yurakning tuzilishi va ahmiyati

PDF 7 pages 187,9 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 187,9 KB

Fayl turi PDF

Pages 7

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu: yurakning tuzilishi va ahamiyati 1. yurakning tuzilishi. 2. yurak devorlarining qavatlari, innervasiyasi. 3. kichik va katta qon aylanish doirasining tuzilishi. yurak - cor - to‘rt kamerali a’zo bolib, ko’krak qafasining oldingi ko‘ks oralig’lda joylashadi. uning uchi - apex cordis pastga va oldinga yo’nalgan bolib, yurakning asosi - basis cordis yuqorida va biroz orqaroqda joylashadi. yurakning oldingi yuzasi - facies sternocostalis to'sh va qovurg‘a suyaklariga q a ra g a n b o iib , p astk i yuzasi d iafrag m ag a tegib tu rg an lig i u ch u n – facies diaphragmatica deyiladi. o’ng va chap o‘pkalarga qaragan yuzalari - facies pulmonalis dextra et sinistra deyiladi. yurak uchida o'yma bolib - incisura apicis cordis deb ataladi. yurakning tashqi yuzasida qon tomirlar joylashadigan quyidagi egatlar: qorinchalar orasidagi oldingi egat - sulcus interventricularis anterior; orqa egat – sulcus interventricularis posterior; tojsimon arteriya egati - sulcus coronaries bo’ladi. …

2 / 7

, uning asosi esa yurak devorlariga tutashib ketadi. chap tirqish sohasida esa ikki tabaqali klapan - valva atrio -ventricularis sinistra seuvalva bicuspidalis (mitralis) bo'ladi. o'ng bo'lmacha bo'shlig'iga yuqori kovak vena - vena cava superior va pastki kovak vena - vena cava inferior lar ochiladi. pastki kovak venaning quyilish sohasida yurakning ichki qavati o'sim tasidan hosil bo'lgan klapan - valvula venae cavae inferioris joylashadi. o'ng bo'lmacha bo'shlig'iga yurakning xususiy venalari – sinus coronarius cordis, qo'shimcha ravishda yurakning xususiy kichik venalari-foramina venarum minimarum teshiklari vositasida o'ng bo'lmacha bo'shlig'iga quyiladi. o'ng qorincha bo'shlig'idan qon o'pka poyasi – truncus pulmonalis ga yo'naladi. o'pka poyasi teshigi - ostium trunci pulmonalis sohasida, yurak ichki qavatining o'simtalaridan hosil bo'lgan klapanlar- valve trunci pulmonalis joylashadi. klapanlar qonni o'ng qorinchaga qaytishiga to'shinlik qilib, faqat o'pkaga yo'nalishini ta’minlaydi. chap bo'lmachaga o'pka venasi - venae pulmonalis quyiladi. o'ng qorinchadan boshlangan truncus pulm onalis, o'pka ishtirokida chap bo'lmachaga quyiladigan- venae pulmonalis doirasi …

3 / 7

imi alohida qisqarish xususiyatiga ega bo’ladi. bo’lmachalardagi mushaklar ikki qavatdan iborat bo’lib, tashqi qismida bo‘ylama mushak tolalari joylashadi. qorinchalar sohasidagi mushaklar uch qavatdan iborat bo’ladi. tashqi va ichki qavatda bo'ylama mushak to'qimalari joylashsa, o'rta qavatda esa har bir qorincha uchun alohida bo'lgan halqasimon mushak to'qimalari joylashadi. yurakning ichki yuzasini biriktiruvchi to'qimadan hosil bo'lgan endokard - endocardium qavati qoplab turadi. bu qavatning o'simtalari yurak klapanlarini hosil qiladi. o'ng bo'lmachaning ichki yuzasi silliq bo'lsada, oldingi devorining ichki yuzasida, quloqsimon hosilaga to'g'ri kelgan sohada bo'rtiq paydo bo'ladi. bu bo'rtiq taroqsimon mushaklar - musculi pectinati dan hosil bo'lad i. yuqori sohada taroqsimon mushaklar chegara qirrasi -crista terminalis dan boshlanadi. yurakning tashqi yuzasida bu qirra sohasi chegaradagi egat - sulcus term inalis ga to'g'ri keladi. oval chuqurcha atrofi ko'tarilgan bo'lib - limbus fossae ovalis deyiladi. o'ng bo'lmachaning orqa devorining ichki yuzasida yuqori va pastki kovak venalari orasida bo'rtiq - tuberculum intervenosum ko'rinadi. chap bo'lmachaning orqa …

4 / 7

g bo'lmacha va o'ng qorincha orasida joylashsa, chap fibroz halqa chap bo'lmacha va chap qorincha orasida bo'ladi. fibroz halqalar tashqi tarafdan miokard to‘qimasi orasidagi biriktiuvchi to‘qima bilan, ichki tarafdan klapanlar bilan qo‘shilib turadi. 0‘ng va chap fibroz halqalarning arterial va venoz teshiklar (bo’lmacha va qorinchalar orasidagi) sohasida o'zaro birikishi pishiq biriktiruvchi to'qima vositasida bo'lib, bu plastinkalarga o'ng va chap fibroz uch burchaklar -trigonum fibrosum dextrum et sinistrum deyiladi. miokard qavati bir necha guruh mushak to'qimalardan hosil bo'ladi. ular yo'nalishiga ko'ra farqlanadi. qorinchalar tarkibida uch guruh mushak to'qimasi: tashqi guruh - qiyshiq; o 'rta guruh - halqasimon; ichki guruh - bo'ylama mushak tutamlari bo'ladi. tashqi qavatdagi mushak guruhlari yurakning uchida girdobsimon burilib (vortex cordis deyiladi), ichki qavat mushak tutamlariga davom etadi. ichki qavat mushaklari so'rg'ichsimon mushaklar bilan birikib ketadi. o'rtadagi halqasimon mushak tutamlarining yuza qavati ikkala qorinchani o'rab tursa, halqasimon mushaklarning chuqur qavati har bir qorinchani alohida o'rab oladi. halqasimon mushaklarning …

5 / 7

anish tizimining markaziy qismi bo’lib, mnushaklardan tashkil topgan g’ovak a’zodir. har bir dam yuragining hajmi mushtiga yaqin bo’ladi. jismoniy tarbiya va sport bilan shug’ullanuvhci kishilarda yurakning mushaklari yaxshi rivojlanib, uning hajmi boshqalar yuragining hajmiga nisbatan kattaroq bo’ladi. yurak devori uch qavatdan: ichki-endokard, o’rta-mushak, ya’ni miokard va tashqi epikarddan iborat. tashqi pardasi-perikard ikki qavat bo’lib, ichki qavati yurak mushagiga yopishib turadi, tashqi qavati esa xalta sifatida yurakni o’rab turadi. ikkala qavat o’rtasidagi bo’shliq va suyuqlik bo’lib, yurakning qisqarish va kengayish harakatlariga qulaylik tug’diradi. yurakning asosiy ishi nasos singari vena qon tomirlaridagi qonni so’rib, arteriya qon tomirlariga o’tkazishdan iborat. yurakning bu ishi uning bo’lmacha va qorinchalari devoridagi mushaklarning ritmik ravishda qisqarishi (sistolasi) va kengayishi (diastolasi) orqali amalga oshadi. yurakning bo’lmacha va qorinchalarining bir marta qisqarib-bo’shashishi yurakning bir ish sikli (davri) deyiladi. ularning har bir ish sikliga 0,8 soniya sarflanadi, jumladan, bo’lmachalarning qisqarishiga - 0,1 soniya, kengayishiga 0,7 soniya, qorinchalarning qisqarishiga 0,3 soniya, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "yurakning tuzilishi va ahmiyati"

mavzu: yurakning tuzilishi va ahamiyati 1. yurakning tuzilishi. 2. yurak devorlarining qavatlari, innervasiyasi. 3. kichik va katta qon aylanish doirasining tuzilishi. yurak - cor - to‘rt kamerali a’zo bolib, ko’krak qafasining oldingi ko‘ks oralig’lda joylashadi. uning uchi - apex cordis pastga va oldinga yo’nalgan bolib, yurakning asosi - basis cordis yuqorida va biroz orqaroqda joylashadi. yurakning oldingi yuzasi - facies sternocostalis to'sh va qovurg‘a suyaklariga q a ra g a n b o iib , p astk i yuzasi d iafrag m ag a tegib tu rg an lig i u ch u n – facies diaphragmatica deyiladi. o’ng va chap o‘pkalarga qaragan yuzalari - facies pulmonalis dextra et sinistra deyiladi. yurak uchida o'yma bolib - incisura apicis cordis deb …

This file contains 7 pages in PDF format (187,9 KB). To download "yurakning tuzilishi va ahmiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: yurakning tuzilishi va ahmiyati PDF 7 pages Free download Telegram