muloqotning psixologik tizimi

PPTX 28 pages 125.3 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 125.3 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

слайд 1 3-mavzu: muloqotning psixologik tizimi samarqand – 2020 yil reja: 1. muloqotning psixologik tizimi. 2. muloqotning kommunikativ tomoni. 3. muloqotning interaktiv tomoni. 4. muloqotning perseptiv tomoni. hamkorlikdagi faoliyatda zaruriyat tufayli inson boshqa kishilar bilan birlashishi, ular bilan munosabatga kirishishi, aloqa o’rnatishi, o’zaro tushunishga erishishi va kerakli axborotni olishi, shunga mos javobni berishi kerak. bunda muloqot faoliyatning bir tomoni, uning axborot aspekti - kommunikasiya sifatida namoyon bo’ladi. biroq predmet yasash bilan birga inson o’zi yasagan predmetda o’zini “translyasiya” qiladi, ya’ni o’zini boshqalarda davom ettiradi. hosil qilingan predmet (qurilgan bino, yozilgan qatorlar, o’tqazilgan daraxt) bir tomonidan faoliyat predmeti, ikkinchi tomondan inson o’zini ko’rsatadigan vositadir. chunki bu boshqa kishilar uchun hosil qilingan. shunday qilib, faoliyat muloqotning bir qismi, uning tomoni; muloqot faoliyatning bir qismi va tomonidir. lekin muloqot va faoliyat barcha hollarda yaxlit (buzilmas) birlikni tashkil etadi. til muomala vositasidir. til muomalaga kirishuvchilar o’rtasidagi kommunikasiyani ta’minlaydi, chunki uni axborot beruvchi ham, uni …

2 / 28

jribani berish va o’zlashtirish vositasi tarzida namoyon bo’ladi. ikkinchidan, har bir alohida odamning ish-harakati va faoliyatini ko’pincha sosial qiymatga ega bo’lmagan o’zga kishilarning bevosita tajribalari belgilaydi. masalan, men oshxona tomon yo’l olaman. yo’lda o’rtog’im uchrab menga: “oshxona yopilgan”, deydi. shu paytda bu xabar mening faoliyatimni ma’lum bir tarzda boshqaradi: men qayrilib, boshqa oshxona tomon jo’nayman. bu yerda til o’zining boshqa muhim vazifasi bilan, ya’ni vosita yoki kommunikasiya usuli yoki odamning xatti-harakatlarini boshqaruvchi bir vosita sifatida namoyon bo’ladi. har qanday kommunikasiya, har qanday munosabat suhbatdoshiga ta’sir qilishdan iboratdir. uchinchidan, har bir alohida odamning ish-harakatlari va faoliyatlarini har bir ayrim kishilarning shaxsiy tajribasi belgilaydi. odamning “shaxsiy” tajribasi, o’z individual tajribasi, boshqa kishilarning tajribalari va sosial tajribaning o’ziga xos aralashmasidan iborat. odam hayvondan farqli o’laroq, o’z harakatlarini rejalashtira oladi. bunday rejalashtirishning va umumiy fikriy masalalarni hal qilishning asosiy quroli tildir. bu yerda biz tilning uchinchi vazifasi aqliy faoliyatning (idrok, xotira tafakkur, hayol) quroli …

3 / 28

oni) 3. muloqotning persepsiv tomoni (ya’ni, muloqotga kirishuvchi tomonlarning bir-birlarini idrok etishlari va tushunishlari bilan bog’liq bo’lgan murakkab psixologik jarayon) 1. muloqotning kommunikativ tomoni (ya’ni, muloqotga kirishuvchilar o’rtasidagi ma’lumot va axborotlar almashinuvi jarayoni) muloqotning kommunikativ tomoni deyilganda, uning shaxslararo axborotlar, bilimlar, g’oyalar, fikrlar almashinuvi jarayoni sifatidagi vazifalari nazarda tutiladi. bu jarayonning asosiy vositasi bo’lib til xizmat qiladi. ma’lumki, aloqa vositasi sifatida nutqning asosan ikki turi farqlanadi: yozma va og’zaki nutq. odamlar muloqot jarayonida so’zlardan tashqari turli xil harakatlardan, qilqilardan, holatlardan, kulgu, ohanglar va boshqalardan ham foydalanadilar (ya’ni psixologik ta’sir vositalaridan). ular muloqot jarayonini yanada kuchaytirib, uni to’ldiradi, ba’zan esa nutqli muloqotning o’rnini bosadi. buyuk rus yozuvchisi l.tolstoy odamlarda 97 xil kulgu turi hamda 85 xil ko’z qarashlar turi borligini kuzatgan. g.m.andreyevaning yozishicha, odam yuz ifodalari, nigohlarining 2000 ga yaqin ko’rinishi bor. ayniqsa, birinchi bor uchrashganda ko’zlar to’qnashuvi, nigohlarning roli keyingi muloqotning taqdiriga kuchli ta’sir ko’rsatishi aniqlangan. muloqotning noverbal vositalarining milliy …

4 / 28

zga naqadar kuchli ta’sirga ega ekanligini, boshqa biri esa, aksincha, hech qanday ta’sir kuchiga ega emasligini tushunib yetmaymiz. muloqotning perseptiv tomoni kishining kishi tomonidan idrok qilish, tushunish va unga baho berishdir. boshqa kishilarni tushunib olish bilan kishi suhbatdosh bilan bo’ladigan faoliyat, aloqa istiqbolini aniqroq belgilab oladi. muloqot ishtirokchilari o’z ongida bir-birlarining ichki dunyosini qayta tiklashga, his-tuyg’ularini, xulq-atvorining sabablarini fahmlab yetishga harakat qiladi. shaxsga boshqa odamlarning faqat tashqi qiyofasi, ularning fe’l-atvori va hatti-harakatlari, ular qo’llanadigan kommunikativ vositalargina bevosita in’om etilgan va ana shu ma’lumotlarga tayangan holda o’zi bilan muloqotga kirishgan odamlarning kimligini tushunib yetish, ularning qobiliyatlari, niyatlari kabilar haqida xulosa chiqara olish uchun muayyan ishni bajarishiga to’g’ri keladi. taniqli psixolog s.l.rubinshteyn shunday deb yozgan edi: “kundalik hayotda odamlar bilan muloqotga kirishar ekanmiz, biz ularning xulq-atvoriga qarab mo’ljal olamiz. negaki, biz ularning tashqi ma’lumotlari mohiyatini guyo “o’qib”, ya’ni “mag’zini chaqib” chiqamiz, shu yo’sinda matnning ichki psixologik jihati mavjud bo’lgan mazmunini aniqlaymiz”. bunday …

5 / 28

uning ta’rifini subyektning o’z ta’rifiga anglanilgan yoki anglanilmagan tarzda o’xshatilishi orqali tushunish usulidir. odamlar o’zaro birgalikda harakat qilish vaziyatlarida boshqa kishini o’zining o’rniga qo’yib ko’rishga uringan holda uning ichki holati, niyatlari, o’y-fikrlari, mayllari va his-tuyg’ulari haqida taxmin qiladilar. refleksiya — (lotincha aks ettirish) – o’z fikr va kechinmalarini tahlil qilib mulohaza yuritish, ya’ni muloqotga kirishuvchining suhbatdosh uni qanday idrok etayotganligini anglash. kishini kishi tomonidan idrok qilishini ikkilangan oynadagi aks ettirishga o’xshatish mumkin. odam boshqa kishini aks ettirar ekan, shu bilan birga o’zini ham aks ettiradi, agar kishi o’zi muloqotga kirishadigan kishilar haqida to’liq, ilmiy asoslangan axborotlarga ega bo’lsa, ular bilan bexato aniqlikda o’zaro ta’sir o’rnatishi mumkin. biroq subyekt hamma vaqt bunday aniq ma’lumotga ega emas. shuning uchun u boshqalar xatti-harakatining sabablarini o’ylab chiqishga majbur bo’ladi. boshqa kishining harakatlarini tushuntirish uchun faoliyat motivlari, his-tuyg’ular, intilish va fikrlashning o’ylab chiqarilishi kauzal atribusiya deb ataladi. o’qituvchilar tomonidan bola harakatlarining shunday sababini talqin qilinishi …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muloqotning psixologik tizimi"

слайд 1 3-mavzu: muloqotning psixologik tizimi samarqand – 2020 yil reja: 1. muloqotning psixologik tizimi. 2. muloqotning kommunikativ tomoni. 3. muloqotning interaktiv tomoni. 4. muloqotning perseptiv tomoni. hamkorlikdagi faoliyatda zaruriyat tufayli inson boshqa kishilar bilan birlashishi, ular bilan munosabatga kirishishi, aloqa o’rnatishi, o’zaro tushunishga erishishi va kerakli axborotni olishi, shunga mos javobni berishi kerak. bunda muloqot faoliyatning bir tomoni, uning axborot aspekti - kommunikasiya sifatida namoyon bo’ladi. biroq predmet yasash bilan birga inson o’zi yasagan predmetda o’zini “translyasiya” qiladi, ya’ni o’zini boshqalarda davom ettiradi. hosil qilingan predmet (qurilgan bino, yozilgan qatorlar, o’tqazilgan daraxt) bir tomonidan faoliyat predmeti, ikkinchi tomo...

This file contains 28 pages in PPTX format (125.3 KB). To download "muloqotning psixologik tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: muloqotning psixologik tizimi PPTX 28 pages Free download Telegram