buxgalteriya schyotlari va ikkiyoqlama yozuv

DOCX 10 pages 48.6 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.6 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

3- mavzu. buxgalteriya schyotlari va ikkiyoqlama yozuv. reja: 3.1. schyotlar to‘g‘risida tushuncha va ularning tuzilishi. 3.2. ikkiyoqlama yozuv va uning ahamiyati. 3.3. buxgalteriya schetlarini turkumlash va schetlar rejasi 3.1. schyotlar to‘g‘risida tushuncha va ularning tuzilishi. buxgalteriya hisobi schyotlari - bu xo‘jalik mablag‘lari, operatsiyalarini joriy aks ettirish, iqtisodiy guruhlash va tezkor nazorat qilish usuli deb ta’riflasak bo‘ladi. schyotlardagi yozuvlar, hisobga olinayotgan ob’ektlarning xususiyatiga qarab har xil - natura, mehnat va pul o‘lchov birliklarida olib boriladi. lekin ma’lumotlarni natura va mehnat o‘lchov birliklarida ifodalash bilan birga schyotlardagi barcha ma’lumotlar, albatta, pul o‘lchov birligida ham ko‘rsatiladi. bu umumlashtirilgan, yakuniy ko‘rsatkichlarni olish uchun zarurdir. xo‘jalik mablag‘larining harakati tegishli balans moddalarining ko‘payishi yoki kamayishiga olib keladi. masalan, kassadagi naqd pullarning harakati ularning g‘aznaga kelib tushishi («kassa» moddasining ko‘payishi) yoki undan berilishi («kassa» moddasining kamayishi) bilan tavsiflanadi; mol etkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblarning harakati - bu korxonalarining mol etkazib beruvchilarga bo‘lgan qarzning ko‘payishi («mol etkazib beruvchilar» moddasining …

2 / 10

diq yoki saldo deb nomlanadi. qoldiqlar debeti kreditidan ortiqmi yoki aksinchami ekanligiga qarab, debetli yoki kreditli bo‘lishi mumkin. yangi qoldiqni aniqlash uchun avval mablag‘larni ko‘payganligini ko‘rsatuvchi oborot summani boshlang‘ich qoldiqqa qo‘shiladi, so‘ngra uning kamayishini aks ettiruvchi oborot summasi ayirib tashlanadi. agar qoldiq bo‘lmasa, schyot yopilgan hisoblanadi. aktiv va passiv schyotlarniig shaklini keltiramiz. aktiv schyot shakli kassa material debitorlar d-t k-t d-t k-t d-t k-t sb - sb - sb - + + + ay.d ay.k ay.d ay.k ay.d ay.k so so so bu erda: sb - boshlang‘ich saldo ay.d - debetlik aylanma ay.k - kreditlik aylanma so - oxirgi qoldiq so = sb + ay.d - ay.k passiv schyot shakli ish haqi bo‘yicha d-t k-t bank krediti kreditorlar d-t k-t d-t k-t sb sb sb - + - + - + ay.d ay.k ay.d ay.k ay.d ay.k so so so so= sb +ay.k - ay.d mablag‘lar va ularning manbalari qoldiqlarining …

3 / 10

g debetiga, 600 000 va 280 000 so‘m uning kreditiga yoziladi. naqd pullar harakatini debeti va krediti bo‘yicha oborotlar summasi hisoblab chiqarilgandan keyin qoldiqni aniqlaymiz. u 22 000 so‘mga teng bo‘ladi 2 000 +800 000-780 000). to‘rtta operatsiya yozilgandan keyin «kassa» schyoti quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi: d-t k-t kassadagi naqd pullarning boshlang‘ich qoldig‘i 2 000 2) kassadan naqd pul sarflandi 500000 4) kassadan naqd pul sarflandi 280000 1)kassaga naqd pul kelib tushdi 500 000 3) kassaga naqd pul kelib tushdi 300 000 jami kelib tushgan (oborot) - 800 000 jami sarflangan(oborot) 780 000 kassadagi naqd pulning oxiri qoldig‘i 22 000 bu schyotdagi oxirgi qoldiq faqat debetida bo‘lishi mumkin, chunki mavjud bo‘lgan naqd puldan ortiqcha sarflash mumkin emas. 2 - misol. «mol etkazib beruvchi va pudratchilarga to‘lanadigan schyotlar» moddasi korxonalar mablag‘lari manbaini aks zttiradi. balansda unga yozilgan summa - korxonalarning mol etkazib beruvchilarga bo‘lgan qarzi miqdorini ko‘rsatadi. bu modda bo‘yicha boshlang‘ich …

4 / 10

editida, kamayishni anglatuvchi operatsiyalar - debetida aks ettiriladi. demak, 150 000 va 350 000 so‘m shu schyotning debetiga, 200 000 so‘mni esa kreditiga yozish kerak. boshlang‘ich qoldiq va operatsiyalar yozilgandan keyin, debet hamda kredit bo‘yicha oborotlar yakunini hisoblab chiqamiz va yangi qoldiq (saldo)ni topamiz. u quyidagicha bo‘ladi: (400 000+200 000-500 000= 100 000). «mol etkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lanadigan schyotlar» schyoti unga operatsiyalar yozilganidan keyin quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi: «mol etkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lanadigan schyotlar» d-t k-t 1)mol etkazib beruvchilarga bo‘lgan qarz uzilgan 150 000 mol etkazib beruvchilarga korxonvalari qarzining boshlang‘ich qoldig‘i 400 000 3)mol etkazib beruvchilarga bo‘lgan qarz uzilgan 350 000 2)mol etkazib beruvchilarga hisoblangan qarz 200 000 uzilgan-hammasi(oborot) 500 000 hisoblangan-hammasi (oborot) 200 000 korxonvalarining mol etkazib beruvchilarga qarzning oxiri qoldig‘i 100 000 bu schyotning oxirgi qoddig‘i faqat kreditli bo‘lishi mumkin, chunki korxonvalari mol etkazib beruvchilarga bo‘lgan qarzini uzishda, mavjud majburiyatdan ortiq summani to‘lamaydi. schyotlarning qoldiqlari, hisobga …

5 / 10

buxgalteriya hisobida qator murakkab schyotlar borki, ular o‘zlarining tuzilishlariga ko‘ra bunday oddiy tarzdan farq qiladi. bundaylarga xo‘jalik jarayonlari, xo‘jalik faoliyatining moliyaviy natijalari, topshiriqlarning bajarilishi hisobga oladigan schyotlar kiradi. bu schyotlarda hisobga olinadigan ob’ektlarning xususiyatlari aks ettiriladi. lekin ular qam aktiv va passiv schyotlarga mansubdir. schyotlardan to‘g‘ri foydalanish uchun - u yoki bu schyot yordamida qanday ko‘rsatkichlarni olish mumkinligi va unda qanday ob’ektlar hisobga olinishi zarurligini bilish maqsadida ular tasniflanadi. bunday schyotlarni turkumlash ikki belgi asosida tuziladi: qanday maqsadga tayinlanishi va tuzilishi hamda iqtisodiy mazmuniga qarab. schyotlarning qanday maqsadlarga tayinlanishi va tuzilishi bo‘yicha turkumlanishi, u yoki bu schyotlar, nima uchun, qanday ko‘rsatkichlarni olish uchun mo‘ljallangan hamda ularning tuzilishi qanday, ya’ni ularning debeti, kreditining mazmuni qanday, ulardagi sal’do qanday xususiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. ular buxgalteriya hisobida qo‘llaniladigan schyotlarning xususiyatlarini o‘rganish uchun xizmat qiladi va ularning ayrim turlari qanday xususiyatlarga ega ekanligini aniqlash imkonini beradi. schyotlarning iqtisodiy mazmuniga qarab turkumlanishi (iqtisodiy turkumlash), schyotlarda …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buxgalteriya schyotlari va ikkiyoqlama yozuv"

3- mavzu. buxgalteriya schyotlari va ikkiyoqlama yozuv. reja: 3.1. schyotlar to‘g‘risida tushuncha va ularning tuzilishi. 3.2. ikkiyoqlama yozuv va uning ahamiyati. 3.3. buxgalteriya schetlarini turkumlash va schetlar rejasi 3.1. schyotlar to‘g‘risida tushuncha va ularning tuzilishi. buxgalteriya hisobi schyotlari - bu xo‘jalik mablag‘lari, operatsiyalarini joriy aks ettirish, iqtisodiy guruhlash va tezkor nazorat qilish usuli deb ta’riflasak bo‘ladi. schyotlardagi yozuvlar, hisobga olinayotgan ob’ektlarning xususiyatiga qarab har xil - natura, mehnat va pul o‘lchov birliklarida olib boriladi. lekin ma’lumotlarni natura va mehnat o‘lchov birliklarida ifodalash bilan birga schyotlardagi barcha ma’lumotlar, albatta, pul o‘lchov birligida ham ko‘rsatiladi. bu umumlashtirilgan, yakuniy ko‘rsat...

This file contains 10 pages in DOCX format (48.6 KB). To download "buxgalteriya schyotlari va ikkiyoqlama yozuv", click the Telegram button on the left.

Tags: buxgalteriya schyotlari va ikki… DOCX 10 pages Free download Telegram