"sotsial psixologiyada shaxsning ijtimoiylashuvi"

PPTX 23 pages 235.6 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 235.6 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti 5210200 – psixologiya (umumiy psixologiya) ta’lim yo’nalishi uchun «sotsial psixologiya» fanidan 7-mavzu: sosial psixologiyada shaxsning ijtimoiylashuvi samarqand – 2016 yil reja: 1.o’spirinlik davrida shaxs sosiallashuvi 2.sosiallashuv jarayonida shaxs yo’nalishining shakllanishi 1. o’spirinlik davrida shaxs sosiallashuvi. shaxs, uning dunyoni bilishi, o’zini va atrofidagi insoniy munosabatlarni bilishi, tushunishi va o’zaro munosabatlar jarayonida o’zidagi takrorlanmas individuallilikni namoyon qilishi hamda ushbu jarayonlarning yoshga va jinsga bog’liq ayrim jihatlarini tahlil qilish bizga umumiy ravishda shaxs-jamiyatda yashaydigan sosial mavjudotdir, degan xulosani qaytarishga imkon beradi. ya’ni, u tug’ilgan onidan boshlab o’ziga o’xshash insonlar qurshovida bo’ladi va uning butun ruhiy potensiali ana shu sosial muhitda namoyon bo’ladi. chunki agar insonning ontogenetik taraqqiyoti tarixiga e’tibor beradigan bo’lsak, hali gapirmay turib, odam bolasi o’ziga o’xshash mavjudotlar davrasiga tushadi va keyingina sosial muloqotning barcha ko’rinishlarining faol obyekti va subyektiga aylanadi. shu nuqtai nazardan, har birimizning …

2 / 23

alo odamlar o’rtasidagi muloqot va hamkorlikda turli faoliyatni amalga oshirish jarayonini nazarda tutadi. tashqaridan shaxsga ko’rsatilayotgan ta’sir oddiy, mexanik tarzda o’zlashtirilmay, u har bir shaxsning ichki ruhiyati, dunyoni aks ettirish xususiyatlari nuqtai nazaridan subyektiv tarzda idrok etiladi. shuning uchun ham bir xil sosial muhit va bir xil ta’sirlar odamlar tomonidan turlicha harakatlarni keltirib chiqaradi. masalan, 10-15 ta o’quvchidan iborat akademik lisey o’quvchilarini olaylik. ularning bilimni, ilmni idrok qilishlari, ulardan ota-onalarining kutishlari, o’qituvchilarning berayotgan darslari va unda yetkazilayotgan ma’lumotlar, manbalar va boshqa qator omillar bir xilday. lekin baribir ana shu 15 o’quvchining har biri shu ta’sirlarni o’zicha, o’ziga xos tarzda qabul qiladi va bu ularning ishdagi yutuqlari, o’quv ko’rsatgichlari va iqtidorida aks etadi. bu o’sha biz yuqorida ta’kidlagan sosiallashuv va individualizasiya jarayonlarining o’zaro bog’liq va o’zaro qarama-qarshi jarayonlar ekanligidan darak beradi. 5 sosiallashuv jarayonlarining ro’y beradigan shart-sharoitlarini sosial institutlar deb ataymiz. bunday institutlarga oiladan boshlab, mahalla, rasmiy davlat muassasalari (bog’cha, maktab, …

3 / 23

osa chiqarishadi, ya’ni mahalla bilan mahallaning ham farqi bo’lib, bu farq odamlar psixologiyasida o’z aksini topadi. masalan, bitta mahalladan yaxshi kelin chiqsa, aynan shu mahalladan qiz qidirib qolishadi. ya’ni, shu mahalladagi sosial muhit qizlarning iboli, aqlli, sarishtali bo’lib yetishishlariga ko’maklashgan. masalan, ayrim mahallalarda sahar turib ko’cha — eshiklarni supurish odatga aylangan va barcha oilalar shu udumni buzmaydilar. shunga o’xshash normalar tizimi har bir ko’cha-mahallaning bir-biridan farqi, afzallik va kamchilik tomonlarini belgilaydi, oxirgilar esa shu mahallada katta bo’layotgan yoshlar sosiallashuvida bevosita ta’sirini ko’rsatadi. yana bir muhim sosiallashuv o’choqlariga maktab va boshqa ta’lim maskanlari kiradi. aynan shu yerda sosiallashuv va tarbiya jarayonlari maxsus tarzda uyg’unlashtiriladi. bizning sosial tasavvurlarimiz shundayki, maktabni biz ta’lim oladigan, bola bilimlar tizimini o’zlashtiradigan maskan sifatida qabul qilamiz. lekin aslida bu yer sosiallashuv tarbiyaviy vositalarda yuz beradigan maskandir. bu yerda ataylab tashkil etilgan, oxirgi yillarda joriy etilgan «ma’naviyat darslari», «etika va psixologiya» kabi tarbiyalovchi fanlar nazarda tutilmayapti. gap har …

4 / 23

t ham katta rol o’ynaydi. ba’zi sinflarda o’zaro hamkorlik, o’rtoqchilik munosabtlari yaxshi yo’lga qo’yilgan, guruhda ijobiy munozaralar va baxslar uchun qulay sharoit bor. bu muhit tabiiy o’z a’zolari sosial xulqini faqat ijobiy tomonga yo’naltirib turadi. yana bir muhim sosiallashuv muhiti – bu mehnat jamoalaridir. bu muhitning ahamiyati va o’ziga xosligi shundaki, bu yerga shaxs odatda ancha aqli pishib qolgan, ma’lum tajribaga ega bo’lgan, hayot haqidagi tasavvurlari shakllangan paytda keladi. qolaversa, egallangan mutaxassislik, orttirilgan mehnat malakalari va bilimlar ham juda muhim bo’lib, shu muhitdagi sosial normalar xarakteriga ta’sir qiladi. lekin baribir shaxsning kimlar bilan, qanday o’zaro munosabatlar muhiti ta’sirida ekanligi uning yetuklik davridagi sosiallashuvining muhim mezonlaridandir. shuning uchun ishga kirishdagi asosiy motivlardan biri – o’sha jamoaning qanday ekanligi, bu yerdagi o’zaro munosabatlar, rahbarning kimligi va uning jamoaga munosabati bo’lib, ko’pincha oylik-maosh masalasi ana shulardan keyin o’rganiladi. shuning uchun mehnat jamoalarida yaxshi, sog’lom ma’naviy muhit, adolat va samimiyatga asoslangan munosabatlar har bir …

5 / 23

mustaqil davlat yoshlarida yangicha tafakkur va ongning shakllanishiga, yurtga sadoqat, vatanparvarlikning rivojiga o’z hissasini qo’shadi. 2. sosiallashuv jarayonida shaxs yo’nalishining shakllanishi sosiallashuvning institutlaridan tashqari uning oqibati masalasi ham psixologiyada muhim amaliy ahamiyatga ega. shaxs sosiallashuvining eng asosiy mahsuli — bu uning hayotda o’z o’rnini topib, jamiyatga manfaat keltiruvchi faoliyatlarda ishtirok etishidir. shu nuqtai nazardan olib qaralganda, shaxsning yo’nalganligi masalasiga ham fanda katta e’tibor beriladi. sosiallashuv jarayonida shaxs faoliyatini yo’naltirib turadigan va real vaziyatlarga nisbatan turg’un, barqaror motivlar majmuiga ega bo’lishlik shaxsning yo’nalganligi deb ataladi. yo’nalganlikning eng muhim tarkibiy qismlarini quyidagilar tashkil etadi: mas’uliyat. bu sosiallashuv jarayonida shaxsning yetukligini belgilovchi muhim ko’rsatgichlardan sanaladi. oxirgi yillarda psixologiyada nazorat lokusi nazariyasi (teoriya lokusa kontrolya) keng tarqaldiki, unga ko’ra, har bir insonda ikki tipli mas’uliyat kuzatiladi. birinchi tipli mas’uliyat shundayki, shaxs o’zining hayotida ro’y berayotgan barcha xodisalarning sababchisi, mas’uli sifatida faqat o’zini tan oladi. («men o’zim barcha narsalarga mas’ulman. mening hayotim va yutuqlarim faqat …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""sotsial psixologiyada shaxsning ijtimoiylashuvi""

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti 5210200 – psixologiya (umumiy psixologiya) ta’lim yo’nalishi uchun «sotsial psixologiya» fanidan 7-mavzu: sosial psixologiyada shaxsning ijtimoiylashuvi samarqand – 2016 yil reja: 1.o’spirinlik davrida shaxs sosiallashuvi 2.sosiallashuv jarayonida shaxs yo’nalishining shakllanishi 1. o’spirinlik davrida shaxs sosiallashuvi. shaxs, uning dunyoni bilishi, o’zini va atrofidagi insoniy munosabatlarni bilishi, tushunishi va o’zaro munosabatlar jarayonida o’zidagi takrorlanmas individuallilikni namoyon qilishi hamda ushbu jarayonlarning yoshga va jinsga bog’liq ayrim jihatlarini tahlil qilish bizga umumiy ravishda shaxs-jamiyatda yashaydigan sosial mavjudotdir, degan xulos...

This file contains 23 pages in PPTX format (235.6 KB). To download ""sotsial psixologiyada shaxsning ijtimoiylashuvi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "sotsial psixologiyada shaxsnin… PPTX 23 pages Free download Telegram