yong‘oqnamolar (juglandales) qabilasi

DOCX 6 pages 986.4 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 986.4 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

13-amaliy mashg‘ulot mavzu: temirdaraxtkabilar (hemamelididae) ajdodchasi. yong‘oqnamolar (juglandales) qabilasi. yong‘oqdoshlar (juglandaceae) oilasi (2 soat) yong‘oqnamolar (juglandales) qabilasi. yong‘oqdoshlar (juglandaceae) oilasi. umumiy tushuncha: oila 7 ta turkumga mansub 60 ta turni birlashtiradi. asosan yevrosiyo va amerikada tarqalgan. gullari ayrim jinsli, changchilari kuchalasimon to‘pgulda joylashgan. urug‘chisi ikkita mevachi bargning qo‘shilib o‘sishidan hosil bo‘lgan. tugunchasi ostki, mevasi — yong‘oq meva. barglari toq patsimon murakkab, efir moy chiqaruvchi bezchalardan iborat. o‘zbekistonda oddiy yong‘oq (juglans regia) o‘sadi. u pskom, ugam, chotkol, xisor tizmalarida keng tarqalgan. yong‘oqlar davr relikti hisoblanadi. bir vaqtlar keng arealga ega bo‘lib, keyinchalik qisqarib ketgan. yong‘oqning yog‘ochidan qimmatbaho buyumlar tayyorlanadi. mevasidan xalk tabobatida va ilmiy tibbiyotda turli xil kasalliklarni davolashda foydalaniladi. mevasi mag‘zida 75 foiz yog‘, po‘stida oshlovchi moddalar saqlaydi. emannamolar (fagales) kabilasi. emandoshlar (fagaceae) oilasi. emandoshlar oilasining 18 turkumga munosib 900 ga yaqin turlari bor. ular asosan bargini to‘kadigan yoki doim yashil daraxt va ayrim butalardan iborat. emanlar asosan shimoliy yarim …

2 / 6

aceae) oilasi. bu oilaga bitta turkum, 10 ta tur kiradi. ular shimoliy amerika, kanada, meksika, o‘rta yer dengizi bo‘ylari, fapbiy ximolay, xindi-xitoy, bolkon yarim oroli va o‘rta osiyoda tarkalgan. bizda bitta - sharq chinori (platanus orientalis) o‘sadi. chinorning vatani o‘rta osiyoda. chinor manzarali o‘simlik sifatida ko‘chalarda, bog‘larda o‘ziga xos ko‘rk berib turadi. chinor serbarg o‘simlik, bargida yon bargchalari bo‘ladi. kurtagidan dastlab barg chiqadi, keyin gulga kiradi. gullari bir jinsli, changchi guli sarg‘ish boshchada, urug‘chi guli qizil boshchada hosil bo‘ladi. shamol vositasida changlanadi. changchilari 3-4, ba’zan 7 ta gacha bo‘ladi. urug‘chi gullari 5-9 ta mevachi barglarning qo‘shilib o‘sishidan hosil bo‘lgan. chinorlar 2000 yilcha umr ko‘radi, tabiatda 500, 1000 yil yashagan chinorlar uchraydi. turkiya (istanbul yaqini)da tanasining aylanasi 18 m keladigan chinorni uchratish mumkin. surxondaryo viloyati boysun tumaniga qarashli sayrob qishlo-g‘idagi chinorning tanasi kovagida maktab tashkil etilib, unda bolalar ta’lim olishgan. chinor yog‘ochi qimmatli qurilish materiali hisoblanadi, u mustahkamligi jihatidan yong‘oq yog‘ochidan …

3 / 6

(turlari) toldoshlar oilasi va turkumi. tollar hasharotlar yordamida changlanadi. shimoliy mintaqa- larda uchraydigan ayrim turlari shamol vositasida changlanadi. tollar mart-aprel oylarida gullaydi, mevalari 25-30 kundan keyin etiladi. tollar vegetativ usulda - qalamchadan yaxshi ko‘payadi. ildizidan bachkilamaydi. faqat uzun bargli amerika toli (salix longifolia muchlend.) ildizdan bachkilab ko‘payadi. tollar parxish yo‘li bilan ham ko‘payadi, ba’zi turlari to‘nkasidan novda chiqarib tiklanishi ham mumkin. tollarning yog‘ochi pishiq bo‘lib, qurilishda ishlatiladi. bir yillik novdalaridan savat to‘qiladi, mebel yasashda foydalaniladi, ayrim turlaridan lub tolalari olish mumkin. bu tolalardan arqon, kanop eshiladi. po‘stlog‘idan medisinada ishlatiladigan salisin moddasi olinadi. tollar xushmanzara o‘simlik bo‘lib, shaharlarni ko‘kalamzorlashtirishda keng foydalaniladi. ular to‘qay o‘rmonlarini meliorativ holatini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega. ayrim tol turlari dengiz, ko‘l va daryo bo‘ylaridagi ko‘chma qirg‘oqbo‘yi qumlarning harakatini to‘xtatish uchun ekiladi. qabila, daraxt, buta ba’zan butachalarni o’z ichiga oladi. barglari oddiy, butun, yon bargchali, navbatlashib joylashgan. gullari kuchalasimon, to’p gullarda joylashgan, bir jinsli, tojbargsiz. mevasi - ikki-to’rt …

4 / 6

oq tuklardan iborat uchmasi bor. bu oilaning tollar va teraklar turkumi keng tarqalgan. qabilaga faqat toldoshlar (sallicaceae) oilasi mansub bo’lib uning 3 ta turkumi (salix populous, chosenia) va 400 dan ortiq turi ma’lum. oila vakillari asosan shimoliy yarim sharning sovuq va o’rta iqlimli mintaqalarida tarqalgan ularning ko’p qismi daraxt, barglari ketma-ket joylashgan, oddiy, butun, yonbargchali. gullari boshoq yoki kuchala to’p gulda joylashgan, bir jinsli, ikki uyli, shamol yoki xashorot yordamida changlanadi. gulqo’rg’oni rivojlanmagan. changhilari 2-3-5 tadan ba’zan 20 tagacha yetadi. urug’chisi bitta mevabargchali, tugunchasi ustki. mevasi ko’sakcha. bu oilaga bir uyli, ko‘pincha ikki uyli daraxt, buta va chala butalar kiradi. ular shamol yoki hasharotlar yordamida changlanadi. bular urug‘idan va qalamcha- laridan ko‘payadi. toldoshlar oilasiga kiradigan o‘simliklar, asosan, shimoliy yarim sharning mo‘’tadil iqlim zonasida tarqalgan. ular daryo va ko‘l bo‘ylaridagi nam erlarda o‘sadilar va tuproq tanlamaydilar. oila uchta - tol, terak, chozeniya turkumlarini birlashtiradi. oilaning tarkibiga 600 dan ortiq turlar kiritilgan. …

5 / 6

. ildizidan bachkilamaydi. faqat uzun bargli amerika toli (salix longifolia muchlend.) ildizdan bachkilab ko‘payadi. tollar parxish yo‘li bilan ham ko‘payadi, ba’zi turlari to‘nkasidan novda chiqarib tiklanishi ham mumkin. tollarning yog‘ochi pishiq bo‘lib, qurilishda ishlatiladi. bir yillik novdalaridan savat to‘qiladi, mebel yasashda foydalaniladi, ayrim turlaridan lub tolalari olish mumkin. bu tolalardan arqon, kanop eshiladi. po‘stlog‘idan medisinada ishlatiladigan salisin moddasi olinadi. tollar xushmanzara o‘simlik bo‘lib, shaharlarni ko‘kalamzorlashtirishda keng foydalaniladi. ular to‘qay o‘rmonlarini meliorativ holatini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega. ayrim tol turlari dengiz, ko‘l va daryo bo‘ylaridagi ko‘chma qirg‘oqbo‘yi qumlarning harakatini to‘xtatish uchun ekiladi. balandligi 30 m ga, diametri 2 m ga etadi. shox-shabbasi keng va yumaloq. oqtol barg yozish bilan bir vaqtda yoki biroz keyinroq gullaydi. bu tol asosan urug‘idan yaxshi ko‘payadi. to‘nkasidan novda chiqarib tiklanadi, novdasidan ham ko‘payadi. tolning yog‘ochi oq, pushti rangda, yumshoq, engil bo‘lib, qurilishda va boshqa xo‘jalik ishlarida ishlatiladi. po‘stlog‘ida 5- 11% salisin moddasi bor. bu tol keng …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yong‘oqnamolar (juglandales) qabilasi"

13-amaliy mashg‘ulot mavzu: temirdaraxtkabilar (hemamelididae) ajdodchasi. yong‘oqnamolar (juglandales) qabilasi. yong‘oqdoshlar (juglandaceae) oilasi (2 soat) yong‘oqnamolar (juglandales) qabilasi. yong‘oqdoshlar (juglandaceae) oilasi. umumiy tushuncha: oila 7 ta turkumga mansub 60 ta turni birlashtiradi. asosan yevrosiyo va amerikada tarqalgan. gullari ayrim jinsli, changchilari kuchalasimon to‘pgulda joylashgan. urug‘chisi ikkita mevachi bargning qo‘shilib o‘sishidan hosil bo‘lgan. tugunchasi ostki, mevasi — yong‘oq meva. barglari toq patsimon murakkab, efir moy chiqaruvchi bezchalardan iborat. o‘zbekistonda oddiy yong‘oq (juglans regia) o‘sadi. u pskom, ugam, chotkol, xisor tizmalarida keng tarqalgan. yong‘oqlar davr relikti hisoblanadi. bir vaqtlar keng arealga ega bo‘lib, keyinchalik...

This file contains 6 pages in DOCX format (986.4 KB). To download "yong‘oqnamolar (juglandales) qabilasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yong‘oqnamolar (juglandales) qa… DOCX 6 pages Free download Telegram