geometrik optika qonunlari

PPTX 7.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1748501701.pptx g a = b a sin sin = n n c = = 2 sin sin j b a 21 1 2 2 1 sin sin n n n = = = j j b a . 90 sin sin 1 2 0 0 n n = a 21 1 2 0 sin n n n = = a , 1 sin 1 0 n = a h h ab b a k = = ` ` f d 1 = ) 1 1 ( ) ( 2 1 r r n n d m m + × - = ) 1 1 ( ) 1 ( 2 1 r r n d + × - = d f ab b a k = = 1 1 f f d 1 1 1 = + /docprops/thumbnail.jpeg geometrik optika qonunlari geometrik optika qonunlari geometrik optika- yorug‘lik nurlari haqidagi g‘oyalar asosida …

ish deyiladi . yorug‘likni tekis qaytaruvchi sirt ko‘zgu deb ataladi. yorug‘likning qaytishi yorug‘likning qaytishi agar sirtdagi notekisliklaming o‘lchami yorug‘lik to‘lqini uzunligidan kata bo‘lsa, ingichka shu’la chegarada sochiladi. yorug‘lik nurlari qaytgandan keyin turli yo‘nalishlarda tarqaladi. bunday qaytish tarqoq qaytish (yoki diffuz qaytish) deb ataladi. α γ yorug‘likning qaytishi quyidagi qonunga bo‘ysunadi: tushuvchi nur va ikki muhit chegarasida nurning tushish nuqtasidan chiqarilgan perpendikulyar qaysi tekislikda yotsa, qaytgan nur ham shu tekislikda yotadi; 2) qaytish burchagi tushish burchagiga teng bo‘ladi, ya’ni: yorug‘likning qaytishi yorug‘likning sinishi yorug’lik nuri bir shaffof muhitdan ikkinchi shaffof muhitga o‘tish chegarasida o‘zining yo‘nalishini o‘zgartiradi. yorug‘likning bir qismi birinchi muhitga qaytadi, qolgan qismi esa ikkinchi muhitga o‘tib uning ichida tarqalishini davom ettiradi. bu hodisaga yorug‘likning sinishi deb ataladi. yorug‘likning sinishiga sabab turli muhitlarda yorug‘lik tezligining turlicha bo‘lishidir. birinchi muhitdan tarqaluvchi va ikkunchi muhit chegaragacha borib etuvchi nur tushuvchi nur deb ataladi. u tushish nuqtasiga o‘tkazilgan perpendikulyar bilan biror α burchak …

nur sindirish ko‘rsatgichi deyiladi: а) agar yorug‘lik vakuumdan biror muhitga tushsa: (absoluyut nur sindirish ko‘rsatgichi ) b) agar yorug‘lik bir muhitdan ikkinchi muhitga tushsa (nisbiy sindirish ko‘rsatgichi) yorug‘likning sinishi demak, ikki muhit nur sindirish ko‘rsatkichlarinig nisbati yorug‘likning shu muhitlarda tarqalish tezliklarining nisbatiga teskari ekan. yorug‘likning to‘la ichki qaytishi. agar yorug‘lik nuri optik zichligi kattaroq muhitdan optik zichligi kichikroq muhitga o‘tsa (n1>n2 bo‘lsa), u holda, tushish burchagi α sinish burchagi β dan kichik bo‘ladi. tushish burchagi kattalashgan sari sinish burchagi ham kattalashadi va bunda biror α0 tushish burchagida sinish burchagi 90° ga teng bo‘ladi, ya’ni singan nur muhitlarning ajralish chegarasi bo‘ylab sirpanadi; α0 burchakka yorug‘lik tushishining limit burchagi deyiladi. tushish burchagi yanada ortganida (masalan, α3>α0 bo‘lganda) nur ikkinchi muhitga o‘tmay, ikkala muhitning ajralish chegarasidan birinchi muhitga to‘la qaytadi. bunday hodisaga yorug‘likmng to‘la ichki qaytishi deyiladi. shuning uchun α0 burchak to‘la ichki qaytishning chegaraviy yoki limit burchagi deb ham ataladi. shunday qilib, …

asidan optik asboblarda yorug‘likni ko‘p isrof qilmasdan qaytarish uchun foydalaniladi. yorug‘likning to‘la ichki qaytishi. s s` a a` b b` yorug‘lik chiqaruvchi s nuqta yassi ko‘zgu yaqinida turgan bo‘lsin. yorug‘likning qaytish qonunidan foydalanib, shu s nuqtaning tasvirini yasaymiz. yorug‘lik nurlari s nuqtadan sa, sb va boshqa yo‘nalishlarda chiqadi. bu nurlar ko‘zgu sirtidan qaytib, aa`, bb` va boshqa yo‘nalishlarda tarqaluvchi nur dastasini hosil qiladi. agar bunday tarqaluvchi nurlar dastasi ko‘zimizga tushsa, bizning nazarimizda bu nurlar xuddi ularning xayoliy davomlarining kesishishida yotgan s' nuqtasiga joylashgan yorug‘lik manbayidan chiqayotganday tuyuladi. bunda s' nuqta yorug‘lik sochayotgan s manbaning yassi ko‘zgudagi mavhum tasviri deyiladi, chunki bu nuqtada qaytgan nurlar aslida kesishmay ularning davomlari kesishadi. yassi ko‘zguda buyumning tasviri ав-buyum ko‘zgu а в а1 в1 а1в1 - tasvir buyum ko‘zgudan qancha masofada turgan bo‘lsa, uning tasviri ham ko‘zgudan (lekin orqasida) shuncha masofada hosil bo‘ladi, ya’ni buyum va uning mavhum tasviri yassi ko‘zguga nisbatan simmetrik joylashgan bo‘ladi. …

si ko ‘zgu markazi o agar bo‘lsa, u holda bo‘ladi, biroq bo‘lganda ko‘zguga tushayotgan nurlar optik o‘qqa parallel, binobarin, bu nurlar ko‘zgudan qaytgandan keyin bu o‘qni qutbdan masofadagi nuqtada kesib o‘tadi. bu nuqta ko‘zguning fokusi f deyiladi. ko‘zguning qutbidan fokusgacha bo‘lgan masofa fokus masofasi deyiladi. ko‘zguning fokusi orqali o‘tgan va optik o‘qqa perpendikulyar bo‘lgan tekislik ko‘zguning fokal tekisligi deyiladi. fokus masofasi ham fokus singari f harfi bilan belgilanadi. sferik ko‘zguning f fokus masofasi ko‘zgu sferasi radiusining yarmiga teng. u vaqtda ko‘zguning fokus masofasi tushunchasidan foydalanib, yuqoridagi formulani quyidagicha yozish mumkin: sferik ko‘zgu formulasi sferik ko‘zgu. sferik ko‘zguning formulasi sferik ko‘zguda tasvir yasash uchun ko‘zguga tushayotgan nurlar dastasi ichidan quyidagi nurlardan foydalanish qulay: 1) ko‘zguning bosh optik o‘qiga parallel bo‘lgan nur ko‘zgudan qaytgandan keyin fokusdan o‘tadi; 2) fokusdan o‘tib ko‘zguga tushgan nur undan qaytgandan keyin optik o‘qqa parallel ravishda ketadi; 3) optik markazdan o‘tib ko‘zguga tushgan nur undan qaytishda dastlabki yo‘nalishida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "geometrik optika qonunlari"

1748501701.pptx g a = b a sin sin = n n c = = 2 sin sin j b a 21 1 2 2 1 sin sin n n n = = = j j b a . 90 sin sin 1 2 0 0 n n = a 21 1 2 0 sin n n n = = a , 1 sin 1 0 n = a h h ab b a k = = ` ` f d 1 = ) 1 1 ( ) ( 2 1 r r n n d m m + × - = ) 1 1 ( ) 1 ( 2 1 r r n d + × - = d f …

PPTX format, 7.9 MB. To download "geometrik optika qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: geometrik optika qonunlari PPTX Free download Telegram