidir. markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. yana bir boshqa fikr «sharq …

3 / 36

r, yaylov va suvlari bilan go'zal, chorvachilik uchun barcha narsa muhayyo, chuqur, suvga mo'l ko'llari bor, keng qirg'oqli va kema yurar daryolari o'z to'lqilarini iskata (skifiya), pauruta, mouru (marv), xareva (ariya) bava (sug'd hududida), xivayrizima (xorazm) mamlakatlari tomon elituvchi daryolari bor». shubhasiz, «keng qirg'oqli, kema yurar daryolar» bu amu va sirdaryo bo‘lib, avesto tasvirlagan mazkur shaharlar o'rta osiyo shaharlarining bu ikki daryo qirg'oqlarida joylashganlaridir. avestoning «yasht» qismida bayon etilishicha, zardushtning vatandoshlari unga ishonmaydilar va uning taʼlimotini qabul qilmaydilar. zardusht vatanni tark etib, qo'shni davlatga ketadi. zardushtiylik. zardushtiylik. markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. dualistik dinlarning eng yirigi bo‘lgan moniylikka surayk ibn fatak (216-276) tomonidan asos solingan. uning arabiylashtirilgan to‘liq nomi x-asr arab manbalarida moniy - surayk ibn fatak shaklida zikr qilingan. ushbu din qadimgi bobil dinlari, yahudiylik, xristianlik, buddaviylik va zardushtiylikning diniy ta’limotlari asosida vujudga kelgan. o‘z davrida moniylik g‘arbda rimgacha, sharqda xitoy va hindistongacha bo‘lgan …

4 / 36

kixudolik g‘oyasi (gnostik dualizm)ga asoslangan deb aytiladi. shundan so‘ng unga moniy - "ruh" laqabi berilgan. markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. 241-yil moniy 24 yoshga etganda unga o‘z ilohidan yana vahiy kelgan va nihoyat o‘z ta’limotini ochiq va baralla targ‘ib qilish vaqti etganini bildirgan. shundan so‘ng moniy yangi dinga asos solishga qaror qilgan va o‘zining diniy targ‘ibot ishlarini boshlagan. 242-yilda fors davlati shohi shopur i ning taxtga o‘tirish va toj kiyish marosimi paytida moniy birinchi marta o‘z ta’limotini ommaviy bayon etib, va’z aytgan. shundan so‘ng moniy shopur i ning vafotiga qadar (273-yil) mamlakatda o‘zining diniy targ‘ibotini olib bordi. u o‘zini shu dinning asoschisi va payg‘ambari deb bilgan va butun fors davlati, hindiston, old va o‘rta osiyo bo‘ylab safarlar uyushtirgan. markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. u o‘z safarlari davomida zardushtiylik, hinduiylik, yahudiylik, buddaviylik va xristianlik dinlari faollari bilan muloqotlar uyushtirgan hamda ularning …

5 / 36

(zardushtiylik ruhoniylari)ning qistovi bilan fors davlatining yangi shohi bahrom i moniyni zindonga tashlashga farmon bergan va 276-yilda katl ettirgan. shundan so‘ng moniy izdoshlarining ba’zilari qiynoqlarga mahkum etilgan, ayrimlari mamlakatdan badarg‘a qilingan. aksariyat qismi esa g‘arbda rim imperiyasi, sharqda esa xitoy, uyg‘uriston hamda ularning atrofidagi davlatlarda panoh topib, moniylik ta’limotini rivojlantirganlar. markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. moniyning ta’limotida nur va zulmat o‘rtasidagi azaliy kurash asosiy o‘rinni egallaydi. uning mazmun-mohiyati esa, nurning zulmat ustidan g‘alaba qozonishiga ishonishdir. moniylik mahalliy dinlar — zardushtiylik, buddaviylik va xristianlik xususiyatlarini o‘zida mujassamlashtirgan. moniy o‘zini avvalgi dinlarning "to‘g‘rilovchi payg‘ambari" deb e’lon qilgan. u xristianlikdan messionizm va "masih" e’tiqodini o‘zlashtirgan. borliqning 2 substansiya asosi — yorug‘lik, yaxshilik va ruh olami bilan zulmat, yovuzlik va moddiyat olamining o‘zaro kurashini e’tirof etuvchi zardushtiylik dualizmi moniylikning asosini tashkil etadi. ularning e’tiqodicha, birinchi olamda nur (xudo), ikkinchisida — zulmat (shayton) xukmronlik qiladi. markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyodagi dinlar"

toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt ii kurs sirtqi arab - ingliz guruh talabasi rixsillayev abdulhamid toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt ii kurs sirtqi arab - ingliz guruh talabasi rixsillayev abdulhamid mavzu: markaziy osiyodagi dagi dinlar. bajardi : rixsillayev. tekshirdi : alimova.r reja: markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. markaziy osiyoga islom dining tarqalishi. markaziy osiyo xalqlari tarixida zardushtiylik, moniylik, va buddaviylikning tutgan o’rni. zardushtiylik, majusizm — miloddan avvalgi 7—6asrlarda vujudga kelgan majusiylar oqimi.[1] asoschisi — zardusht edi. soʻnggi tadqiqot xulosalariga qaraganda, oʻrta osiyo, xususan, xorazm 3. vatani boʻlgan. oʻrta osiyo, eron, afgʻoniston, ozarbayjon hamda...

This file contains 36 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "markaziy osiyodagi dinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyodagi dinlar PPTX 36 pages Free download Telegram