geometrik optika

DOC 210.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1460898895_64354.doc tgr a y tgi a y = = 2 2 1 1 1 2 sin sin n n r i tgr tgi = = 2 2 2 1 1 1 a y n a y n = 1 2 2 1 1 2 a a n n v y y × = = 1 2 1 - = n n 1 2 a a v - = 1 a 2 a 1 a 2 a 1 a 2 a - 1 a 2 a 2 2 2 1 1 1 a sp tgu u a sp tgu u = = = = 1 2 2 2 1 1 1 2 2 1 y y v u n u n a n a n = = = 1 2 2 1 a a u u = 2 2 2 1 1 1 u n y u n y = 2 …

bat bo‘ladi, shuning uchun v ning ishorasi а2/а1 nisbatning ishorasiga qarab aniqlanadi. tasvir haqiqiy bo‘ladigan holga oid sxemalarda (1-rasmga qarang) a1 va а2 ninг ishorasi har xil bo‘ladi, ya’ni v manfiy va tasvir tunkarilgan bo‘ladi; tasvir mavhum bo‘lganda esa aksincha. kuzgularda , ya’ni . tasvir haqiqiy bo‘lganda va ning ishorasi bir xil bo‘ladi, ya’ni v=0 va tasvir tunkarilgan, tasvir mavhum bo‘lganda va ning ishorasi turlicha bo‘ladi, v > 0, tasvir to‘g‘ri. yassi kuzguda = bulib, v=1 bo‘ladi, ya’ni buyumning o‘lchamlariga teng bo‘lgan to‘g‘ri tasvir hosil bo‘ladi. paraksial nurlar bilan ish kurgandа a1p≈a1s= ва pa2≈sa2= bo‘ladi, shuning uchun (13.1) ga asosan (13.2) yoki bu munosabat lagranj-gelmgols teoremasi deyiladi. bu munasabat paraksial nurlar sohasida to‘g‘ridir. aperturasi kattaroq bo‘lgan dastalar bilan ish kurilganda (13.3) shart bajarilgan holdagina aniq tasvirlar olish mumkin (abbening sinuslar sharti). markazlashtirilgan optik sistema bitta sferik sirtda sinish holi kamdan-kam bo‘ladi. sindiruvchi real sistemalarning ko‘pchiligida kamida ikkita sindiruvchi sirt (linza) …

r2 egrilik radiuslariga nisbatan juda kichik bo‘lsa, linza yupqa linza deyiladi. (13.3-rasm) 13.3-rasmda tushunarli bo‘lishi uchun linza qalin qilinib chizilgan. bundan buyon qilinadigan hisoblarda s1 va s2 nuqtalar ustma- ust tushadi, deb faraz qilib, ularni s harfi bilan belgilaymiz. hamma masofalarni s1 va s2 bilan deyarli ustma-ust tushadigan s nuqtadan boshlab hisoblaymiz. s nuqta linzaning optik markazi deb aytiladi. s dan o‘tuvchi har qanday paraktsiol nur sinmaydi desak bo‘ladi. haqiqatdan ham, linzaning bunday nurlar o‘tayotgan joydagi ikkala sirtini (qismini) parallel deb hisoblash mumkin, shu sababli bu qismlardan o‘tganda nur o‘z yo‘nalishini o‘zgartirmaydi. optik markazdan o‘tadigan nurni biz linzaning optik o‘qi deb ataymiz. o‘qlarning ikkala sirt markazlaridan o‘tadigani bosh o‘q deb, qolganlari yordamchi o‘qlar deyiladi. nurning ikkinchi sferik sirtda sinishi sindirish ko‘rsatkichi n bo‘lgan yaxlit shishada sirt uchidan sc=a masofada (13.3-rasm) s tasvir hosil qilgan bo‘lar edi, shu sababli tenglik o‘rinli bo‘lar edi. bu yerda r1-linzaning birinchi sirtining egrilik radiusi. ikkinchi …

endikulyar ravishda o’tadigan tekislik fokal tekislik deyiladi. bu nuqta f harifi bilan belgilanadi. linzada ikkita bosh fokus bo’ladi. bir jinsli muhitda bu fokuslar linzaning ikki tomonida bir xil masofada joyda bu masofalar linzaning fokus masofalari deyiladi. fokusning bosh optik o’qqa perpendikulyar ravishda o’tadigan tekislik fokal tekislik deyiladi. yupqa linzani tekshirganimizda ob‘ektgacha va tasvirga bo’lgan masofalarni а1 va а2 bilan belgilaylik unda linzaning umumiy formulasi. linza sirtining egrilik radiuslari va linza yasalgan moddaning sindirish koeffitsienti berilgan bo’ladi. shu tufayli tenglikning o’ng tomonida linzaning optik kuchi deb atalgan kattalik turadi. fokus masofaga teskari bo’lgan kattalik linzaning optik kuchi deb ataladi. linzaning optik kuchi d harfi bilan belgilanadi. linzaning fokuslari linzaga qanchalik yaqin bo’lsa linza nurlarini yig’ib yoki sochib shunchalik kuchli sindiradi va linzaning optik kuchining absolyut qiymati shunchalik katta bo’ladi. linzaning optik kuchi “dioptriya” (dptr) bilan ifodalanadi. fokus masofasi 1m bo’lgan linzaning optik kuchi 1 dptr bo’ladi. yupqa linzaning optik kuchi uning …

ulani qaraylik. (13.5) yoki (13.6) bu munosabatni yupqa linza formulasi deb atash qabul qilingan. d, f, d kattaliklar musbat bo’lishi ham, manfiy bo’lishi ham mumkin. isbotsiz shuni ta‘kidlab o’tamizki, linza formulasi tadbiq etilar ekan, hadlar oldiga qoyidagi qoida asosida ishoralar qoyish lozim. agar linza yig’uvchi bo’lsa, uning fokusi haqiqiy bo’ladi va had oldiga “plyus” ishora qoyiladi. linza sochuvchi bo’lganda f( 0 bo’ladi va (13.5) formulaning o’ng qismida manfiy kattalik turadi. agar tasvir haqiqiy bo’lsa, had oldiga “plyus” ishora, agar tasvir mavhum bo’lsa “minus” ishora qoyiladi. nihoyat, yorug’lik chiqaruvchi no’qta haqiqiy bo’lsa, had oldiga “plyus” ishora, agar u mavhum bo’lsa (ya‘ni linzaga davomlari bir no’qtada kesishuvchi yaqinlashuvchi nurlar dastasi tushsa) “minus” ishora qoyiladi. ammo fokus masofani yoki linzadan tasvirgacha yoxud manbagacha bo’lgan masofani hisoblab topish natijasida manfiy kattalik chiqsa, demak, fokus, tasvir yoki manba mavhum bo’lgan bo’ladi. _1521988930.unknown _1521988938.unknown _1521988942.unknown _1521988946.unknown _1521988948.unknown _1521988950.unknown _1521988951.unknown _1521988949.unknown _1521988947.unknown _1521988944.unknown _1521988945.unknown _1521988943.unknown _1521988940.unknown _1521988941.unknown …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "geometrik optika"

1460898895_64354.doc tgr a y tgi a y = = 2 2 1 1 1 2 sin sin n n r i tgr tgi = = 2 2 2 1 1 1 a y n a y n = 1 2 2 1 1 2 a a n n v y y × = = 1 2 1 - = n n 1 2 a a v - = 1 a 2 a 1 a 2 a 1 a 2 a - 1 a 2 a 2 2 2 1 1 1 a sp tgu u a sp tgu u = = = = 1 2 2 2 1 1 1 2 2 1 y y v u n u n …

DOC format, 210.5 KB. To download "geometrik optika", click the Telegram button on the left.

Tags: geometrik optika DOC Free download Telegram