flektiv va agglyutinativ tillar va ularning o’ziga xos xususiyatlari

PDF 3 pages 263.8 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 263.8 KB

File type PDF

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

4 universal journal of social sciences, philosophy and culture volume 3 issue 26 issn 2992-8834 flektiv va agglyutinativ tillar va ularning o’ziga xos xususiyatlari begmatova nargiza baris qizi 1-bosqich talabasi qarshi davlat universiteti filologiya fakulteti ilmiy rahbar:radjabova ziyodaxon ibodulla qizi filologiya fanlari bo’yicha falsafa doktori,dotsent annotatsiya: ushbu maqolada flektiv va agglyutinativ tillar xususida so’z boradi.ularning xususiyatlari misollar yordamida ko’rsatiladi. abstract: this article discusses inflectional and agglutinative languages.their characteristics are explained using examples. аннотация: в данной статье рассматриваюжя флективные и агглютинативные языки.их свойства проиллюстрированы примерами. kalit so’zlar: flektiv, agglyutinativ, fleksiya, fridrix shlegel, tillar. keywords: inflectional, agglutinative, flexion, fridrix shlegel, languages. ключевые слова: флективный,агглютинативный, слибание, фридрих шлегел, языки. morfologik tipologiya tillarni qarindoshlik munosabatidan qat’i nazar grammatik tuzilishi asosida turlarga ajratadi.tillarning morfologik tipologiyasiga bag’ishlangan dastlabki ilmiy asar germaniyada 1809-yilda fridrix shlegel tomonidan yaratilgan.”hindlarning tili va donoligi “degan asarida f.shlegel tillarni flektiv va affiksal tillarga ajratadi.uning fikricha,tillar paydo bo’lgan kundan boshlab,bu ikki turdan biriga …

2 / 3

tillarni kiritgan. flektiv tillar affiksal tillar shraybe-shriyb yozayapman-yozdim лежу-лёг yotibman-yotdim aka-uka shlegellar affiksal deb atagan tillar guruhini gumboldt agglyutinativ atamasi bilan atadi. 5 universal journal of social sciences, philosophy and culture volume 3 issue 26 issn 2992-8834 flektiv tillar (flexio lotincha so’z bo’lib ,“egilmoq, ”bukilmoq” degan ma’noni bildiradi.) tipiga hind-yevropa va xom-som tillar oilasiga mansub bo’lgan tillar kiradi.bu tillar sintetik flektiv tillar va analitik flektiv tillarga ajratiladi. flektiv tillarga xos bo’lgan umumiy xususiyatlar quyidagilar: 1.bir fleksiya bir nechta ma’no anglatishi mumkin.masalan,rus tilidagi виж-y so’ziga -y fleksiyasi bir vaqtning o’zida shaxs,son,zamonni ko’rsatadi. 2.bir fleksiya bir nechta variantga ega bo’lishi mumkin.masalan,rus tilida otlarda ko’plik -и,-ы,-а,-я kabi qo’shimchalar yordamida yasaladi:столы, стулья, дома, книги 3.o’zakka va negizga fleksiya qo’shilganda tovushlar almashinuvi kuzatilishi mumkin. бежат-бегу писать-пишу 4.o’zak va negiz ,negiz va grammatik fleksiyalar o’rtasidagi chegarani aniqlash ko’p qiyinchiliklar tug’diradi: мыться-моюсь пить-пью 5.ichki fleksiyalarga boy: masalan,arab tilida: kitab-kitob kutub-kitoblar tiktib-u (jenskiy rod) yozyapti jiktib-u (mujskoy rod) …

3 / 3

matik ma’no ifodalaydi, shu xususiyati bilan agglyutinativ tildagi affikslar fleksiyalardan farq qiladi. masalan: пиш-у hozirgi zamon yoz-yap-man 1-shaxs birlik o’zbek tilidan olingan misolda yap-zamon ko’rsatkichi, -m shaxs ko’rsatkichi - an son ko’rsatkichidir.rus tilida bu ko’rsatkichlar hammasi faqat birgina u bilan ifoda etiladi; 3. affikslar asosan bir xil ko’rinishda bo’lib,variantlari deyarli yo’q. masalan o’zbek tilida ko’plik faqat -lar qo’shilishi orqali yasaladi; kelishik qo’shimchalarining deyarli hammasi o’z ko’rinishiga ega; variantlari bor qo’shimchalar esa (masalan: -m,-im, -ng, -ing, -ka,-ga, -qa kabilar),so’zlarning fonetik tuzilishi bilan bog’liq (pozitsion o’zgarishlarga kiradi). 4. o’zak, negiz,grammatik affikslar orasidagi chegara doimo aniq, masalan: ish-chi- lar-dan, dars-lik-lar-ni. 5. so’zlarning grammatik shakllarini yasashda suppletiv hodisasi deyarli uchramaydi. 6. ko’pchilik agglyutinativ tillarda so’z tartibi nisbatan qat’iy .lekin bu qat’iylik analitik flektiv tillardagi sabablar bilan tushuntirilmaydi.so’z tartibining buzilishi hamma vaqt ham so’z funksiyasining o’zgarishiga olib kelmaydi; qat’iy so’z tartibi ko’proq til an’anasi bilan bog’liq.masalan o’zbek tilida oddiy gaplardagi so’z tartibi quyidagicha : ega-to’ldiruvchi-kesim. …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "flektiv va agglyutinativ tillar va ularning o’ziga xos xususiyatlari"

4 universal journal of social sciences, philosophy and culture volume 3 issue 26 issn 2992-8834 flektiv va agglyutinativ tillar va ularning o’ziga xos xususiyatlari begmatova nargiza baris qizi 1-bosqich talabasi qarshi davlat universiteti filologiya fakulteti ilmiy rahbar:radjabova ziyodaxon ibodulla qizi filologiya fanlari bo’yicha falsafa doktori,dotsent annotatsiya: ushbu maqolada flektiv va agglyutinativ tillar xususida so’z boradi.ularning xususiyatlari misollar yordamida ko’rsatiladi. abstract: this article discusses inflectional and agglutinative languages.their characteristics are explained using examples. аннотация: в данной статье рассматриваюжя флективные и агглютинативные языки.их свойства проиллюстрированы примерами. kalit so’zlar: flektiv, agglyutinativ, fleksiya, fridrix sh...

This file contains 3 pages in PDF format (263.8 KB). To download "flektiv va agglyutinativ tillar va ularning o’ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: flektiv va agglyutinativ tillar… PDF 3 pages Free download Telegram