yosh davrlari psixologiyasi

PPTX 28 pages 539.9 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 539.9 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

слайд 1 11-mavzu. yosh davrlari psixologiyasi samarqand – 2020 yil reja: 1. yosh davrlari klassifikatsiyasi 2. har bir yosh davrining o’ziga xos psixologik rivojlanishi «farzandlaringizni ilm va odobini, o’zingizning ilm va odobingiz bilan cheklamang, ularni kelgusi zamon uchun tayyorlang, chunki ular sizning zamonangizga tegishli emas, ular kelgusi odamlardir» aflotun 1. yosh davrlari klassifikatsiyasi yosh psixologiyasi muammolari izchil va atroflicha, muayyan yo’nalishda o’rganilgan bo’lib, allomalarimizning asarlarida shaxsning psixik holati rivojlanishi va ijtimoiy hayot o’zgarishlari jarayonida ruhiy holatining taraqqiyoti to’g’risida qimmatli fikrlar bildirilgan, jumladan ushbu masalalar to’rt xil manbada yoritilganligi bizgacha ma’lum: 1. xalq ijodiyoti: rivoyatlar, maqollar, matallar va masallar; 2. maxsus ijodkor kishilar (hukmdorlar) muayyan shaxsga bag’ishlab yozgan o’git-nasihatlari va hikoyatlar; 3. qomusiy, o’rta osiyo ilmiy nazariy qarashlarida; 4. turli davrlarda ijod qilgan shoir va yozuvchilar ijodida o’z aksini topgan. masalan, abu nasr forobiyning inson va uning psixikasi haqidagi axloqi-falsafiy mushohadalari “ideal shahar aholisining fikrlari”, “masalalar mohiyati”, “falsafiy savollar va ularga …

2 / 28

iga, axloq-odob, fe’l-atvori, oilaviy hayot masalalariga, shaxslararo munosabatlarga doir qarashlari ham turli janrlardagi asarlarda ravon va ixcham bayon qilib berilgan. rossiyada ilmiy psixologiyani rivojlantirishda k.d.ushinskiy, n.f.kapterev, i.a.sikorskiy, a.p.nechayev, a.f.lazurskiy, p.f.lesgaft kabi olimlar katta hissa qo’shganlar. k.d.ushinskiyning “inson tarbiya predmeti”, n.f.kapterevning “pedagogik psixologiya”, i.a.sikorskiyning “bola ruhi”, a.p.nechayevning “hozirgi zamon eksperimental psixologiyasi va uning maktab ta’limiga munosabati” va boshqa ko’pgina asarlarda psixologik ilmiy tadqiqotni jadallashtirishga xizmat qiladi. shu vaqtgacha psixologiya ilmida shaxs taraqqiyotini davrlarga bo’lib o’rganishga juda katta e’tibor qaratilgan. bir qancha davriy sxemalar ham taklif etilgan. lekin shu sohada astoyidil ijod qilgan har qanday olim o’zining “davrlarini” taklif etavergan. bu tushunarli, zero, insonning hayotiy yo’li va uning asosiy lahzalari tarixiy taraqqiyot mobaynida o’zgaradi, bir avloddan ikkinchi avlod taraqqiyotiga o’tishning o’zi ham qator o’zgarishlarni keltirib chiqaradi. davrlarga bo’lishga qaratilgan klassifikatsiyalarning o’zi ham ikki turli bo’ladi: juz’iy (alohida davrlarni yana qo’shimcha davrlarga bo’lish – “davrlar ichidagi davrlar”) va umumiy (inson umrining barcha bosqichlarini …

3 / 28

araqqiyotini davrlarga bo’lish tamoyillariga asoslanadi. bu klassifikasiyalarda bolalik davrini o’zining uch davri farqlanadi: ilk bolalik, bolalik va o’smirlik. har bir bosqichning o’ziga xos yetakchi faoliyati, o’zgarishlari va rivojlanish shart-sharoitlari mavjud bo’ladi va ularni bilish tarbiyachilar uchun katta amaliy ahamiyatga ega bo’ladi. har bir bosqichda faoliyat motivlari ham o’zgaradi, ularning o’zgarishi shaxs ehtiyojlari va talablari darajasining o’zgarishiga mos tarzda ro’y beradi. inson hayotining barcha davrini yaxlit tarzda qamrab olgan klassifikasiyalardan biri butun jahon olimlarining qaroriga ko’ra, 1965 yili xalqaro fanlar akademiyasining maxsus simpoziumida qabul qilingan sxema hisoblanadi. psixolog b.g.ananyev, e.erikson va birrenlar taklif etgan klassifikatsiyaga asoslangan bo’lib, umumlashtirilgan toifalashdir. yosh davrlari erkaklarda ayollarda chaqaloqlik 1-10 kun 1-10 kun emizaklik davri 10 kundan 1 yoshgacha 10 kundan 1 yoshgacha ilk bolalik 1-2 yosh 1-2 yosh bolalikning 1- davri 3-7 yosh 3-7 yosh bolalikning 2-davri 8-12 yosh 8-11 yosh o’smirlik davri 13-16 yosh 12-15 yosh o’spirinlik davri 17-21 yosh 16-20 yosh o’rta yetuklik …

4 / 28

yoshlar. 4-bosqich (chaqaloqlik va yetishmovchilik) – 6-11 yoshlar. 5-bosqich (shaxs identifikasiyasi va rollarning chalkkashligi) – 12-18 yoshlar. erikson klassifikasiyasining o’ziga xos qimmati shundaki, unda shaxsning o’zi to’g’risidagi tasavvurlarning jamiyat ta’sirida o’zgarishi nazarda tutiladi. shunga o’xshash bosqichlarga bo’lishlar oxirgi paytda yana ko’plab mualliflar tamonidan taklif etilmoqda (g.grimm, d.bromley va boshq.). ularning barchasidagi umumiy mezon shuki, har bir taraqqiyot davri shaxs rivoji uchun nimani taklif etadiyu, shaxs unda qanday rivojlanish ko’rsatkichlariga ega bo’ladi. ularni tabiiy o’zgarishlarda bilish va o’rganish kerak, chunki busiz shaxs tarbiyasini to’g’ri yo’lga qo’yib bo’lmaydi. masalan, maktab yoshidagi bolalarga qo’yilgan talablar katta odamlar jamoasiga to’g’ri kelmaydi, yoki bog’cha yoshidagi bola bilan til topishish bilan talaba bilan til topish o’ziga xos pedagogik taktni va o’sha yosh sohasidagi bilimdonlikni talab qiladi. 2. har bir yosh davrining o’ziga xos psixologik rivojlanishi 1. bola 3 oylik davridan 1 yoshgacha zarur ruhiy xususiyatlarni egallay boshlaydi. muloqotga intiladi, bolalarning tili yoki nutqi qanchalik erta chiqsa, …

5 / 28

di. kuzatuvchanlik, bilimga intilish kuchli bo’ladi. 4. to’rt yoshdan bola mustaqillikka intila boshlaydi. ovqatlanish, kiyinish vujudga keladi. xotira, diqqat, iroda, idrok o’sadi, tafakkur qila boshlaydi. 5. besh yoshdan bolaning ruhiy xususiyati, jarayon va holatlari o’sib kelayotganligi (diqqat, iroda, idrok, xotira, tafakkur) sababli o’z xulq-atvorini idora qilish, bilimlarni egallash malakasini shakllantirish maqsadga muvofiq. 6. bola olti yoshga to’lganda o’sish tezlashib, u ko’proq bo’yiga o’sadi, kiyim tanlashga e’tibor beradi, ishchanlik qobiliyati o’sadi. ish qurollaridan foydalanish uquvi paydo bo’ladi. javobgarlik hissi paydo bo’ladi. bu yoshda nutq jadal suratlar bilan o’sib so’z boyligi 2500 ga yetadi. gap tuzish, suhbat qurishni uddasidan chiqadi, til qoidalarini bilmasdan unga amal qiladi. 7. yetti - o’n yosh oralig’ida ancha og’ir, tartib o’sish jadalashadi. bu asosan yangi davr maktab hayoti boshlanishi bilan bog’liq, oila tarbiyasi maktab tarbiyasiga zid bo’lib qolmasligi kerak. ota-ona, o’qituvchilar bilan suhbatlashib, bolaning uydagi va maktabdagi qat’iy harakatlarini taqqoslab turishlari, biror-bir ziddiyat paydo bo’lsa, tezda bartaraf …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh davrlari psixologiyasi"

слайд 1 11-mavzu. yosh davrlari psixologiyasi samarqand – 2020 yil reja: 1. yosh davrlari klassifikatsiyasi 2. har bir yosh davrining o’ziga xos psixologik rivojlanishi «farzandlaringizni ilm va odobini, o’zingizning ilm va odobingiz bilan cheklamang, ularni kelgusi zamon uchun tayyorlang, chunki ular sizning zamonangizga tegishli emas, ular kelgusi odamlardir» aflotun 1. yosh davrlari klassifikatsiyasi yosh psixologiyasi muammolari izchil va atroflicha, muayyan yo’nalishda o’rganilgan bo’lib, allomalarimizning asarlarida shaxsning psixik holati rivojlanishi va ijtimoiy hayot o’zgarishlari jarayonida ruhiy holatining taraqqiyoti to’g’risida qimmatli fikrlar bildirilgan, jumladan ushbu masalalar to’rt xil manbada yoritilganligi bizgacha ma’lum: 1. xalq ijodiyoti: rivoyatlar, maqollar, matal...

This file contains 28 pages in PPTX format (539.9 KB). To download "yosh davrlari psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh davrlari psixologiyasi PPTX 28 pages Free download Telegram