chinnigulnamolar (caryophyllales) qabilasi

DOCX 7 pages 3.4 MB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

10 - mavzu: chinnigulnamolar (caryophyllales) qabilasi. reja: 1.kaktusdoshlar(cactaceae), gultojixo’rozdoshlar(amaranthaceae) oilalari; 2.semizo’tdoshlar(portulaceae), chinniguldoshlar(caryophyllaceae) oilalari; 3.torondoshlar(polygonaceae), kermakdoshlar(plumbaginaceae) oilalari; bu qabila 41 ta oila 1048 ta turkum 12907 ta turdan tashkil topgan. ulardan kaktusdoshlar, gultojixo’rozdoshlar, semizo’tdoshlar, chinniguldoshlar, torondoshlar, kermakdoshlar oilalariga tavsif berib o’tamiz. kaktusdoshlar (cactaceae) oilasi. bu oilaga sukkulentlar (tarkibida suvni ko‘p saqlaydigan) o‘simliklar kiradi. ularda fotosintez jarayoni butun tanada o‘tadi. kaktuslarning asosiy vatani janubiy va markaziy amerikadir. kaktuslar oilasi 383 turkumga mansub 2195 dan ortiq turni birlashtiradi. bir necha tur kaktaslar hozirgi vaqtda madaniy holda manzarali o‘simlik sifatida o‘stirilmoqda. ba’zi bir kaktus turlarining tarkibida gallyusinogen alkoloidi bor bo‘lib, tibbiyotda qo‘llaniladi (47-rasm). 47-rasm. kaktuslar. gultojixo‘rozdoshlar (amaranthaceae) oilasi. bu oilaga 197 turkum, 2032 turdan ortiq bir yillik, ko‘p yillik o‘tlar yoki chala butalar kiradi. o‘zbekistonda ikki turkumi, 10 ta turi uchraydi. ularning poyasi tik yoki yer bag‘irlab o‘sadi. barglari oddiy, bandli, ketma-ket yoki qarama-qarshi joylashadi, yon bargchasiz. gullari bir jinsli yoki ikki jinsli, mayda, …

2 / 7

adi. 48-rasm. machin-amaranthus retroflekus (a), semiz o‘t-portulaca oleracea ( b), gulibeor-portulaca grandiflora (v). semizo‘tdoshlar (portulacaceae) oilasi. bu oilaga ko‘p yillik va bir yillik o‘t o‘simliklar kiradi. ularning barglari oddiy, etli va sersuv bo‘ladi. gullari ikki jinsli, gulkosachasi ikki bo‘lakchali, gultoji 5 ta, ba’zan 4-9 ta, erkin yoki tutashgan, changchilari gultojibarg soniga teng yoki cheksiz, urug‘chisi bitta, tugunchasi ustki. mevasi ko‘p urug‘li ko‘sakcha. bu oilaga 5 turkumga oid 113 ta tur kiradi. o‘zbekistonda bitta turi semiz o‘t (portulaca oleracea) begona o‘t sifatida ekinlar orasida o‘sadi (48-rasm, b). uning gullari sariq, gultojibargi gulkosacha bargidan biroz uzun. gulibeor (portulaca grandiflora) 10-15 sm balandlikdagi etli ko‘kimtir, barglari chiziqsimon, gullari qizil, sariq-oq qirmizi rangli bir yillik o‘t (48-rasm, v). vatani janubiy amerika. u xonalarda, gulzorlarda manzarali o‘simlik sifatida ekiladi. semizo‘tlarning barglaridan salat tayyorlanadi. fransiyada portulaca sativa turi ekiladi. u sabzovot sifatida ishlatiladi. chinniguldoshlar oilasi – caryophyllaceae. bu oilaning 98 turkumi, 2511 ta turi bo‘lib ular …

3 / 7

. bu o‘simlik bir yillik o‘t, bog‘ va ekinzorlarda va yo‘l yoqalarida uchraydi (49-rasm, a). 2) angren chinniguli (dianthus angrenicus). ko‘p yilik o‘t, tog‘ zonasida uchraydi (49-rasm, b) . 3) ugam chinniguli (d. ugamicus). ko‘p yillik o‘t. adir va tog‘ zonasida uchraydi (49-rasm, v). 4) zo‘rcha (silene), bex, yetmak (acanthophyllum) (49-rasm, g) va boshqalar. 49-rasm. mensimas yulduzo‘t-stellaria neglecta (a), angren chinniguli-dianthus angrenicus (b), ugam chinniguli-d. ugamicus (v) va bex, yetmak-acanthophyllum (g). 5) ekiladigan turlaridan: xitoy chinniguli - d. chinensis (50-rasm, a), turkiya chinniguli - d. barbatus (50-rasm, b), gollandiya chinniguli - d.caryophyllus (50-rasm, v) . ahamiyati: oilaga mansub o‘simliklarning ko‘pchiligi manzarali o‘simliklar, shuningdek bu o‘simliklar ildizi tarkibida saponin – ko‘pik hosil qiluvchi moddalar saqlanadi. shuning uchun ham ular oziq – ovqat sanoatida (nisholda) va texnikada ishlatiladi. chinniguldoshlar oilasiga mansub 10 ta tur o‘zbekiston qizil kitobiga kiritilgan. в б а 49-rasm. xitoy chinniguli-d. chinensis (a), turkiya chinniguli-d. barbatus (b), gollandiya chinniguli-d. …

4 / 7

i, changchilari 5 ta, urug‘chisi 2 - 5 ta meva bargchalarining qo‘shilishidan hosil bo‘lgan. tugunchasi ustki. oilaning gul formulasi: r5 a5 g(2-5) mevasi yong‘oqcha, ko‘sakcha yoki rezavor meva. oila vakillari: 1. oq sho‘ra (chenopodium album). bir yillik o‘t. bo‘yi 10-100 sm. barglari bandli, ikkala tomoni kul rang g‘uborli. bog‘ va ekinzorlarda, yo‘l yoqalarida o‘sadi (51-rasm, 1). 2. turkiston ismalog‘i (spinacia turkestanica). bir yillik, ikki uyli o‘simlik. bo‘yi 10-60 sm. gullab bo‘lgach, 4-6 ta urug‘li gullar o‘zaro birlashib, tikansimon to‘p meva hosil qiladi, ekinlar orasida o‘suvchi begona o‘t (51-rasm, 2). 3. tatar olabutasi, eshaksho‘ra (atriplex tatarica). bir yillik o‘t. bo‘yi 10-100 sm. tanasi bir oz ko‘kish rang g‘ubor bilan qoplangan. ariq, kanallar bo‘yi, ekinlar atrofida o‘sadi. 4. itsigek (anabasis aphylla). chala buta o‘simlik. zaharli, tarkibida anabazin alkaloidi bor. bu alkaloiddan qishloq xo‘jalik zararkunandalariga qarshi kurashish uchun preparat tayyorlashda ishlatiladi (51–rasm, 4). 5. koxiya, izen (kochia prostrata). chala buta. buyi 10-75 sm. …

5 / 7

orako‘l qo‘ylari uchun muhim yem – hashak o‘simligi hisoblanadi. qolaversa ba’zilari oziq – ovqat sifatida ham ishlatiladi. torondoshlar (polygonaceae) oilasi; oilaning 61 turkumi ta va 1376 dan ortiq turi bo‘lib, ular shimoliy yarim shardan boshlab, tropik, subtropik hududlargacha tarqalgan. hayotiy shakli o‘t, ba’zan buta va daraxtlari ham mavjud. daraxtlari tropik o‘lkalarda tarqalgan. oilaning muhim belgisi: barg bandi poyada birlashgan yerida kengayib poyani o‘rab turuvchi, qin (rastrub) hosil qiladi. barglari oddiy, poyada ketma-ket joylashgan. gullari aktinomorf, ikki yoki bir jinsli. gulko‘rg‘oni oddiy kosachasimon yoki tojsimon. hasharotlar yordamida changlanadi. gultojbargida shiradonlari bor. gul formulasi: r3-6 a5-9 g(2-4) mevasi uch kirrali yong‘oqcha shaklida. kermakdoshlar (plumbaginaceae) oilasi gullari to‘g‘ri (aktinamorf), besh bo‘lakli, gulqo‘rg‘oni murakkab, kosachasi mevasida saqlanib qoladi. o‘zbekistonda 26 ta turkumga kiruvchi 1179 ta turi o‘sadi. ular asosan qurg‘oqchil hududlardagi sho‘rlangan tuproqlarda o‘sadi. muhim vakillari: 1.jingalak otquloq (rumex crispus). ko‘p yillik o‘t. bo‘yi 100-120 sm. ko‘l, daryo va ariq bo‘yidagi sernam tuproqlar, sug‘oriladigan …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chinnigulnamolar (caryophyllales) qabilasi"

10 - mavzu: chinnigulnamolar (caryophyllales) qabilasi. reja: 1.kaktusdoshlar(cactaceae), gultojixo’rozdoshlar(amaranthaceae) oilalari; 2.semizo’tdoshlar(portulaceae), chinniguldoshlar(caryophyllaceae) oilalari; 3.torondoshlar(polygonaceae), kermakdoshlar(plumbaginaceae) oilalari; bu qabila 41 ta oila 1048 ta turkum 12907 ta turdan tashkil topgan. ulardan kaktusdoshlar, gultojixo’rozdoshlar, semizo’tdoshlar, chinniguldoshlar, torondoshlar, kermakdoshlar oilalariga tavsif berib o’tamiz. kaktusdoshlar (cactaceae) oilasi. bu oilaga sukkulentlar (tarkibida suvni ko‘p saqlaydigan) o‘simliklar kiradi. ularda fotosintez jarayoni butun tanada o‘tadi. kaktuslarning asosiy vatani janubiy va markaziy amerikadir. kaktuslar oilasi 383 turkumga mansub 2195 dan ortiq turni birlashtiradi. bir necha tur ka...

This file contains 7 pages in DOCX format (3.4 MB). To download "chinnigulnamolar (caryophyllales) qabilasi", click the Telegram button on the left.

Tags: chinnigulnamolar (caryophyllale… DOCX 7 pages Free download Telegram