yorug’lik difraksiyasi. yorug’lik sochilishi

DOC 265.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1452099694_63129.doc · 1.13 - rasm . б) 2 l q q 2 ¢ 1 2 d dsin q 1.17 - rasm . j j 2 l 2 2 sin l j k a ± = 2 ) 1 2 ( sin l j + ± = k a l j d d d = j cos b k d = l 1 2 1 l l l l d l - = = r · · · · · · · · +2 · +1 · 0 · - 1 · n = - 2 в с а j а с b d 1 .16 - rasm . k w u = dk d k dk k d dk d u u u u w + = = = ) ( l u l l u p l l p u d d d d dk d k - = …

ifraksiyasi. yorug’lik difraksiyasi deb ataladigan hodisada, yorug’lik nurlari shaffofmas to'siqlardan egilib o'tib geometrik soya sohaga kirib boradi. difraksiya so'zi lotincha "difraksio" "egilib o'tish" dan olingan. masalan, nuqtaviy monoxromatik yorug’lik manbai m dan tarqalayotgan yorug’lik nurlarining yo'liga shaffofmas jismdan yasalgan disk shaklidagi t to'siq joylashtirilgan bo'lsin. geometrik optika qonunlariga asosan, e ekranda t to'siqning soyasi doira shaklidagi qorong’i soha kuzatilishi lozim. tajribada shu narsa kuzatiladi. lekin to'siqdan ekrangacha bo'lgan masofa to'siq o'lchamlaridan bir necha ming marta katta bo'lsa, ekranda ketma-ket yorug’lik va qorong’i konsentrik halqachalar kuzatiladi. 2. frenel va fraungofer difraksiyasi. frenel difraksiyasi - bu difraksiya tarqaluvchi yorug’liklar difraksiyasi bo’lib, aylana shaklidagi tirqishdan bo’ladigan difraksiya ko’rinishida ko’rib chiqamiz. agar ab aylana shaklidagi tirqish to’lqin uzunligi darajasidan katta bo’lsa, bu vaqtda tirqishning tasviri ekranda hosil bo’ladi.agar tirqishni kichraytirsak, tirqish tasviri o’rniga o’zaro bir-birini almashtiruvchi qora va oq xalqalar hosil bo’ladi. agar aylana shaklidagi tirqishda tok frenel zonalari sig’adigan bo’lsa, birinchi xalqa oq …

masi 0 ga teng bo'ladi. 0 nuqta orqali tirqishga parallel yorug’ yo'l o'tadi. endi difraksiya tufayli tirqishdan o'tgan nurlarning faqat dastlabki yo'nalishda emas, balki bu yo'nalishga turli burchaklar ostida o'tishini nazarga olamiz (j burchak difraksiya burchagi deb ataladi). tirqishdan shunday j = j1 burchak ostida difraksiyalanuvchi nurlar dastasini ko'raylikki, dastaning chekka nurlari orasidagi yo'l ayirmasi dl yorug’lik to'lqinining uzunligiga teng bo'lsin: dl = 2j /2 bunda butun dastani frenel zonalari deb ataluvchi shunday i va ii zonalarga ajratish mumkin, bu zonalar uchun i zonaning har bir nuri bilan ii zona mos nurining yo'l ayirmasi l/2 ga teng bo'ladi. linza yordamida 01 nuqtadan o'tgan to’g’ri chiziqda to'plangan bu nurlar interferensiyalanadi va o'zaro so'nishadi. natijada 01 orqali qorong’i yo'l - difraksiya minimumi o'tadi (bu qol 01 ga simmetrik bo'lgan 0´1 da ham ro'y beradi). j = j2 burchak ostida difraksiyalanuvchi nurlar dastasinining chekka nurlar orasidagi dl yo'l ayirmasi 3l/2 ga teng bo'lsin. …

ldan har ikki tomonda simmetrik joylashgan qorong’i va yorug’ yo'llarning navbatlashishidan iborat. b) ikki va ko'p parallel tirqishlardan hosil bo'lgan difraksiya. parallel monoxromatik nurlar dastasi bir-biridan d masofada joylashgan ikkita parallel tirqishi bo'lgan b ekranga perpendikulyar tushayotgan bo'lsin. bunda bu tirqishlar yorug’likning kogerent manbalari bo'lib qoladi. agar b ekran orqasida s yig’uvchi linza qo'yilgan bo'lsa, u holda linzaning fokal tekisligida joylashgan a ekranda difraksiya manzarasi vujudga keladi, bu difraksiya manzarasi ikki jarayonning, ya'ni yorug’likning har bir ayrim tirqishdan interferensiyasi natijasidir. biroq bu manzaraning asosiy xususiyatlari ko'proq ikkinchi jarayon bilan aniqlanadi. ikki parallel nurlar yo'llarining ayirmasi dsin j = nl. agar bu ayirma dsin = n shartni qanoatlantirsa, ekranda interferension maksimum kuzatiladi. agar dsin j = (2n +1) bo'lsa, interferension minimum kuzatiladi. maksimumlarning mumkin bo'lgan soni, sin birligidan n £ d/l bo'ladi. yorug’lik bir-biriga yaqin joylashgan ko'plab parallel tirqishlar to'plamidan difraksiyalanganida ham difraksiya manzarasining ko'rinishi ikki tirqishdan difraksiyalanishdagi ko'rinishda bo'ladi. faqat …

a kelib, nurlar tushish yo’nalishiga nisbatan φ burchakka og’adilar. bu nurlar linza yordamida to’planganda, linzaning fokall tekisligida o’zaro bir-birini almashtiruvchi oq va qora tasmlar hosil bo’ladi. bu vaqtda difraksion manzara bir nechta maksimumlardan iborat bo’ladi. difraksiya vaqtida burchakning ma’lum qiymatlarida ikkala tirqishning mos nuqtalaridan kelayotgn nurlar bir xil fazada bo’ladi. bu nurlarning interferensiyalanishi natijasida intensivlikning asosiy maksimumi kuzatiladi. d sin = 2 k , k = 0, 1, 2, 3 …. kuzatish burchagi φ ning ma’ lum qiymatlarida nurlar qarama-qarshi fazada bo’lib yo’llar farqi yarim to’lqin uzunligi juft karalli bo’ladi, bu holda nurlarning interferensiyalanishi natijasida yorug’lik intensivligining so’nishi kuzatiladi va qo’shimcha minimumlik sharti bajariladi. kuzatish burchagining ma’lum qiymatlari: kuzatiladi va bu shart qo’shimcha maksimumlar sharti hisoblanadi. difraksion panjaraning ajrata olish qobiliyati. agar difraksion panjaraga monoxromatik yorug’lik tushmasdan murakkab oq yorug’lik ko’rinishdagi yorug’liklar parallel tushsa, difraksion manzara oq va yorug’ tasmalar o’rniga binafsha rangidan boshlab, qizil ranggacha bo’lgan tasmalar majmuasi, ular …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yorug’lik difraksiyasi. yorug’lik sochilishi"

1452099694_63129.doc · 1.13 - rasm . б) 2 l q q 2 ¢ 1 2 d dsin q 1.17 - rasm . j j 2 l 2 2 sin l j k a ± = 2 ) 1 2 ( sin l j + ± = k a l j d d d = j cos b k d = l 1 2 1 l l l l d l - = = r · · · · · · · · +2 · +1 · 0 · - 1 · n = - 2 в с а j а с b d 1 .16 - rasm . k w u = dk d k dk k d dk d …

DOC format, 265.0 KB. To download "yorug’lik difraksiyasi. yorug’lik sochilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug’lik difraksiyasi. yorug’l… DOC Free download Telegram