zardushtiylikning vujudga kelishi

PPTX 22 pages 852.9 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 852.9 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt ii kurs sirtqi arab - ingliz guruh talabasi rixsillayev abdulhamid. toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt ii kurs sirtqi arab - ingliz guruh talabasi rixsillayev abdulhamid. bajardi : rixsillayev. tekshirdi : alimova.r mavzu: zardushtiylikning vujudga kelishi. reja: zardushtiylik dinining vujudga kelishi. avesto-o’rta osiyo xalqlari tarixi bo‘yicha muhim manba. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylik eng qadimgi dinlardan bo’lib, bu din er.avval vii-vi asrlarda dastavval o’rta osiyoda-xorazm vohasida paydo bo’lgan. uning payg’ambari zardusht tarixiy shaxs edi. u mazdakiylik dinini isloh qilib, uning asosida yangi yakka xudolik dinini ijod etgan. zardushtiylik paydo bo’lgan davr birinchi sinfiy jamiyat, ya’ni quldorlik davri endi paydo bo’layotgan davr edi. u urug’-qabilachilik tuzumi emirilib aholi qullar va quldorlarga, zolim va mazlumlarga bo’linayotgan davr bo’lgan. bu din eng avval o’rta osiyo, so’ng eron, ozarbayjonda qaror topgan edi. butun o’rta osiyo moddiy va ma’naviy madaniyatining beshigi xorazm vohasi va u erda yashagan turkiy elatlar bo’lgan, shulardan …

2 / 22

lishi, tana va ruh qayta birlashib mangu yashashi haqida birinchi bor shu din doirasida fikr yuritildi. keyingi asrlarda bu g’oyalar yahudiylik, xristianlik va boshqa dinlar tarafidan o’zlashtirildi. aytib o’tish joizki, ushbu din paydo bo’lgan davr va uning vatani – hali fanda oxirigacha to’liq echilgan masalalar emas. zardushtiylik dini payg’ambar zardusht nomiga nisbat berilib, shartli ravishda shunday atab kelinadi. aslida esa u mazkur dinning muqaddas kitobi hisoblanmish avestoda «mazdayasna» dini deb atalgan. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. bu so’zni «mazdaga sig’inmoq» deb tarjima qilish mumkin. «mazda» so’zi «donish, donishmand, oqil» kabi talqin etiladi. zardushtiylik yana «behdin», ya’ni «eng yaxshi din» deb ham ulug’langan. uning ta’limotiga ko’ra, barcha ezgu borliq mazdaning irodasi bilan yaratilgan. «mazda» so’zi oldiga ulug’lash ma’nosini anglatuvchi «axura» qo’shilib, zardushtiylikning ilohiyati – axura-mazda nomi paydo bo’lgan. bu – «janob mazda» yoki «iloh» demakdir. zardusht nomi tadqiqotlarda zaratushtra, zarduts, zoroatsr ko’rinishlarida ham ishlatiladi. tadqiqotchilar o’rtasida zardushtning tarixda bo’lgan yoki bo’lmaganligi borasida …

3 / 22

imiy eron hududlarida keng tarqalganligi bo’lsa, ikkinchidan, zardushtiylikning muqaddas kitobi sanalmish avestoga keyin yozilgan sharhlarning qadimiy eron-pahlaviy tilida bo’lganligidir. e’tibordan chiqarmaslik kerakki, zardushtiylik uch buyuk eron imperiyasi – ahamoniylar, arshakiylar va sosoniylar davrlarida, ya’ni mil. av. xi asrdan to mil. xii asrigacha ketma-ket aynan yaqin va o’rta sharqda davlat dini maqomida bo’lgan. ikkinchisi, «sharq nazariyasi» bo’lib, unga ko’ra, zardusht vatani va zardushtiylikning ilk tarqalgan joyi xorazm hisoblanadi. ko’pchilik manbashunoslar ikkinchi nazariya tarafdorlaridirlar. xorazm zardushtiylikning muqaddas olovi ozarxurra birinchi bor yoqilgan va eng buyuk xudo – axura-mazdaning zardusht bilan bog’langan joyi hisoblanadi. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylikning asosiy manbasi avestoda: «birinchi bor muqaddas olov – «ozarxurra» «airyanem-vaeja» (ba’zi manbalarda – «eran-vej»)da yoqildi», deyiladi. «airyanem-vaeja»ning geografik va iqlimiy tavsifi xorazmnikiga to’g’ri keladi. avestoda axura-mazda tomonidan yaratilgan «barakot va najot» sohibi bo’lgan bir qator mamlakatlar zikr etiladi va ularning eng birinchisi, «dunyoda hech narsa chiroyiga teng kela olmas airyanem-vaeja», keyin esa «odamlar va …

4 / 22

r. “avesto” kitobi va zardushtiylik dinining asoschisi zaratushtira(zarduht, yunoncha zoroastr) paydo bo`lgan. avestoni fransuz olimi anketil dyu perron birinchi bo`lib tadqiq etgan. 1755-1761-yillarda dyu perron hindistonnin gujarat viloyatida eron zardushtiylarnin avlodlari – parslarning urf – odatlari va diniy marosimlari bilan tanishib chiqadi hamda 1771 yilda >ni fransuz tiliga tarjima qiladi. dastlabki > 21 ta kitobdan iborat bo`lgan. bizgacha >ning. yasna – “qurbonlik keltirish:, visprat – “hamma hukmronlar”, yasht – “qadrlash”, videvdat – “devlarga qarshi qonun” qismlari saqlanib qolgan. bu qismlar sosoniylar davrida (iii-vi asrlar) taxrir qilingan. avesto-o’rta osiyo xalqlari tarixi bo‘yicha muhim manba. “avesto” ma’lumotlariga ko`ra jamiyat to`rt asosiy qismga – uy, oila jamoasi – “nmana” yoki “dmana”, urug` jamoasi – “vis”, qabila – “zantu”,qabilalar ittifoqi – “daxiyu”ga bo`linadi. “avesto” – qdimgi jamiyatning to`rt toifasini ajratib beradi. bular – kohinlar, harbiylar, chorvadorlar va hunarmandlardir. avestoda ana shu shu xalqlarning qadimgi davrdagi iqtisodiy-ijtimoy hayoti, diniy tasavvurlari, urf-odatlari, tabiat va jamiyat haqidagi …

5 / 22

esto-o’rta osiyo xalqlari tarixi bo‘yicha muhim manba. hozir fanda ma’lum bo`lgan avesto milodiy 6-asrda sosoniylar shohi husrav i anushirvondavri(531-579)da yozib olingangan. 7-asrda arablar sosoniylarni mag`lubiyatga uchratgach, zardushtiy ruhoniylarining bir qismi hindistonga o`tib ketgan. ularning avlodalari hozirgi avestoninh asl nusxasini saqlab kelmoqda. bizgacha yetib kelgan avesto 27 jilddan iborat bo`lib, ular asarning yettidan bir qismi xolos. avesto yana shu jihati bilan qimmatliki, unda ilk falsafiy ta’limotlar bilan ya`ni olam ikki qarama-qarshi kuch, yorug`lik bilan zulmatning, yaxshilik bilan yomonlikning to`xtovsiz kurashidan ibort. yaxshilik va ezgulik xudosi axuramazda yer, o`simlik va boshqa hamma tabiiy boyliklarni yaratgan. yomonlik va yovuzlik timsoli anxramaynu ahuramazdaga qarshi to`xtovsiz kurashadi, ammo uni yengishga ojizlik qiladi. bu kurash abadiy davom etadi. yaxshilikni ifodalovchi kuchalr osmonda, yomonlikni ifodalovchi kuchlar esa yer ostida joylashgan, yer sahni esa kurash maydonidir. hayotdagi turli o`zgarishlar qaysi kuchning g`alaba qilishiga bog`liq. inson ham tana va ruhninh, axloq esa yaxshi va yomon xulqning o`zaro kurashidan iborat. …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardushtiylikning vujudga kelishi"

toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt ii kurs sirtqi arab - ingliz guruh talabasi rixsillayev abdulhamid. toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt ii kurs sirtqi arab - ingliz guruh talabasi rixsillayev abdulhamid. bajardi : rixsillayev. tekshirdi : alimova.r mavzu: zardushtiylikning vujudga kelishi. reja: zardushtiylik dinining vujudga kelishi. avesto-o’rta osiyo xalqlari tarixi bo‘yicha muhim manba. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylik eng qadimgi dinlardan bo’lib, bu din er.avval vii-vi asrlarda dastavval o’rta osiyoda-xorazm vohasida paydo bo’lgan. uning payg’ambari zardusht tarixiy shaxs edi. u mazdakiylik dinini isloh qilib, uning asosida yangi yakka xudolik dinini ijod etgan. zardushtiylik paydo bo’lgan davr birinchi sinfiy jamiyat, ya’ni quldorli...

This file contains 22 pages in PPTX format (852.9 KB). To download "zardushtiylikning vujudga kelishi", click the Telegram button on the left.

Tags: zardushtiylikning vujudga kelis… PPTX 22 pages Free download Telegram