неолиберализм ва ижтимоий бозор хўжалиги

PPTX 16 pages 112.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 112.7 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

мавзу: неолиберализм ва ижтимоий бозор хўжалиги мавзу: неолиберализм ва ижтимоий бозор хўжалиги режа: неолиберализм концепцияси 2. ф.хайек ва унинг ижтимоий-иқтисодий ғоялари 3. в.ойкен “иқтисодий тизим” типлари тўғрисида 4. л.ерхарднинг иқтисодий ислоҳотлари 5. ижтимоий бозор хўжалиги концепцияси 1. неолиберализм концепцияси неолиберализм – бу еркин рақобат механизми билан давлатнинг иқтисодиётни тартиблаб туришини бирга қўшиб олиб бориш зарурлигини асослаб беришга қаратилган иқтисодий назария ва хўжалик амалиётидаги замонавий йўналишлардан бири ҳисобланади. неолиберализм: хусусияти ва асосий белгилари. неолиберализм, бозор муносабатлари тизими хўжалик юритишнинг анча самарали шакли эканлиги, у иқтисодий ривожланиш ва ўсиш учун энг қулай шарт-шароитларни яратиб бериши тўғрисидаги қоидага асосланади. неолибераллар иқтисодиётни эркинлаштириш, баҳонинг эркин шаклланиш тамойилларидан, иқтисодиётда хусусий мулкнинг ва нодавлат хўжалик тузилмаларининг етакчилик ролидан фойдаланиш тарафдори ҳисобланади. бунда улар давлатнинг иқтисодиётни тартиблашдаги ролини футболни бошқариб борадиган, лекин ўйинда иштирок етишга ҳаққи бўлмаган ҳакамга ўхшатади. иқтисодиётни давлат тартиблашининг неолиберал концепцияси вакиллари л.ерхарднинг – “мумкин бўлган барча жойда – рақобат, қаерда зарур бўлса ўша …

2 / 16

деб еълон қилади ва иқтисодиётдаги монопол мойиллик билан курашнинг зарурлигини асослаб беради; – ўзини кейнсчиликка ва хўжалик ҳаётига фаол аралашув тамойилига асосланган тоталитаризмга қарши рақиб деб ҳисоблайди. хх асрнинг 30-йилларидаёқ еркин рақобат тизимини чекловчи иқтисодиётни давлат тартиблашининг кейнсчилик ғояларига қарши, давлатнинг иқтисодиётга аралашувининг муқобил неолиберал чора-тадбирлари турли мамлакатларда ишлаб чиқарила бошлади. ҳозирги замон шароитида “неолибераллар” номи билан аталувчи бир қанча мактаблар амал қилади. унга чикаго (м.фридман), лондон (ф.хайек), фрайбург (в.ойкен, л.ерхард) мактабларини киритиш мумкин. “ордолиберализм” нима? иккинчи жаҳон урушидан кейин неолиберализм ғоялари, енг аввало ғарбий германия амалиётида муваффақиятли қўлланила бошлади. бу ерда 1948 йилдан неолиберализм боннинг расмий доктринасига айланди. ўша йили в.ойкеннинг муҳаррирлиги остида хўжалик ва ижтимоий тузум тўғрисидаги неолибералларнинг йиллик журналининг биринчи сони “ордо” номи билан чоп етилди. в.ойкен ишлатган “ордо” сўзи “табиий тузум ... эркин бозор хўжалиги” тушунчасини билдиради. германияда неолиберализм доктринаси “ойкен мактаби” таъсирида ҳатто “ордолиберализм” деб атала бошлади. ордолиберал концепцияси асосида “ижтимоий бозор хўжалиги” концепцияси ишлаб …

3 / 16

ий ва ижтимоий-ҳуқуқий масалалари билан кўпроқ шуғулланган. инсон еркинлигининг устунлигини ф.хайек бош тамойил сифатидакўрсатади. еркинлик – бу давлат томонидан ҳар қандай мажбур қилишнинг бўлмаслиги. ф.хайек фикрига кўра, давлат маорифни ташкил қилиш билан ҳам, ижтимоий суғуртани ташкил қилиш билан ҳам, квартира ҳақи ставкасини тартиблаш билан ҳам шуғулланмаслиги керак, бундай хатти-ҳаракатлар “маъмурий деспотизм”дан бошқа хеч нарса емас; давлатни пул емиссиясини амалга оширишдаги монопол ҳуқуқидан ҳам маҳрум етиш керак; давлатга ишониб топшириш мумкин бўлган максимум нарса – бу қарилик пенсияларини, ишсизлик бўйича нафақаларни тўлаш. ф.хайек макроиқтисодий таҳлилга муносабати ф.хайек макроиқтисодий таҳлилга салбий муносабатда бўлган. унингча, микроиқтисодий жараёнларни тадқиқ қилиш бир бутун иқтисодиётнинг амал қилишини тушунтириб бериш учун зарур ва етарли ҳисобланади. алоҳида хўжалик субъектларининг хатти-ҳаракатининг мувофиқлашуви муаммоси ахборот ёрдамида ҳал етилиб турилади. ахборот бозор баҳоси механизми орқали келиб тушади, у хўжалик иштирокчиларига устунлик беради. бозорнинг самарадорлиги шунда кўринадики, унда аниқ ахборотлар етарли ва улар тез тарқалади. натижада идеал емас, лекин шунга яқин мувозанат …

4 / 16

т емиссиясини хусусий емиссион банкларнинг еркин рақобати билан алмаштиришни таклиф қилади. хусусий валюталарни чиқараётган банклар ўртасидаги еркин рақобат натижасида одамлар кундалик ҳаётда фойдаланиш қўл келадиган анча барқарор валютани танлаш имкониятига эга бўладилар. 3. в.ойкен “иқтисодий тизим” типлари тўғрисида валтер ойкен (1891–1950) ўзининг “миллий иқтисодиёт асослари” (1947) китобида хўжаликни ташкил етиш шаклларининг асосий типларини (турларини) кўрсатиб беради. мазкур китобнинг “иқтисодий тизимлар” бобида “хўжаликнинг идеал типлари” тўғрисидаги ғоя илгари сурилади. унинг моҳияти в.ойкеннинг қуйидаги мулоҳазаларида очиб берилади: ҳар қандай мамлакатнинг иқтисодиёти жуда кўп бир хил элементлардан ташкил топган, яъни пул, баҳо, фойда, капитал, фоиз, меҳнат, иш ҳақи ва шу кабилар. нега бўлмаса турли мамлакатларнинг иқтисодиёти турлича? в.ойкен бўйича, бунинг сабаби бош елементларда яширинган. бундай елементлар, бир томондан – бу еркин бозор хўжалиги, иккинчи томондан - марказий бошқарув хўжалиги ҳисобланади. бу бош елементлар идеал ёки соф хўжалик типлари ҳисобланади ва бошқарув услублари бўйича бир-биридан фарқ қилади. биринчи хўжалик типида буйруқ беришга, ўз ҳукмини …

5 / 16

клар социалистик тизимни кўзи боғланган, ертами-кечми ўрага қўлаб тушадиган тизим сифатида тарихнинг қисқа муддатли хатоси деб ҳисобланган бўлсалар, неолибераллар еса, марказий-бошқарув хўжалигини иқтисодиётнинг табиий варианти деб ҳисоблайди. у (иқтисодиёт) истибдод тартиботидан келиб чиққанку (россияда – подшоҳ, шарқ халқларида – хон в б.). шунинг учун неолибераллар фикрига кўра, марказий-бошқарув хўжалиги тарихнинг хатоси ҳисобланмайди, балки узоқ тарихга ега, ўзида еркин тадбиркорлик унсурларини, албатта, мужассамлаштирувчи қонуниятли жараён ҳисобланади. 4. л.ерхарднинг иқтисодий ислоҳотлари ғарбда неолиберал йўналиш тарафдорлари ичида людвиг ерхард (1897–1977) алоҳида ажралиб туради. унинг бевосита иштирокида 1950 йилга келиб ғарбий германия кризис ҳолатидан олиб чиқилди ва унда пул ва иқтисодий ислоҳотлар амалга оширилди. л.ерхард – иқтисодчи ва янги хўжалик тартиби асосчиси ҳисобланади. 1945 йилнинг охирида бавария иқтисодиёт вазири етиб тайинланган л.ерхард германия иқтисодиёти «жиддий тузилмавий қайта қуришга муҳтож» деб кўрсатиб беради ва реал вазиятдан келиб чиққан ҳолда тўғри иш юритиш зарурлигини уқтириб ўтади. унинг такидлашича, бозор иқтисодиётидан режали иқтисодиётга ўтиш асосий муаммо ҳисобланмайди, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "неолиберализм ва ижтимоий бозор хўжалиги"

мавзу: неолиберализм ва ижтимоий бозор хўжалиги мавзу: неолиберализм ва ижтимоий бозор хўжалиги режа: неолиберализм концепцияси 2. ф.хайек ва унинг ижтимоий-иқтисодий ғоялари 3. в.ойкен “иқтисодий тизим” типлари тўғрисида 4. л.ерхарднинг иқтисодий ислоҳотлари 5. ижтимоий бозор хўжалиги концепцияси 1. неолиберализм концепцияси неолиберализм – бу еркин рақобат механизми билан давлатнинг иқтисодиётни тартиблаб туришини бирга қўшиб олиб бориш зарурлигини асослаб беришга қаратилган иқтисодий назария ва хўжалик амалиётидаги замонавий йўналишлардан бири ҳисобланади. неолиберализм: хусусияти ва асосий белгилари. неолиберализм, бозор муносабатлари тизими хўжалик юритишнинг анча самарали шакли эканлиги, у иқтисодий ривожланиш ва ўсиш учун энг қулай шарт-шароитларни яратиб бериши тўғрисидаги қоидага ...

This file contains 16 pages in PPTX format (112.7 KB). To download "неолиберализм ва ижтимоий бозор хўжалиги", click the Telegram button on the left.

Tags: неолиберализм ва ижтимоий бозор… PPTX 16 pages Free download Telegram