lazerlar va nochiziqli optika

DOC 177.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1474626723_64911.doc ( ) ( ) 0 0 2 0 2 i l ехр r i эфф > w a ( ) [ ] 1 2 0 2 0 > l ехр r i эфф w a ( ) [ ] 1 2 2 0 = l ехр r i эфф w a ( ) ) / 1 ( ln , эфф r f f l = = w a w p / 2 f q f l q r / 2 = = l h ³ × t е d d е d t d i w 1 992 2 / - = = d cm c i p w n 7 6 10 10 - - - i w w ± i i w w w w 3 , 2 ± ± ... 2 , 1 , = - n n i w w i n w w + …

xususiyatlarida ko‘rinadi. nurlanishning to‘la energiyasi bundan istisno bo‘ladi, chunki bu energiya kogerent bo‘lmagan manbalardagi kabi dastavval uzatilayotgan energiyaga bog‘liq bo‘ladi. lazerlarning nurlanishi kogerentligi bilan bog‘langan ajoyib xususiyati shundan iboratki, energiya vaqt davomida, spektrda, fazoda tarqalish yo‘nalishlari bo‘yicha konsentratsiyalanadi. ba’zi kvant generatorlarining nurlanishi yuqori darajada monoxromatik bo‘ladi. boshqa lazerlar davom etish vaqti 10-12 s ga teng bo‘lgan juda qisqa impulslar chiqaradi; shuning uchun bunday nurlanishning oniy quvvati juda katta bo‘lishi mumkin. lazerlarning yaratilishi insoniyat ilmiy-texnik taraqqiyotining o‘lkan yutuqlaridan biri desa bo‘ladi. lazerlar yaratilishining boshlanishi 1916 yilga borib taqaladi. usha yili buyuk fizik olim a.eynshteyn birinchi bo‘lib, majburiy nurlanish tushunchasini kiritdi, va nazariy yo‘l bilan majburiy nurlanish uni majburlovchi nurlanishga kogerentligini (mosligini) ko‘rsatadi. 1930 yilda p.dirak o‘zi tomonidan yaratilgan nurlanishning kvantomexanik nazariyasi asosida majburiy nurlanish va uning kogerentlik xususiyatlarini chuqurroq va aniqroq taxlil qilib, tushuntirib berdi. lekin bu lazerning yaratilishi uchun yetarli emas edi. 1930 yildan boshlab optik spektroskopiya sohasida ko‘plab ilmiy-tadqiqot …

kliflarida lazerlarning faol muhitini yaratishning asosiy g‘oyalari bayon etilgan edi. lekin optik kuchaytirish g‘oyalaridan tashqari, uni amalda bajarish va nixoyat kogerent nurlarning xosil qilish uchun o‘ziga xos teskari bog‘lanishli optik rezonator bo‘lishi kerak edi. usha yillarda fanning optika bo‘limida optik soha uchun rezonatorlar o‘ylab topilmagan edi. kvant elektronikasi yoki lazerlar fizikasining rivojlanishida radiofizikanig bo‘limi bo‘lgan radiospektroskopiya muhim omil bo‘ldi. uning keskin rivojlanishi 1940 yillardan boshlanib, ilmiy izlanishlar yo‘nalishi atom va molekula spektroskopiyasidan tashqari vaqt va chastotaning, ya’ni o‘ta yuqori chastota (o‘yuch) standartlarini yaratilishga bag‘ishlangan edi. bu ilmiy izlanishlar natijasida 1950 yillarning boshlarida bir-birlaridan mustaqil ravishda n.g.basov, a.m.proxorov (fian, rossiya) va ch.tauns (aqsh, kolumbiya universiteti) tomonidan majburiy nurlanish g‘oyalaridan amalda foydalanib, ammiak molekulasida ishlovchi molekulyar kuchaytirgich va generator (mazer) yaratildi . mazer (maser - microwave amplification by stimulated emission of radiation) - ingliz so‘zlaridagi bosh harflardan tashkil topgan va mazmuni mikroto‘lqinni majburiy nurlanish hisobiga kuchaytirishdir. shu ishlari uchun ular 1964 yili …

lqin uzunligi 1,15 mkm bo‘lgan kogerent nurlanish berdi. 1962 yilda geliy-neon lazerlarida ko‘zga ko‘rinadigan sohada, 0,63 mkm to‘lqin uzunlikli, qizil rangli kogerent nurlanish hosil qilindi. shundan beri geliy–neon lazeri takominllashib kelinmoqda. 2. muhitda tarqalayotgan nurlanishning yutilishi va kuchayishi muhit atomlarining qandaydir ikki holati energiyalarining em-en ayirmasiga mos bo‘lgan chastotali yassi to‘lqin shu muhitda tarqalayotgan bo‘lsin. nurlanishning oqimi buger qonuniga muvofiq o‘zgaradi, bunda yutish koeffitsiyenti (20.1) munosabat bilan aniqlanadi: (20.1) bu erda - eynshteyn koeffitsiyenti, gm, gn - va nm, nn lar - m,n holatlarning statistik og‘irliklari va balandliklari. (20.1) dagi nn/gn va nm/gm hadlar mos n→m va mn o‘tishlarning ulushlarini ko‘rsatib, bu o‘tishlarda fotonlar yutiladi va induksiyalangan ravishda chiqariladi. muhitning hajm birligida yutilgan quvvatni quyidagicha ifodalash mumkin: (20.2) bu yerda u() va i() energiyaning va oqimning spektral zichliklari (1 sm3 да). agar nurlanish tarqalayotgan muhit termodinamik muvozanatda bo‘lsa, bolsman prinsipiga muvofiq nm/gm 0) bo‘ladi. bu hol nurlanishning yutilishiga mos keladi. …

ksiyalar, optik uyg‘otish va hokazolar yordamida hosil qilish mumkin. majburiy o‘tishlar natijasida vujudga kelgan elektromagnitik to‘lqinlar bu o‘tishlarga sababchi bo‘lgan to‘lqin bilan kogerent bo‘ladi. xususan, atomlar bilan o‘zaro ta’sirlashuvi maydon yassi monoxromatik to‘lqin bo‘lsa, u holda majburiy ravishda chiqarilgan fotonlar ham shunday chastota, qutblanish, faza va tarqalish yo‘nalishiga ega bo‘lgan yassi monoxromatik to‘lqinni tashkil qiladi. majburiy chiqarish (yutish kabi) natijasida faqat tushayotgan to‘lqinning amplitudasi o‘zgaradi. yuqorida aytilganlarni majburiy chiqarish nurlanishni uning boshqa xarakteristikalarini o‘zgartirmay kuchaytiradi, majburiy yutish esa susaytiradi degan fikrning boshqacha shaklda aytilgani deb hisoblash mumkin. lekin optik kvant generatorlari nurlanishning xususiyatlarini tushunish uchun tushayotgan to‘lqin bilan majburiy o‘tishlar natijasida chiqarilayotgan «ikkilamchi» to‘lqinlarning kogerentligi to‘g‘risidagi tasavvurlarga asoslansak manbadan ma’lum bir yo‘nalishda tarqaluvchi quvvatli nurlanish olish uchun zarur bo‘lgan fazoviy sinfazlik shartini majburiy chiqarish jarayonida amalga oshirish mumkinligi ko‘rinadi. haqiqatdan ham, fazoning har xil nuqtalarida joylashgan atomlar chiqarayotgan to‘lqinlarning boshlang‘ich fazalari mos yo‘l farqini kompensatsiyalaydigan bo‘lsa, bunday to‘lqinlar kuzatish nuqtasida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "lazerlar va nochiziqli optika"

1474626723_64911.doc ( ) ( ) 0 0 2 0 2 i l ехр r i эфф > w a ( ) [ ] 1 2 0 2 0 > l ехр r i эфф w a ( ) [ ] 1 2 2 0 = l ехр r i эфф w a ( ) ) / 1 ( ln , эфф r f f l = = w a w p / 2 f q f l q r / 2 = = l h ³ × t е d d е d t d i w 1 992 2 / - = = d cm c i p w n 7 6 10 10 - - - i w …

DOC format, 177.1 KB. To download "lazerlar va nochiziqli optika", click the Telegram button on the left.

Tags: lazerlar va nochiziqli optika DOC Free download Telegram