issiqlik ta’limoti, termodinamika, modda tuzilishi haqidagi ta’limotlarning rivojlanishi

DOC 163,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1459742990_64180.doc issiqlik ta’limoti, termodinamika, modda tuzilishi xaqidagi ta’limotlarning rivojlanishi reja: 1. emiliy kristianovich lenst (1804-1865). 2. fizikaniig ba’zi bir sohalarining rivojlanishi 3. jozef lui gey-lyussak (1778-1850). 4. jozayya villard gibbs (1839-1903) 5. jeyms klark maksvell (1831-1879). 6. lyudvig bolstman (1844-1906). 7. albert eynshteyn (1879 — 1955) ishlab chiqarishning yuksak rivojlanishi xv11-xix asrlarda asosan klassik mexaniqaning rivojlanishiga sabab bo’ldi. eyler, dalamber, logranjlarning matematikadagi ishlari analitik mexaniraning rivojlanishiga asos bo’ldi. shu bilan bir katorda optika fani rivojlandi. lekin mexaniqadek rivojlanar, xayotiy talablar elektr va magnitizmning ham rivojlanishiga asos bo’ldi. xv11 asrga kelib, mexaniqa mustaqil fan sifatida rivojlana boshladi va shakl topdi. nyutonning “butun olam tortish”i kuchini o’rganilgandan so’ng, nyutonning davomchilari bu tortishish kuchlari hatto er sirtidagi jismlar orasida ham mavjudligini aniqlashdi. butun olam tortishish kuchini bilgandan so’ng, uning o’z o’qi atrofida, aylanishi gallileyning nisbiylik nazariyasi inersial sanoq sistemasi buyicha tushuntirib berish qiyin bo’ldi, chunki, galliley nisbiyligida harakatdagi jism tekis tug`ri chiziqlik haqida …

ism ikkinchi jism harakati natijasida ta’sir kiladi, ya’ni birinchi jismga ikkinchi jism kuch bilan ta’sir qiladi deb tushuntiradi. boshqa hillari kuch jismniig o’zida mavjud bo’ladi va boshqa jismga ta’sir ko’rsatadi deb tushuntiradi.yana birida tasir kuchlari predmetlarga tashqi ta’sir va ichki ta’sirda bo’ladi deb tushuntirgan. shuningdek kuch tushunchasini shakllantirishda aristotelning ham o’rni katta edi. nyuton kuchlarni to’rtga bo’lib, o’zaro ta’sir kuchi, bosim kuchi, markazga intilma kuchlarga bo’linadi va kuchga quydagicha ta’rif beradi «jismga ta’sir etib, uni tug`ri chiziqli tekis harakatga keltiruvchi, kattalik-kuchdir» bu mexanik kuchning ta’rifi edi. keyinchalik nyuton davomchilari turli xil fizikaviy hodisalarni o’rgana boshlashdi, bular magnit, elektr va ximiyaviy kuchlar edi. masalan: o’zaro tortishish kuchlari hamma jismga hech narsa bo’lmasada magnit kuchlari faqat magnit va temirga hos narsaligini aniqlashdi. bulardan tashqari elektr kuchlarini hossalari ham o’rganila boshlandi, suyuqliklarning tortishish kuchlari ham o’ziga hos hussusiyatga ega, edi. masalan: issiqlik hodisalarini o’rganishda issiq jismlarning molekulalari bir-birini itarish hussusiyatiga ega ega bo’lsa, …

landiyaning shishapuflovchi masteri ferengeyt tomonidan xv111 asrning boshlarida ixtiro qilindi. u suyuqlik o’rnida spirt va simobdan foydalangan. i nuqta o qilib ferengeyt suv, muz va osh to’zining aralashmasini qabul qilgan, temperaturani ii-nuqtasi qilib u suv va muzning aralashmasini olgan.bu 320 deb qabul qilingan. sh-nuqta inson temperaturasi qabul qilingan, bu nuqta ferengeyt shkalasi bo’yicha 960 bo’lgan. bu shkala bo’yicha suvning normal atmosfera bosimida qaynashi, 2120 ga teng edi. xv11-xix — asrlarda asosan klassik mexaniqa rivojlana boshladi, bunga sabab ishlab chiqarishning yuksak rivojlanishi bo’ldi. eyler, dalamber, logranjlarning matematikadagi ishlari analitik mexaniqaning rivojlanishiga olib keldi. shu bilan bir qatorda optika rivojlana boshladi, lekin u mexaniqadek tez rivojlangan emas. xayotiy talab elektr va magnitizmning rivojlanishiga ham asos-bo’ldi. xv111 — asrga kelib mexaniqa mustaqil fan sifatida rivojlana boshladi va shakl topdi. nyutonning butun olam tortishish kuchini o’rgangandan so’ng, nyutonning davomchilari bu tortishish kuchlari hatto jismlar orasida mayda jismlar-atomlar ham o’zaro tortishishda bo’ladi deyishadi. nyutonning davomchilari …

hini mingdan bir qismini esa. l0 deb olgan, suvning qaynash temperaturasi 800 bo’lgan. 1742 yili shved astronomi selskiy 1000 li temperaturini taklif qildi. termometrlarni ixtiro qilinishi issiqlik hodisalarining miqdoriy o’zgarishini ham o’rganishni taqazo eta boshladi. buning uchun kolometrlardan foydalanila boshlandi, kolometr bilan ishlash hali fanda issiqlik to’g`risida ikki tushuncha: temperatura va issiqlik mikdori to’g`risidagi tushincha paydo bo’lgan vaqtlarda o’rganildi. birinchi kolometr bilan ishlash peterburglik akademik georgiy rixman tomonidan 1744 yili amalga oshirildi. djozefe blek tomonidan erish issiqligi ochildi, u muzning erish isssiqligini topdi, ya’ni 800 s li issiq suvga muz solinganda, muz erigan. suvning temperaturasi 00 s ga kelib qoldi, u shuni issiqlik deb tushuntiradi. shundan so’ng u turli moddalarning issiqlik sig`imi va issiqlik o’tkazuvchanligini aniqladi. elektrning texnikada keng miqyosda ishlatilishi elektrotexnika fanining rivojlanishiga olib keldi. 1841 yili joul tomonidan 1843 yili esa lens tomonidan tokning issiqlik miqdori to’g`risidagi tajribalari jol-lens qonuni bilan issiqlikning miqdori tokning kvadratiga va qarshilikka bog`liqligi …

stiyasini uyg`ota oluvchi galvanik toklarning yo’nalishini aniqlash to’g`risida» (1833) va galvanik tokning issiqlik ajratish qonunlari to’g`risida» (1842) gi asarlar edi. bularning birinchisida indukstion tokning yo’nalishini aniqlaydigan qoida ta’ riflangan va u olimning nomi bilan ataladi. lenst qoidasiga ko’ra, yopiq konturda hosil bo’ladigan indukstion tok shunday yo’nalganki, u vujudga keltirgan va kontur bilan chegaralangan yuzadan o’tayotgan magnit oqimi shu tok vujudga keltiradigan oqimnnng o’zgarishiga qarshilik qiladi. ikkinchi ishida hozir fanda joul-lenst qonuni sifatida ma’lum bo’lgan qonun tavsiflangan. elektr tokining issikliq tasirini ifodalovchi bu qonunni 1841 yilda ingliz fizigi j. joul va undan mustasno 1842 yilda e. x. lenst topgan. lenst elektr generatorida sodir bo’ladigai jarayonlarni tahlil qilishda o’zgaruvchan tok egri chizig`ining shaklini o’rganish uchun o’zi yaratgan asbobdan foydalangan. shuningdek u metallar qarshiligining temperaturaga bog`liqligini aniqladi, magnit oqimni o’lchaydigan ballistik metodlarni (rus olimi b. s. yakobi bilan hamkorlikda) yaratdi va boshqa qator ishlarni qildi. lenstniig ilmiy ishlari uni elektr va elektrotexnikaning nazariy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "issiqlik ta’limoti, termodinamika, modda tuzilishi haqidagi ta’limotlarning rivojlanishi"

1459742990_64180.doc issiqlik ta’limoti, termodinamika, modda tuzilishi xaqidagi ta’limotlarning rivojlanishi reja: 1. emiliy kristianovich lenst (1804-1865). 2. fizikaniig ba’zi bir sohalarining rivojlanishi 3. jozef lui gey-lyussak (1778-1850). 4. jozayya villard gibbs (1839-1903) 5. jeyms klark maksvell (1831-1879). 6. lyudvig bolstman (1844-1906). 7. albert eynshteyn (1879 — 1955) ishlab chiqarishning yuksak rivojlanishi xv11-xix asrlarda asosan klassik mexaniqaning rivojlanishiga sabab bo’ldi. eyler, dalamber, logranjlarning matematikadagi ishlari analitik mexaniraning rivojlanishiga asos bo’ldi. shu bilan bir katorda optika fani rivojlandi. lekin mexaniqadek rivojlanar, xayotiy talablar elektr va magnitizmning ham rivojlanishiga asos bo’ldi. xv11 asrga kelib, mexaniqa mustaqil fan si...

Формат DOC, 163,5 КБ. Чтобы скачать "issiqlik ta’limoti, termodinamika, modda tuzilishi haqidagi ta’limotlarning rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: issiqlik ta’limoti, termodinami… DOC Бесплатная загрузка Telegram