атроф-муҳитни глобал экологик муаммолари

PPTX 42 pages 4.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 42
слайд 1 мавзу: атроф-муҳитни глобал экологик муаммолари маъруза режаси 1. умумбашарий (глобал) экологик муаммолар 2. иқлим ва уни ўзгаришининг инсоният ривожланишига таъсири 3. иссиқхона самараси экологик муаммо деганда инсоннинг табиатга кўрсатаётган таъсири билан боғлиқ ҳолда табиатнинг инсонга акс таъсири, яъни унинг иқтисодиётига, ҳаётида хўжалик аҳамиятига молик бўлган жараёнлар, табиий ҳодисалар билан боғлиқ (стихияли талофатлар, яъни иқлимнинг ўзгариши, ҳайвонларнинг ялпи кўчиб кетиши ва бошқалар) ҳар қандай ҳодиса тушунилади. экологик муаммолар маҳаллий (локал) минтақавий (регионал) умумбашарий (глобал) дунё бўйича кузатиладиган табиий, табиий антропоген ёки соф антропоген ҳодисалар умумбашарий муаммолар деб қаралади. глобал муаммолар иссиқхона самараси. пестицидлардан фойдаланиш. озон қатламининг сийракланиши. ўсимлик ва ҳайвон турлари сонининг қисқариши чучук сув муаммоси. иқлим ўзгариши чўллашииш қуролланиш атроф муҳитни ифлосланиши касалликлар ортиқча истеъмол иқлимнинг глобал исиши аҳоли сонининг ўсиши биохилма хилликнинг камайиши дунёдаги умумбашарий муаммолар «экологик из» инсоннинг атроф мухитга таъсирини ифодаловчи кўрсаткич. у биз истеъмол қилаётган барча махсулотлар ва ресурсларни олиш учун қанча миқдор унумдор …
2 / 42
зи, га/киши ақш аҳолисининг экологик изи - 9.7 га. канада аҳолиси-7.5 га, германия аҳолиси - 4.4га ўзбекистон аҳолиси- 1.8га… ер юзида аҳоли жон бошига тўғри келадиган қишлоқ хўжалиги ерлари майдони ҳозирги пайтда аҳоли сонининг ўсиши натижасида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига бўлган эҳтиёжларни қондириш учун йилига қўшимча 50 млн.га экин экиладиган ерлар талаб этилади орол денгизининг қуриши оролбўйи минтақасида ижтимоий экологик вазиятнинг оғирлашишига олиб келди. орол денгизининг 45 минг км. қисми қуриб, қуруқликка айланди. денгиз сув шўрлиги 72 г/литрдан ошган. 174 тур ҳайвон турларидан з8 тагача қисқарди. ҳар йили оролнинг қуриган тубидан 15-75 миллион тонна туз ва чанг кўтарилади 14 экологик хавф ва таҳдидлар 1,1 млрд. киши тоза ичимлик сувига эҳтиёж сезмоқда 2,4 млрд. киши тозаланмаган сувни истеъмол қилмоқда ер майдонларининг деградацияси 1,2 млрд. кишининг яшаш шароитларига таҳдид солмоқда бутанжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотларига кўра инсон саломатлиги 10-20 фоизи тиббиёт омилларига, 70 фоиздан кўпроғи турмуш тарзи, ижтимоий ва экологик омилларга боғлиқ 15 …
3 / 42
да 100 мингдан ортиқ машиналар мавжуд бўлиб рўдакий, гагарин, охунбобоев, университет хиёбони, а.икромов, а.tемур, кўчаларида газлар билан ифлосланиш жуда кучли. атмосферанинг автомобиллар таъсирида ифлосланиши иқлим деганда ҳарорат, намлик ва атмосфера циркуляциясининг ўзига хос режи­мини вужудга келтирадиган, маълум жой учун энг қўп такрорланадиган об - ҳаво хусусиятлари тушунилади. иқлим ва унинг ўзгариб туриши ўсимликлар ва ҳайвонот оламининг ривожланиши ва инсоннинг инсон сифатида шаклланишини таъмин­лайди. олимларнинг тахмин қилишича, бундан 65 млн. йил илгари ерга ул­кан астероид келиб урилган, натижада атмосферага жуда кўп чанг чиқарилган ва оқибатда дунё уч йил зимистонга айланган. қуёш нурла­ри­нинг кам тушиши натижасида ҳарорат пасайган, кўп ўсимликлар ўсишдан тўхтаган, озиқ занжирлари бузилган ва кўп турлар шу жумладан динозаврлар ҳам қирилиб кетган. бу динозаврларнинг қирилиб ке­тиш са­бабини тушунтирувчи етакчи назариялардан биридир. иссиқхона самараси. ердаги ҳаётнинг бош манбаи қуёш радиациясидир. қуёш радиация сининг бир қисми (тахминан 30%) ер юзаси ва атмосфера, асосан булутлар орқали дарҳол космосга қайтарилади. 55% га яқини атмосфера …
4 / 42
тиришда давом этяпмиз. бу айниқса, карбонат ангидрид (со2), ме­тан (сн4), азотнинг чала оксиди (n2o) каби асосий иссиқхона газлари учун тегишлидир. табиатда атмосфера газлари асосан кислород (21%) ва азот (78%) дан иборат, иссиқхона газлари атмосферанинг 0,1% дан ҳам камроғини ташкил қилади. ер атро­фидаги кўрпадек ҳисобланади. бу табиий кўрпасиз ер юзаси анча со­вуқроқ бўлар эди. лекин кейинги вақтлардаги муаммолардан бири шун­даки, инсон фаолияти оқибатида бу кўрпа қалин­лашиб бормоқда. маса­лан: энергия олиш учун кўмир, нефть, табиий газ ёқилади ёки ўрмонлар кесилади ҳамда атмосферадаги со2 миқдори ошади. йирик қора моллар сонининг ортиши, ривожланган қишлоқ хўжалиги, тоғ-кон саноати яна бир иссиқхона гази метаннинг асосий ман­баидир. агар бу жараёнлар узлуксиз ортиб борса xxi асрда со2 нинг да­ражаси то индустриал да­ражадан икки марта ортиши аниқдир. агар газлар эмиссияларини камайтириш бўйича зарур чоралар кўрилмаса 2100 йилга бориб со2 нинг миқдори уч марта ортиши мумкин. 25 иссикхона газлари улуши умумий пг миқдори 2000 й. бутун жаҳон бўйича 42 млрд. …
5 / 42
би тармоқларига ўз таъсирини кўрсатади. ҳароратнинг ошиб бо­риши океан сатҳининг кўтарилишига олиб келади, натижада минглаб ороллар ва қирғоқ бўйи пастликларининг сув остида қолиш хавфи туғилади, бу эса ўз навбатида ўта кучли тангликлар - очарчиликка ва бошқа ҳалокатларга олиб келиши мумкин. 29 ҳаво хароратининг ўсиб ёки пасайиб бориши. музликлар миқдорининг ҳамда тоғларда фасилли қор ёғишининг камайиши. чўллашиш ва уларнинг худудини кенгайиши. океан сатҳининг кўтарилиши. инсон саломатлигига салбий таъсири, ҳар хил инфекцион ва бошқа касалликлар сонининг ортиб бориши. қишлоқ хўжалиги ерлари бузилиши. ўсимлик ва ҳайвон турларининг йўқолиб бориши иқлим ўзгариши ва унинг оқибатлари чўллашиш ва уларнинг худудини кенгайиши. ўсимлик ва ҳайвон турларининг йўқолиши иқлим ўзгариши ва қишлоқ хўжалиги ҳарорат, намлик ва қуёш нури билан таъминланганлик ўзгарса қишлоқ хўжалиги соҳаларини ўзгартириши тур­ган гап. иқлим моделларига кўра ўртача глобал ҳароратнинг ортиши денгиз сатҳининг кўтарилишига (яъни қишлоқ хўжалиги ерларини сув босиши ва қирғоқ бўйи сизот сувларинингшўрланиши), бўронлар ва жазирама каби экстремал табиий ҳодисалар қайтарилишининг ортишига …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "атроф-муҳитни глобал экологик муаммолари"

слайд 1 мавзу: атроф-муҳитни глобал экологик муаммолари маъруза режаси 1. умумбашарий (глобал) экологик муаммолар 2. иқлим ва уни ўзгаришининг инсоният ривожланишига таъсири 3. иссиқхона самараси экологик муаммо деганда инсоннинг табиатга кўрсатаётган таъсири билан боғлиқ ҳолда табиатнинг инсонга акс таъсири, яъни унинг иқтисодиётига, ҳаётида хўжалик аҳамиятига молик бўлган жараёнлар, табиий ҳодисалар билан боғлиқ (стихияли талофатлар, яъни иқлимнинг ўзгариши, ҳайвонларнинг ялпи кўчиб кетиши ва бошқалар) ҳар қандай ҳодиса тушунилади. экологик муаммолар маҳаллий (локал) минтақавий (регионал) умумбашарий (глобал) дунё бўйича кузатиладиган табиий, табиий антропоген ёки соф антропоген ҳодисалар умумбашарий муаммолар деб қаралади. глобал муаммолар иссиқхона самараси. пестицидлардан фойдаланиш. ...

This file contains 42 pages in PPTX format (4.4 MB). To download "атроф-муҳитни глобал экологик муаммолари", click the Telegram button on the left.