eritmalar. foiz konsentratsiyadagi eritmalarni tayyorlash

DOCX 9 стр. 192,3 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 192,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

№13- eritmalar. foiz konsentratsiyadagi eritmalarni tayyorlash. ishning maqsadi: laboratoriyada qo‘llaniladigan ayrim ishlarni bajarish usullari turli konsentratsiyadagi eritmalar tayyorlash bilan tanishish (tortish, eritma zichligini aniqlash). reaktivlar: h2o-distillangan suv, nacl-natriy xlorid(oq kristall modda), bac12-bariy xlorid (oq kristall modda), nh4no3-ammoniy nitrat(oq kristall modda), nh4cl-ammoniy xlorid (oq kristall modda), naoh-o‘yuvchi natriy (oq kristall modda), ch3ch2oh- etil spirt, i2 -yodning kristallari, c6h6 –benzol, kno3 -kaliy nitrat (oq kristall modda), nano3-natriy nitrat (oq kristall modda), na2co310h2o-soda, naoh- konsentrlangan natriy gidroksid eritmasi, hcl-konsentrlangan xlorid kislota, h2so4-konsentrlangan sulfat kislota. asbob uskunalar: menzurka, stakanlar, o`lchov kolbalari, farfor tovoqcha, shisha tayoqcha, eritma zichligini o‘lchovchi areometr, laborator-texnik tarozi. ikki yoki bir necha moddadan (komponentdan) iborat bir jinsli sistema eritma deb ataladi. bunda bir (yoki bir necha) erigan modda erituvchida molekula, atom yoki ion holida bir tekis taqsimlangan. eritmani agregat holatiga mos keladigan moddani erituvchi sifatida qabul qilinadi. eritmani hamma komponentlarining agregat holatlari bir xil bo‘lsa, miqdori eng ko‘p bo‘lgan modda (komponent) …

2 / 9

tuvchi suv bo‘lsa gidratlar deyiladi. erituvchi va erigan moddalarni molekulalari qutbli bo‘lsa, solvatlarni hosil bo‘lishi osonroq va ular nisbatan barqaror bo‘ladi. ba’zan, suv molekulalari erigan modda bilan mustahkam bog‘ hosil qiladi, va eritmadan ajratib olingan kristallar tarkibiga kiradi. tarkibida suv molekulalarini tutgan kristall moddalar kristalagidratlar, tarkibidagi suvni esa kristallanish suvi deyiladi. moddani erishida quyidagi jarayonlar sodir bo‘ladi: erituvchi va eriyotgan moddalarni zarrachalari (molekulalar, atomlar, ionlar) o‘rtasidagi bog‘ uziladi, bu esa issiqlik yutilishiga sabab bo‘ladi; bir vaqtda solvatlar hosil bo‘ladi va issiqlik ajralib chiqadi. keyinchalik, erigan moddani solvatlangan zarrachalari erituvchida bir tekis taqsimlanishi natijasida issiqlik yutiladi. solvatlanish diffuziya va zarrachalararo bog‘ uzilishining issiqlik effektlarini yig‘indisiga qarab, erish jarayoniniing umumiy issiqlik effekti manfiy yoki musbat qiymatlarga ega bo‘ladi. suvsiz tuz va uni kristalagidratlarini erish issiqligini bilgan holda gidratlash (suv molekulalarini biriktirish) issiqligini hisoblash mumkin. misol. bariy xlorid (bacl2)ni erish issiqligi 8,80 kjmol, bacl22h2o niki esa–20,53 kjmol. bacl2 dan bacl22h2o ga o‘tishidagi gidratlanish …

3 / 9

tuvchini (yoki 1000 ml erituvchini) to‘yintirgan modda massasini grammlar soni bilan ifodalaydi. konsentratsiyasi berilgan haroratda to‘yingan eritma konsentratsiyasidan kam bo‘lgan eritma to‘yinmagan eritma deyiiladi. konsetratsiyasi berilgan haroratda to‘yingan eritma konsentratsiyasidan yuqori bo‘lgan eritma o‘ta to‘yingan eritma deyiladi. ko‘p miqdorda erigan modda tutgan eritma - konsentrlangan, kam miqdordagisi – suyultirilgan eritma deyiladi. qattiq moddani suyuqliklarda eruvchanligi cheklangan va keng chegarada o‘zgaradi. le-shatelye qoidasiga asosan erish issiqlik effekti eruvchanlikni haroratga nisbatan ortishi yoki kamayishi bilan bog‘liq. masalan, ko‘pchilik qattiq moddalarni erishida issiqlik yutiladi, harorat ko‘tarilishi bilan ularning eruvchanligi ortadi. agar eruvchanlikni 100 g erituvchida erigan moddaning grammlar soni bilan belgilansa, qattiq moddalarni eruvchanligini haroratga bog‘liqligi eruvchanlik egri chizigi bilan ifodalanadi. bunda absissa o‘qiga harorat, ordinata o‘qiga eruvchanlik koeffitsenti qo‘yiladi (76 -rasm). eruvchanlik egri chizig‘idan foydalanib moddaning hohlagan haroratdagi eruvchanligini (egri chiziq chegarasida) aniqlash mumkin. moddalarni qayta kristallash usuli bilan tozalashda, to‘yingan eritmalarni tayyorlashda eruvchanlik egri chizig‘idan foydalaniladi. tuzlarni bir birida ajratishda ularning …

4 / 9

ayishi bilan gazlarni suvda eruvchanligi kamayadi. kam eriydigan va erituvchi bilan kimyoviy ta’sirlashmaydigan gazlarning eruvchanligi haqida quydagi bog‘liqlik mavjud: suyuqlikning berilgan hajmda erigan gazning massasi uning bosimiga to‘g‘ri mutanosib (genri qonuni). gazlar aralashmasining suyuqlikdagi eruvchanligi har bir gazning porsial bosimiga mutanosib. gazlarni eruvchanligini odatda yutilish (absorbsiya) koeffitsenti orqali belgilanadi: normal atmosfera bosimida, 00c da bir litr suyuqlikda 1,013105 pa porsial bosimdagi erigan gazlarning hajmlar soni. misol. normal bosim va 00c da suvda erigan havoning tarkibi aniqlansin. bir litr suvda 00c va 1,013105 pa bosimda kislorodning yutilish (absorsiya) koeffitsenti 0,049, azotniki-0,024 l. yechish. havoda hajmlarda 21% kislorod va 78% azot bor. havodagi kislorod va azotning (normal atmosfera bosimda) porsial bosimlari mos holda 0,213105 va 0,790105 pa ga teng. demak, normal atmosfera bosimda 1 l suvda havodagi l 10,3ml kislorod va l 18,7 ml azot erigan shunday qilib, havodagi kislorod va azotning suvda erigan hajm ulushlari mos xolda 35,5 va 64,5% ga …

5 / 9

ituvchining molyar ulushi esa ga teng bo‘ladi. ba’zida molyar ulushni foizlarda (%) ham ifodalash mumkin: misol. natriy sulfatni 15% li eritmasidagi molyar ulushni toping. yechish. har bir 100g eritmada 15g na2so4 va 85 h2o bor. m(na2so4)142gmol; m(h2o)18gmol n1(na2so4); n1(na2so4)0,105 mol n2(h2o); n2(h2o)4,722 mol n(na2so4) n(h2o) v. eritma tarkibini zichlik (ρ) bilan ifodalash, berilgan massa yoki hajmda erigan moddaning miqdoriga nisbatan eritmani zichligini o‘zgarishiga asoslangan. eritmaning zichligini taxminan, lekin tezda aniqlash uchun areometrdan foydalaniladi (77-rasm). areometr mayda sharchalar yoki simob bilan to‘ldirilgan uchi ingichka shisha naychadan yasaladi. naycha ma’lum aniqlikdagi shkala bilan ta’minlangan. har xil suyuqliklarda areometr har xil chuqurlikda botadi. bunda u o‘z massasiga teng suyuqlik massasini siqib chiqaradi. bu massa suyuqlik zichligiga teskari mutanosib. areometr suyuqlikga qancha shkala bo‘limigacha cho‘ksa, shu bo‘limi suyuqlik zichligini bildiradi. o‘lchanayotgan zichligini aniqligiga qarab bir yoki bir necha, har xil shkalali areometrlar qo‘llaniladi. suvdan og‘ir suyuqliklarni zichligini o‘lchaydigan areometrning nol bo‘limi shkalani yuqori qismida, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "eritmalar. foiz konsentratsiyadagi eritmalarni tayyorlash"

№13- eritmalar. foiz konsentratsiyadagi eritmalarni tayyorlash. ishning maqsadi: laboratoriyada qo‘llaniladigan ayrim ishlarni bajarish usullari turli konsentratsiyadagi eritmalar tayyorlash bilan tanishish (tortish, eritma zichligini aniqlash). reaktivlar: h2o-distillangan suv, nacl-natriy xlorid(oq kristall modda), bac12-bariy xlorid (oq kristall modda), nh4no3-ammoniy nitrat(oq kristall modda), nh4cl-ammoniy xlorid (oq kristall modda), naoh-o‘yuvchi natriy (oq kristall modda), ch3ch2oh- etil spirt, i2 -yodning kristallari, c6h6 –benzol, kno3 -kaliy nitrat (oq kristall modda), nano3-natriy nitrat (oq kristall modda), na2co310h2o-soda, naoh- konsentrlangan natriy gidroksid eritmasi, hcl-konsentrlangan xlorid kislota, h2so4-konsentrlangan sulfat kislota. asbob uskunalar: menzurka, stakanla...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (192,3 КБ). Чтобы скачать "eritmalar. foiz konsentratsiyadagi eritmalarni tayyorlash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: eritmalar. foiz konsentratsiyad… DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram