nuklein kislotalar

PPTX 34 pages 10.8 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.8 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

презентация powerpoint toshkent tibbiyot akademyasi 1-son davolash fakulteti 118 guruh talabasi axmedov jamshid ning tibbiy kimyo fanidan mustaqil ishi mavzu: nuklein kislotalar. reja: nuklein asoslari:purin va pirimidin asoslari; nukleotidlar va nukleozidlar amf, adf, atf; siklofosfatlar; nikotinamidadenindinukleotidlar; nuklein kislotalarning birlamchi va ikkilamchi tuzilishi; chargaff qoidasi: 2 nuklein kislotalar kimyoviy jihatdan biologik polimer moddalar bo'lib, ular gidrolizlanganda birinchi navbatda mononukleotidlar hosil bo'ladi, shuning uchun ham ba'zan nuklein kislotalar polinukleotidlar deb yuritiladi. nuklein kislotalari irsiy belgilarining nasldan naslga u o’tishida va oksillar biosintezida muxim rol o’ynaydi. ularni boshka biopolimerlarga uxshamaydigan xossalaridan asosiylari ikkita. 1.irsiy belgilarni saqlash va ularni keyingi naslga uzatish 2. ana shu belgilarni yuzaga chikarishda xujayra oksillarining sintezini programmalashtirish va unda shaxsan ishtirok qilish. nuklein kislotalarning polimer zanjiri - mononukleotidlarning takrorlanishidan iborat bo’lib ularni yana polinukleotidlar deb xam aytiladi. mononukleotidlar fosfor kislotasi bilan eterefitsirlangan uglevod qoldig’idan geterotsiklik asos bilan bog’lanishidan xosil bo’lgan birikma molekulalarida riboza saqlagan nuklein kislotalar ribonuklein kislotalar (rnk) …

2 / 34

a sitozin va purinli asoslardan adenin va guanin kiradi. bu asoslarning hammasi umumiy holda azot asoslari deb yuritiladi.nuklein kislotalar tarkibiga kiruvchi azotli asoslari bilan farq qiladi. sitozin, adenin, guanin ham rnk, ham dnk tarkibida bo'lsa, uratsil faqat rnk tarkibiga, timin esa faqat dnk tarkibiga kiradi. pirimidinli asoslar purinli asoslar ph muxitga qarab oksi gurux tutgan azot asoslari 2 xil tautomer xolatda bo’lishi mumkin:laktim va laktam xolatda. purinlar va pirimidinlarning xamma oksi xosilalari nuklein kislotalari tarkibida laktam xolatda bo’ladi. uratsil yoki 2,4-digidroksipirimidin sharoitga qarab quyidagi tautomer shakllarda bo'lishi mumkin: nukleozidlar nuklein asoslarning riboza yoki dezoksiriboza bilan hosil qilgan n- glikozid shaklidagi birikmalari nukleozidlar deyiladi. uglevod qoldig'ining tabiatiga ko'ra nukleozidlar ribonukleozidlar va dezoksiribonukleozidlarga bo'linadi. 1.ribonukleozidlar: uridin,sitidin, adenozin, guanozin. 2. dezoksiribonukleozidlar: timidin, dezoksisitidin, dezoksiadenozin, dezoksiguanozin. nukleotidlar - nukleozidlar bilan fosfat kislotadan hosil bo'lgan murakkab efirlardir. odatda, barcha nukleotidlarda efir bog'i pentoza qoldig'idagi c-3' yoki c-5' holatlardagi gidroksid guruhi bilan fosfat kislota orasida hosil …

3 / 34

slota) nukleotidlar amf, adf, atf siklofosfatlar molekulasidagi pentoza qoldig'ining ikkita gidroksil guruhi bir vaqtning o'zida fosfat kislota bilan eterifikatsiyalangan nukleotidlar ham ma'lum. bunday nukleotidlar siklofosfatlar guruhiga kiritiladi. amalda hamma hujayralarda ham ikkita halqali nukleotid – adenozin 3',5'- siklofosfat (s-amf) va guanozin - 3,5-siklofosfat (s-gmf) bo`ladi: nikotinamidadenindinukleotidlar bu guruxdagi birikmalarning eng axamiyatli vakillari nikotinamidadenin-dinukleotid (nad yoki nad++) va uning fosfati (nadf). bu birikmalar degidrogenaza fermentlarining (dg) tarkibida muxim rollarni bajaradilar va organizmda boradigan oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining ishtirokchilaridir. shuning uchun, ular oksidlangan (nad+, nadf+) va kaytarilgan (nad-n, nadf-n) shakllarda boʻlishi mumkin. nuklein kislotalarning polinukleotid zanjiri. nuklein kislotalarning birlamchi tuzilishi dnk asosan hujayra yadrolarida bo'lib, irsiy ma'lumotlarni nasldan nasiga o'tkazishda qatnashsa, rnk ribosoma va hujayra protoplazmasida saqlanib, uning vazifasi asosan oqsil biosintezida ishtirok etishdan iborat. polinukletid zanjir mononukleotidlarni polikondensatsiyalanish reaksiyasi asosida hosil bo'ladi. mononukleotidlar bir-biri bilan « > ketma-ketligida bog'lanib, azotli geterohalqalarini yon zanjirida tutadi: dnk ning polinukletid zanjiri 1-murakkab efir bog'i 2- glikozid …

4 / 34

uklein kislotalarning muxim tavsifnomasi bo'lib, nukleotid tarkiblari xizmat kiladi, ya'ni nukleotid qismlarining to'plami va nisbati xisoblanadi. nuklein kislotalarning ikkilamchi tuzilishi nuklein kislotalarning fazoviy tuzilishi uchun taklif etilgan ko'pchilik nazariyalar ichida eng diqqatga sazovor bo'lgani - 1953 yilda j.uotson va r.kriklarning tomonidan tushuntirib berilgan qo'sh spiral nazariyasidir. uotson va krik modelida dnk ninig ikkilamchi tuzilishi qo'sh spiral shaklida beriladi. ikkita o'ngga burilgan zanjir umumiy o'q atrofida o'ralib bir-biriga antiparallel ravishda joylashadi. ularning geterohalqalari spiral ichiga yo'nalib bir zanjirning purin asoslari ikkinchi zanjiming pirimidin asoslari bilan vodorod bog'lar yordamida bog'lanadi va komplementar juftlar hosil qiladi. qo'sh spiralning har bir o'rami o'nta nuklein asoslarining juftini tutadi.vodorod bog'lar yordamida timin adenin bilan ikki marta, sitozin guanin bilan uch marta bog'lanadi.. chargaff qoidasi: purin asoslarining soni pirimidin asoslarining soniga teng: a+g=s+t yoki =1 2.adeninning miqdori timinning miqdoriga, sitozinning miqdori guaninning miqdoriga teng: a=t,g=s yoki =1 ,=1 3.adenin va sitozinning miqdoriy yig’indisi guanin va timinning miqdoriy …

5 / 34

yasi nuklein kislotalarning ikkilamchi tuzilishi azot asoslari o'rtasida vodorod bogʻlari bilan gidrofob bogʻlar yuzaga kelishi, ya'ni kuchsiz o'zaro ta'sirlar hisobiga hosil boʻladi. shu munosabat bilan xuddi oqsillarga o'xshab oʻrtacha darajadagi ta'sirlar natijasida nuklein kislotalar denaturatsiyaga uchrashi mumkin. nuklein kislotalar 70-100°c gacha qizdirilganda, shuningdek, kuchli kislotali yoki ishqorli muhitlarda, mochevina qoʻshilganida denaturatsiya yuz beradi. vodorod bogʻlari bilan gidrofob bogʻlar uzilishi natijasida zanjirlar bir biridan qochib, tartibsiz koptokcha shakliga kelib qoladi. qizdirish yo'li bilan denaturatsiyaga uchratilgan nuklein kisota eritmasi sovutilsa, u holda uzilgan bogʻlar yana tiklanadi va muayyan sharoitlarda dastlabki (denaturatsiyadan oldingi) preparat strukturalarga o'xshab ketadigan qoʻsh spiralli spirallar hosil boʻladi, ya'ni renativatsiya hodisasi yuzaga keladi. denaturatsiya va renativatsiya hodisalalariga molekulalarni duragaylash usuli asoslangan. dnk replikatsiyasida dnk ning aloxida zanjirlari yangi dnk sintezi uchun namuna (shablon) boʻlib boshlang'ich dnk ning aniq nusxasi koʻrinishdagi ikkita yangi komlementar spirallarni hosil qiladi. e’tiboringiz uchun rahmat! image1.png image2.png image3.png image4.jpg image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nuklein kislotalar"

презентация powerpoint toshkent tibbiyot akademyasi 1-son davolash fakulteti 118 guruh talabasi axmedov jamshid ning tibbiy kimyo fanidan mustaqil ishi mavzu: nuklein kislotalar. reja: nuklein asoslari:purin va pirimidin asoslari; nukleotidlar va nukleozidlar amf, adf, atf; siklofosfatlar; nikotinamidadenindinukleotidlar; nuklein kislotalarning birlamchi va ikkilamchi tuzilishi; chargaff qoidasi: 2 nuklein kislotalar kimyoviy jihatdan biologik polimer moddalar bo'lib, ular gidrolizlanganda birinchi navbatda mononukleotidlar hosil bo'ladi, shuning uchun ham ba'zan nuklein kislotalar polinukleotidlar deb yuritiladi. nuklein kislotalari irsiy belgilarining nasldan naslga u o’tishida va oksillar biosintezida muxim rol o’ynaydi. ularni boshka biopolimerlarga uxshamaydigan xossalaridan asosiylar...

This file contains 34 pages in PPTX format (10.8 MB). To download "nuklein kislotalar", click the Telegram button on the left.

Tags: nuklein kislotalar PPTX 34 pages Free download Telegram