estetika

DOCX 9 pages 35.1 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.1 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

13-mavzu. estetika reja: 1.dunyoni estetik idrok etishning mohiyati. 2.estetik ong va uning strukturasi.estetikaning asosiy kategoriyalari: 3.estetik did va olamni estetik idrok etishning shaxs kamolotiga ta’siri. 4.estetikaning zamonaviy yondashuvlari. estetika va san’at. san’atning funksiyalari. 5.san’atning turlari va funksiyalari. xalq amaliy san’atining estetik jihatlari tayanch tushunchalar: estetika, san’at, nafosatshunoslik,estetika kategoriyalari, estetik ong,estetik tuyg‘u, estetik did,estetik yondashuv, tabiat estetikasi, san’at,tejnogen estetika,dizayn,shaharsozlik estetikasi. nafosat falsafasi yoxud estetika eng qadimgi fanlardan biri. uning tarixi ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o’z ichiga oladi. biroq u o’zining hozirgi nomini xviii asrda olgan. ungacha bu fanning asosiy muammosi bo’lmish go’zallik va san’at haqidagi mulohazalar har xil san’at turlariga bag`ishlangan risolalarda, falsafa hamda ilohiyot borasidagi asarlarda o’z aksini topgan edi. «estetika» atamasini birinchi bo’lib olmon faylasufi aleksandr baumgarten (1714—1762) ilmiy muomalaga kiritgan. bunda u boshqa bir ulug` olmon faylasufi g. leybnits (1646-1716) ta’limotidan kelib chiqqan holda munosabat bildirgan edi. leybnits inson ma’naviy olamini uch sohaga: aql-idrok, iroda-ixtiyor, his-tuyg`uga bo’ladi …

2 / 9

lamiz. nafosat falsafasi tarixida birinchi ibora tarafdorlari ko’pchilikni tashkil etadi. lekin, yuqorida aytib o’tganimizdek, san’at bu fanning yagona tadqiqot ob’ekti emas. hozirgi paytda texnika estetikasi va uning amaliyotdagi sohasi dizayn, atrof-muhitni go’zallashtirish, tabiatdagi nafosat borasidagi muammolar bilan ham shu fan shug`ullanadi. demak, uning qamrovini san’atning o’zi bilangina chegaralab qo’yishga haqqimiz yo’q. zero bugungi kunda inson o’zini o’rab turgan barcha narsa-hodisalarning go’zal bo’lishini, har qadamda nafosatni his etishni istaydi: biz taqib yurgan soat, biz kiygan kiyim, biz haydayotgan mashina, biz uchadigan samolyot, biz yashayotgan uy, biz mehnat qiladigan ishxona, biz yurgizayotgan dastgoh, biz yozayotgan qalam, biz dam oladigan tomoshabog`lar – hammasidan nafis bir ruh ufurib turishi lozim. estetika bir tomondan, san’atning paydo bo’lishidan tortib, uning turlari-yu janrlarigacha, san’at asarining ichki murvatlaridan tortib, san’atkorning ijodkorlik tabiatigacha bo’lgan barcha jarayonlarni o’rganadi. ikkinchi tomondan, san’at uchun umumiy qonun-qoidalarni ishlab chiqadi va tadbiq etadi. uchinchi tomondan esa, san’at asarini idrok etayotgan kishi ruhidagi o’zgarishlarni nafosat …

3 / 9

an ma’naviy tarbiyani qaror toptirishga bog`liqdir nafosat falsafasi va axloq falsafasi. nafosat falsafasi qadim-qadimlardan buyon ko’pgina fanlar bilan mustahkam aloqada rivojlanib kelgan. shulardan biri bo’lgan falsafa haqida, ular orasidagi bog`liqlik to’g`risida yuqorida aytib o’tdik. nafosat falsafasi uchun yana bir yaqin aloqador, «qadrdon» fan axloq falsafasidir. nafosat falsafasi va ruhshunoslik.ma’lumki, insonning ruhiy hayotini o’rganar ekan, ruhshunoslik hissiyotlar masalasiga katta o’rin beradi. go’zallikni, san’at asarini yaratish va idrok etish ham ma’lum ma’noda hissiyotlar bilan bog`liq. masalan, oddiy harsang tosh kishida alohida bir hissiy taassurot uyg`otmaydi. lekin toshga haykaltarosh qo’l urganidan so’ng, undan hayot nafasi, insoniy hissiyotlar ufura boshlaydi. gap bunda toshga odam qiyofasi berilganida emas, balki shu qiyofaga bir lahzalik insoniy tuyg`ularning jamlanganidadir. boshqacharoq qilib aytganda, ijodkor toshga o’zi tomoshabinga etkazishni maqsad qilib qo’ygan hissiyotlarning suratini chizadi va oddiy toshni haqiqiy san’at asariga aylantiradi. nafosat falsafasi va sotsiologiya.bugungi kunda nafosat falsafasining sostiologiya bilan aloqadorligi juda ham muhim. ma’lumki, har bir san’at asari …

4 / 9

san’at asarining ahamiyatini tahlil qiladi. bu muammolarni atroflicha o’rganish uchun maxsus san’at sostiologiyasi sohasi ham mavjud. nafosat falsafasi va dinshunoslik. nafosat falsafasining dinshunoslik bilan aloqasi alohida diqqatga sazovor. chunki din va san’at doimo bir-birini to’ldirib keladi va ko’p hollarda biri boshqasi uchun yashash sharti bo’lib maydonga chiqadi. buning ustiga, har bir umumjahoniy dinning «o’z tasarrufidagi» san’at turlari bor: buddhachilik uchun - haykaltaroshlik, nasroniylik uchun -tasviriy san’at, musulmonchilik uchun - badiiy adabiyot. shuningdek, barcha umumjahoniy dinlar o’z ibodatxonalari bo’lishini taqozo etadi. ibodatxonalarning esa me’morlik san’ati bilan bog`liqligi hammamizga ma’lum. nafosat falsafasi va pedagogika. estetikaning pedagogika bilan aloqasi tarbiya muammolarini hal qilish borasida yaqqol ko’zga tashlanadi. chunki pedagogika ham ma’lum ma’noda nafosat tarbiyasi bilan shug`ullanadi. lekin bu tarbiya alohida-alohida, muxtor qismlarga bo’lingan holda, turli yosh va sohalar uchun maxsus belgilangan tarbiya tarzida, ya’ni muayyan, aniq chegaralarda olib boriladi. masalan, maktabgacha tarbiya, o’quvchilar tarbiyasi, sportchilar tarbiyasi v. h. pedagogika ana shu sohalar va …

5 / 9

mujassam qilgan san’at asari o’sha axborotni yetkazib berishga ham mo’ljallangan. ana shu san’atning belgi bilan bog`liq tomonini, kommunikativ-vositachilik jihatini semiotika o’rganadi. dunyoni estetik his qilishga mifologik, diniy, ilmiy va falsafiy yondashuvlar inson tabiatan bo`sh vaqtga intilib yashaydi. chunki bo`sh vaqt mobaynida u jisman va ruhan dam olish, kundalik mehnat, qorin to`ydirish tashvishidan forig` bo`lish imkoniga ega. bo`sh vaqt insonda o`yin hissi uyg`onishining asosiy omilidir. san`atning vujudga kelishida o`yinning ahamiyati katta ekanligi hammaga ma`lum. demak, estetik anglash va estetik faoliyatning tadrijiy rivojida mehnat bilan birga bo`sh vaqt ham asosiy omil hisoblanadi. ichki osoyishtalikni, mehnat va bo`sh vaqtga asoslangan muayyan tartibni jamiyatda qonun darajasiga ko`tarish esa, davlat paydo bo`lganda ro`y berishi mumkin. davlatning o`z vazifasini qanchalik adolatli va mukammal bajarishi, shunchalik jamiyat farovonligiga olib keladi. farovon jamiyat esa, o`z a`zolarining bo`sh vaqtini ta`minlay oladi va pirovard natijada, estetik anglash hamda estetik faoliyat taraqqiyoti uchun yetarli imkoniyat yaratib beradi. shunday qilib, davlatchilik tizimi …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "estetika"

13-mavzu. estetika reja: 1.dunyoni estetik idrok etishning mohiyati. 2.estetik ong va uning strukturasi.estetikaning asosiy kategoriyalari: 3.estetik did va olamni estetik idrok etishning shaxs kamolotiga ta’siri. 4.estetikaning zamonaviy yondashuvlari. estetika va san’at. san’atning funksiyalari. 5.san’atning turlari va funksiyalari. xalq amaliy san’atining estetik jihatlari tayanch tushunchalar: estetika, san’at, nafosatshunoslik,estetika kategoriyalari, estetik ong,estetik tuyg‘u, estetik did,estetik yondashuv, tabiat estetikasi, san’at,tejnogen estetika,dizayn,shaharsozlik estetikasi. nafosat falsafasi yoxud estetika eng qadimgi fanlardan biri. uning tarixi ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o’z ichiga oladi. biroq u o’zining hozirgi nomini xviii asrda olgan. ungacha bu fanning asosiy m...

This file contains 9 pages in DOCX format (35.1 KB). To download "estetika", click the Telegram button on the left.

Tags: estetika DOCX 9 pages Free download Telegram