ko’chat qalinligini aniqlash

DOCX 9 pages 26.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.4 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: ko’chat qalinligini aniqlash. g’o’zada rejalashtirilgan sxemalar bo’yicha nav va tuproq sharoitiga qarab nazariy ko’chat qalinligini aniqlash. 1. ishning maqsadi. bu ishni o’rganishdan maqsad har xil ekish sxemasi asosida chigit ekilganda bir gektar maydonga o’rtacha qancha ko’chat joylashishini, g’o’zaning o’sish va rivojlanish davrida paxta paykallarida haqiqiy ko’chat qalinligini bilishdan iborat. 2. ishning mazmuni. har gektar maydondagi o’simlikning muayyan ekish sxemasida joylashtirilgan ko’chat soniga ko’chat qalinligi deyiladi. ko’chat qalinligi texnik sxemaga muvofiq quyidagicha ifodalanadi: 90x10x1, 90x15x2, 90x8x1, 60x15x1, 60x30x2, 60x60x4, 60x50x3 va hokazo. har qaysi sxemada birinchi son sm hisobida qator oralari kengligini, ikkinchi son sm hisobida qatordagi o’simlik oraliqlarini, uchinchi son har qaysi uyada yaganalashdan keyin qoldirilgan ko’chat sonini ifodalaydi. odatda nazariy va haqiqiy ko’chat qalinligi farqlanadi. har gektar maydonda mo’ljallangan muayyan ekish sxemasi bo’yicha joylashtirilishi kerak bo’lgan o’simlik soniga nazariy ko’chat qalinligi deb aytiladi. vegetasiya davrida har gektar paxta maydonida amalda mavjud bo’lgan o’simlik soniga haqiqiy ko’chat qalinligi deyiladi. …

2 / 9

elgilash juda katta ahamiyatga ega. nazariy ko’chat qalinligini aniqlash yuqorida keltirilgan ekish sxemalari bo’yicha har gektar maydondagi nazariy ko’chat qalinligi ikki usulda: 1) har bir uyaning oziqlanish maydoni va har gektar maydondagi uyalar soni bo’yicha; 2) qatorning har bir metridagi o’simliklar soni va har gektar maydondagi qatorlarning umumiy uzunligi bo’yicha aniqlanishi mumkin. misol tariqasida ko’chat qalinligining 90x20x2 sxemasini olamiz. birinchi usulda bu sxema uchun har gektar maydondagi o’simlik sonini belgilashda har bir uyadagi o’simlikning oziqlanish maydonini aniqlash kerak bo’ladi. buning uchun qator oralar kengligini (0,9 m) qatordagi uyalar oralig’iga (0,2 m) ko’paytiriladi. bunda har bir uyadagi o’simlikning 0,9x0,2=0,18 m2 oziqlanish maydoni kelib chiqadi. shundan keyin har gektar maydonda qancha o’simlik uyasi bo’lishi aniqlanadi. bunda maydon (10000 m2) har qaysi uyaning oziqlanish maydoniga (0,18 m2) bo’linadi, ya’ni 10000 : 0,18= 55555 uya borligi aniqlanadi. har qaysi uyada ikkitadan ko’chat bo’lishi hisobga olingan holda yuqoridagi uyalar sonini 2 ga ko’paytirilsa, har gektar …

3 / 9

bilan aniqlanadi. bu xildagi namuna olinadigan joylar dalaning tekis qismida joylashgan bo’lishi kerak. ko’pincha, namuna uchun olinadigan joy qatorning 10-20 m ichkarisidan belgilanadi. namuna joylari dalaning diagonali bo’yicha ma’lum miqdorda qator oralatib, har gektar maydon hisobiga bir joydan olinadi. agar, kuzatiladigan paykal maydoni 7 gektar bo’lsa, namuna paykalning yetti yeridan, 15 gektar bo’lsa 15 yeridan olinadi. belgilangan har qaysi namuna maydonida haqiqiy ko’chat miqdori hisobga olinadi. barcha namuna ko’rsatkichini jamlab, uni hamma namuna soniga bo’lish bilan har qaysi namunaning o’rtacha ko’rsatkichi topiladi. shundan keyin olingan o’rtacha ko’rsatkich bir gektar maydon bo’yicha hisoblab chiqariladi. har qaysi paykal bo’yicha olingan o’rtacha miqdordagi ko’chat qalinligiga qarab xo’jalik bo’yicha o’rtacha haqiqiy ko’chat qalinligini belgilash mumkin. ko’chat qalinligini belgilashda namuna olishning boshqa bir qator usullari ham mavjud bo’lib, ular ushbu qo’llanmada qayd qilinmagan. misol tariqasida qator oralari 90 sm qilib ekilgan 5 gektar maydondagi haqiqiy ko’chat qalinligini aniqlash keltirildi. masalan, birinchi namunada 102 tup, ikkinchisida …

4 / 9

bo’ladi (0,60x0,60=0,36 m2 bir uyaning oziqlanish maydoni, 10000:0,36=27700), aniqlangan sonni uyadagi o’simlik soniga (3) ko’paytirilsa, gektardagi o’simlik soni kelib chiqadi (27700x3=83100 tup). 3. amaliy topshiriqlar: · talaba mashg’ulot matnini o’qib chiqishi va yozib olishi; · quyida keltirilgan 22.1-jadval bo’yicha ko’chat qalin-ligining har xil sxemalari uchun g’o’zaning nazariy ko’chat qalinligini hisoblashi; · qator oralari 60 sm va 90 sm dan qilib ekilgan 7 ga maydonda 16,6 m va 11,1 m uzunlikda olingan namunalar bo’yicha quyidagi 22.2-jadval asosida har gektar maydondagi haqiqiy ko’chat qalinligini hisoblashi kerak. 22.1-jadval oziqlanish maydoniga ko’ra ko’chat qalinligini hisoblash t/r ekish sxemasi har bir uyaning oziqlanish maydoni, m2 bir gektardagi uyalar soni har gektardagi o’sim-liklar soni 1 90x10x1 2 90x20x2 3 60x15x1 4 60x30x2 5 60x60x4 6 60x50x3 22.2-jadval haqiqiy ko’chat qalinligini hisoblash ekish sxemasi namuna raqamlari 1 2 3 4 5 6 7 va namunadagi o’simlik soni 16,6 va 11,1 metrdagi o’simlik soni har gektardagi o’sim-liklar soni …

5 / 9

osilni uzoq muddatli aniqlashga nisbatan terim oldidan aniqlash ancha to’g’ri chiqadi, chunki hamma kerakli ma’lumot yetarli va aniq bo’ladi. har bir agronom yoki mutaxassis hosilni aniqlashda ta’sir etadigan sharoitlar, masalan, kuzning qanday kelishi, g’o’za bargini to’ktirish (defoliasiyani o’tkazish) muddatlarini va preparat ishlatish me’yorlarini to’g’ri belgilash, defoliasiyadan keyin hosil bera oladigan ko’sak sonini to’g’ri aniqlay bilishi kerak. ko’chat qalinligini aniqlash paytida maydonning ikki boshidagi traktor buriladigan joy, o’qariqlar, dala ichidan o’tgan uvat va ariqlar hisobdan chiqarib tashlanadi. ma’lumotlar har bir daladan namunalar olish yo’li bilan aniqlanadi. namunalar soni paykalning kattaligiga bog’liq bo’lib, umuman har gektar yerdan bittadan namuna (maydonning diagonali bo’yicha, paykal chetidan 10-20 m qochirib) olinadi. odatda, har bir namuna bir gektardagi qatorlar umumiy uzunligining mingdan bir qismi hisobidan olinadi. buning uchun oldin qator oralari kengligini (sm hisobida) bilish kerak. masalan, 90 sm g’o’za qator oralarida bir gektar yerdagi qatorlarning umumiy uzunligi 11111 m. demak, namuna olishda buni mingdan bir …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko’chat qalinligini aniqlash"

mavzu: ko’chat qalinligini aniqlash. g’o’zada rejalashtirilgan sxemalar bo’yicha nav va tuproq sharoitiga qarab nazariy ko’chat qalinligini aniqlash. 1. ishning maqsadi. bu ishni o’rganishdan maqsad har xil ekish sxemasi asosida chigit ekilganda bir gektar maydonga o’rtacha qancha ko’chat joylashishini, g’o’zaning o’sish va rivojlanish davrida paxta paykallarida haqiqiy ko’chat qalinligini bilishdan iborat. 2. ishning mazmuni. har gektar maydondagi o’simlikning muayyan ekish sxemasida joylashtirilgan ko’chat soniga ko’chat qalinligi deyiladi. ko’chat qalinligi texnik sxemaga muvofiq quyidagicha ifodalanadi: 90x10x1, 90x15x2, 90x8x1, 60x15x1, 60x30x2, 60x60x4, 60x50x3 va hokazo. har qaysi sxemada birinchi son sm hisobida qator oralari kengligini, ikkinchi son sm hisobida qatordagi o’simlik ...

This file contains 9 pages in DOCX format (26.4 KB). To download "ko’chat qalinligini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: ko’chat qalinligini aniqlash DOCX 9 pages Free download Telegram