temirdaraxtdoshlar, chinordoshlar va qayindoshlar oilalari

DOCX 5 pages 600.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 600.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

11-mavzu: temirdaraxtdoshlar, chinordoshlar va qayindoshlar oilalari reja: 1. temirdaraxtdoshlar (hamamelidaceae) oilasi. 2. chinordoshlar (platanaceae) va emandoshlar (fagaceae) oilasi. 3. qayindoshlar (betulaceae) va yong‘oqdoshlar (juglandaceae) oilasi. temirdaraxtdoshlar (hamamelidaceae) oilasi. bu oila 26 turkumga mansub 112 turni o‘z ichiga oladi. chinordoshlarga yaqin turuvchi bu oilaning vakillari amerika, janubiy afrika, madagaskar oroli, janubi-sharqiy osiyo va avstraliyada tarqal-gan. oila 5 ta oilachaga bo‘linadi. o‘zbekistonda bitta temir daraxt (parrotia persica) nomli tur manzarali daraxt sifatida ekiladi (54-rasm, a). bu ajdodchaga asosan daraxt va buta kamdan - kam xollarda chalabuta o‘simliklari kiradi. barglari oddiy, ketma – ket, ba’zan qarama – qarshi joylashgan. gullari ikki jinsli yoki bir jinsli. gul qo‘rg‘oni oddiy yoki gulqo‘rg‘onsiz. ginitseyi apokarp yoki sinkarp tipda. ajdodcha hozirgi vaqtda 17 ta qabilani o‘z ichiga oladi. shulardan ayrim qabilalarning oila vakillari haqida to‘xtalib o‘tamiz. 54-rasm. temir daraxt - parrotia persica (a), eman – quercus (b), tiyonshon qayini - betula tianshanica (v), oddiy yong‘oq - juglans …

2 / 5

lishdan hosil bo‘lgan. gullari shamol yordamida changlanadi. mevasi yong‘oqcha. oilaning bitta turkumi chinor (platanus) bo‘lib, uning 10 turi ma’lum. ular shimoliy amerika, o‘rta yer dengizi qirg‘oqlari bo‘ylab, to ximolay tog‘larigacha bo‘lgan joylarda uchraydi. o‘rta osiyo sharoitida sharq, chinori (p. orientalis) keng tarqalgan. bu chinor turi ko‘p yil yashaydigan daraxt, 2300 yil yashashi mumkin. chinorning ikkinchi turi g‘arb chinori (p. accidentales). bu turi o‘rta osiyo respublikalarining janubiy qismlarida uchraydi. u sharq chinoridan (p. orientalis) bargining 3 bo‘lakka bo‘linganligi bilan farq qiladi. ahamiyati: chinorning har ikkala turi ham yogochining pishiqligidan mebellar tayyorlashda va manzarali o‘simlik sifatida foydalaniladi. bizda bita sharq chinori (platanus orientalis) o‘sadi. chinorning vatani o‘rta osiyoda. chinor manzarali o‘simlik sifatida ko‘chalarda, bog‘larda o‘ziga xos ko‘rk berib turadi. chinor serbarg o‘simlik, bargida yon bargchalari bo‘ladi. kurtagidan dastlab barg chiqadi, keyin gulga kiradi. gullari bir jinsli, changchi guli sarg‘ish boshchada, urug‘chi guli qizil boshchada hosil bo‘ladi. shamol vositasida changlanadi. changchilari 3-4, ba’zan …

3 / 5

ing ko‘pchilik turlari juda yirik daraxtlar bo‘lib, balandligi 35-40 m ga yetadi. barglari oddiy navbatlashib joylashgan. gullari ayrim jinsli, gulqo‘rg‘oni oddiy, tugunchasi ustki, to‘pguli kuchala yoki kallakchadan iborat. mevasi bir urug‘li yong‘oqcha (54-rasm, b). emandoshlar oilasiga mansub o‘simliklarning xo‘jalikdagi ahamiyati juda katta. ulardan qimmatbaho yog‘och mahsulotlari olinadi. po‘stlog‘i esa oshlovchi moddalar tayyorlashda ishlatiladi. eman manzarali o‘simlik sifatida ko‘plab ekiladi. o‘zbekistonda uning 7 ta turi ekiladi. qayindoshlar (betulaceae) oilasi. bu oilaga 6 ta turkumga mansub 210 ga yaqin tur kiradi. ular asosan shimoliy yarim sharning mo‘tadil va sovuq iqlimli zonalarida tarqalgan. oila vakkillarini barglari oddiy, poyada ketma-ket joylashgan. gullari bir uyli, ba’zan ikki uyli daraxt va buta o‘simliklardir. oilaning xarakterli belgisi erkak va urg‘ochilik gullarining kuchalasimon dixazial to‘pgul hosil qilishidir. bularning gulqo‘rg‘oni yo‘q, bo‘lgan taqdirda ham qariyb qo‘shilib o‘sgan bargchalardan iborat. changchilari 2-12 ta bo‘lib, gulqo‘rg‘on bargchalari qarshisida joylashadi. urg‘ochi guli 2ta meva bargchadan iborat. tugunchasi ostki. mevasi bir urug‘li yong‘oq …

4 / 5

chi daraxtdir. bargi oddiy, yon bargchali. gullari ayrim jinsli, bir uyli. gulqo‘rg‘oni oddiy. changchi guli kuchalada, urug‘chi guli yumaloq to‘pgulda joylashgan. shamol yordamida changlanadi. o‘zbekistonda bitta turkumga mansub 2 turi o‘sadi. yong‘oqdoshlar (juglandaceae) oilasi. oila 9 ta turkumga mansub 83 ta turni birlashtiradi. ularning hayotiy shakli daraxt, kamdan kam hollarda buta. osiyoning tropik xududlaridan boshlab, shimoliy amerikagacha tarqalgan. bir uyli ayrim jinsli o‘simlik. barglari yirik, yonbargsiz, patsimon murakkab, bezli tukchalari hidli efir efir moylarini tarqatadi. oilaning keng tarqalgan turlaridan oddiy yong‘oq ( j. regia). bu o‘simlik o‘rta osiyoning tog‘li zonalarida yong‘oqzor- o‘rmonlarni hosil qiladi. bo‘yi 40- 50 metrga yetib boradi. barglari tok patsimon murakkab, efir moy chiqaruvchi bezchalardan iborat. changchi gullari, o‘tgan yilgi novdaning tushib ketgan barg qo‘ltig‘idan chiqib kuchala tarzida osilib turadi. changchilar soni 8- 40 tagacha. urugchisi 1 ta yoki bir nechta. har qaysi urug‘chi gulini 2 ta yonbargi va 4 ta bargchalari bilan qo‘shilib o‘sib mevaning po‘stlog‘ini …

5 / 5

aqayindoshlar (fagaceae) oilasi; oilaning yangi ma’lumotlar bo‘yicha hozirgi vaqtda 38 ta turkum va 1625 ta turi yer sharining mo‘tadil va subtropik iklimli zonalarida tarqalgan. belgilari bo‘yicha qayindoshlarga o‘xshab ketadi. gul formulasi : *♀♂ p(5-9)a6-12g0, *♀p3q3 a0g(3) oila vakillari : 1) sharq qoraqayini (fagus orientalis), qrim va kavkazda tarqalgan. 2) eman (dub) (quercus). bu turkumni 200 dan ortiq turi uchraydi. bular shimoliy mintaqalarda, yevropa va amerikada ko‘proq tarqalgan. qizil eman (q. robur) bizning sharoitimizda manzarali o‘simlik sifatida shahar ko‘chalari va hiyobonlarida o‘stiriladi. 3) kashtan (castanea sativa). kashtanning bu turi kavkazda mevasi uchun ekiladi. image1.png

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temirdaraxtdoshlar, chinordoshlar va qayindoshlar oilalari"

11-mavzu: temirdaraxtdoshlar, chinordoshlar va qayindoshlar oilalari reja: 1. temirdaraxtdoshlar (hamamelidaceae) oilasi. 2. chinordoshlar (platanaceae) va emandoshlar (fagaceae) oilasi. 3. qayindoshlar (betulaceae) va yong‘oqdoshlar (juglandaceae) oilasi. temirdaraxtdoshlar (hamamelidaceae) oilasi. bu oila 26 turkumga mansub 112 turni o‘z ichiga oladi. chinordoshlarga yaqin turuvchi bu oilaning vakillari amerika, janubiy afrika, madagaskar oroli, janubi-sharqiy osiyo va avstraliyada tarqal-gan. oila 5 ta oilachaga bo‘linadi. o‘zbekistonda bitta temir daraxt (parrotia persica) nomli tur manzarali daraxt sifatida ekiladi (54-rasm, a). bu ajdodchaga asosan daraxt va buta kamdan - kam xollarda chalabuta o‘simliklari kiradi. barglari oddiy, ketma – ket, ba’zan qarama – qarshi joylashgan. gulla...

This file contains 5 pages in DOCX format (600.0 KB). To download "temirdaraxtdoshlar, chinordoshlar va qayindoshlar oilalari", click the Telegram button on the left.

Tags: temirdaraxtdoshlar, chinordoshl… DOCX 5 pages Free download Telegram