yuksak o‘simliklar sistematikasi faniga kirish

DOCX 13 стр. 347,5 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 347,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

1.1 yuksak o‘simliklar sistematikasi faniga kirish 2 riniyatoifa (rhyniophyta) o‘simliklar bo‘limi. reja: 1. o‘simliklar sistematikasining maqsad va vazifalari. 2. o‘simliklarni tavsiflash prinsiplari. sun’iy va filogenetik sistemalarning yaratilishi va uning amaliy ahamiyati. 3. taksonomik yoki sistematik birliklar. 4. yuksak o‘simliklarning kelib chiqishi. tayanch so‘z va iboralar: zamonaviy tabiiy sistematik birliklarga umumiy tavsif. ba’zi oila vakillarining hayotiy formasi. oila, turkum, tur va boshqalarning lotincha nomanishi. yuqori sporali o‘simliklarga tavsifi. 1. yuksak o‘simliklar sistematikasi fani botanika fanlari ichida eng muhim va salmoqli o‘rinni egallaydi. yuksak o‘simliklarning hozirgi zamon sistemalari ierarxiya prinsipida tuzilgan, ya’ni bir xil darajadagi guruhlar ketma–ket ravishda yirikroq darajadagi guruhlarga biriktiriladi. sistematik guruhlarning ierarxik prinsipi butun organik olamning xilma xilligini oson tasavvur qilishga, o‘rganishga va ulardan foydalanishga imkon beradi. yuksak o‘simliklar sistematikasi fani orqali sistematik (taksonomik) birliklar va sistematik (taksonomik) kategoriyalar to‘g‘risida ma’lumotga ega bo‘linadi. taksonomik kategoriya sistematik guruhlarning darajasini belgilaydi (masalan, tur, turkum, oila va hokazo). taksonomik birlik – bu …

2 / 13

triba (bo‘g‘in) tribus turkum genus seksiya sectio tur species tur xili vanetas forma forma. 2. xalqaro botanika nomenklaturasi kodeksi quyidagi prinsiplarga asoslangan: 1. botanika nomenklaturasi mustaqil (zoologiya va mikrobiologiya bo‘yicha xalqaro kodekslar alohida tuzilgan). 2. taksonlarga nom berish nomenklaturaviy tiplar yordamida amalga oshiriladi (tip – nom berishda foydalanilgan birinchi gerbariy nusxasi). 3. taksonlar nomenklaturasida prioritet prinsipi saqlanadi. 4. taksonlar nomenklaturasi universallik prinsipiga ega, ya’ni taksonlarning ilmiy nomlari ularning kelib chiqishidan qat’iy nazar, lotincha so‘zlarda ifodalanadi hamda lotin grammatikasi qoidalariga bo‘ysinadi. 1. yer sharining umumiy maydoni 510 mln. km2 bo‘lsa, shundan 149 mln. km2 quruqlik, 361 mln. km2 suv muhitiga to‘g‘ri keladi. suv va quruqlikda hayvonlarning 2,5 mln. dan, o‘simliklarning esa 500 mingdan ortiq turlari tarqalgan. shulardan 200 ming turi tuban o‘simliklar, 300 ming turi yuksak o‘simliklardir. demak, yuksak o‘simliklar turlar sonining ko‘pligi bilan birga, ularni turli xil geografik va ekologik muhitlarda eng issiq, sernam tropik hududlardan boshlab iqlimi sovuq bo‘lgan …

3 / 13

i. morfologik tuzilishi jihatidan esa turli xil moslamalar vujudga kelgan. 3. jinsiy ko‘payish a’zolarning ko‘p hujayrali tuzilganligi. 4. jinsiy ko‘payish azolari: erkakligi - anteridiy, urg‘ochiligi – arxegoniydan iborat. 5. yuksak o‘simliklarning ko‘pchiligida hayotiy jarayonda doimo nasllar gallanishi-jinsiy nasl gametofitning, jinssiz nasl–sporofit bilan almashinishi kuzatiladi. yuksak o‘simliklardan faqat yo‘sintoifalarda gametofit nasl ustunlik qilsa, qolganlarida esa sporofit nasl ustunlik qiladi. gametofit-jinsiy nasl bo‘lib, unda anteridiy va arxegoniy yetiladi. ular gametalarining qo‘shilishi natijasida jinsiy ko‘payish amalga oshadi. gametofit bir uyli ayrim jinsli yoki ikki uyli, bir jinsli bo‘lishi mumkin. sporofit nasl - jinssiz nasl bo‘lib, unda sporalar yetiladi. sporalar sporangiylarda hosil bo‘ladi. sporalar hosil bo‘lishida sporangiylar ichida reduksion bo‘linish yoki meyoz natijasida sporalar gaploid to‘plamga ega bo‘lgan xromosomalarni hosil qiladi. 6. yuksak o‘simliklarda zigotaning keyingi taraqqiyotida murtak (embrion) ning hosil bo‘lishi va uning rivojlanishi davomida sporofit hosil bo‘lishi kuzatiladi. 7. yuksak o‘simliklardan ochiq urug‘li va yopiq urug‘li (gulli o‘simliklar) o‘simliklarda spora o‘rnida urug‘ …

4 / 13

it nasl ustunligida bo‘ladi. ularni dastlabki ajdodlari tuban o‘simliklar hisoblanadi. ko‘pchilik olimlar, qadimgi (proterozoy erasidagi) yashil suvo‘tlari ularni dastlabki ajdodlari deb hisoblashadi. bunga sabab shuki, qadimgi proterozoy erasida yashab, so‘ng yo‘qolib ketgan yashil suvo‘tlarda 2 xivchinli spermatozoidlarning bo‘lishi aniqlangan. shuningdek ularda xlorofill, xloroplastlar va boshqa pigmentlarning bo‘lishidir. ba’zi olimlar yuksak o‘simliklarning qadimgi ajdodlari deb hozirda bir muncha taraqqiy etgan qo‘ng‘ir suvo‘tlarini ham keltirib o‘tadi, lekin uni tasdiqlovchi dalillar hozircha yetarli emas. yuksak, barg poyalik (cormophyta) o‘simliklar tuban tallomli (tallophyta) o‘simliklardan qator xarakterli xususiyatlari bilan farq qiladi. tuban o‘simliklar suvda va ayrim xollarda nam muhitda hayot kechiradi. suvdagi hayot, o‘simlik uchun o‘zgarmas muhit sharoitlarida hayot kechirganliklari tufayli o‘simlik tanasini differensiyalanishi, uni organlarga ajralishi uchun deyarli hojat yo‘q. shuning uchun bo‘lsa kerak, tuban o‘simliklarning tana tuzilishi juda oddiy. ma’lumki, ular hujayrasiz, bir hujayrali, koloniya shaklida, ipsimon, ko‘p hujayrali va faqat yuksak taraqqiy etgan vakillarining vegetativ tanasi bir qadar differensiyalashgan. lekin, shu o‘simliklarda …

5 / 13

ch kelganlar. bir xil suv muhitdan quruqliqqa chiqa boshlagan o‘simliklar ikki xil— tuproq va havo muhitiga duch keladilar. tabiiyki, million yillar davom etgan uzoq tarixiy taraqqiyot davomida tabiiy tanlanish ta’sirida o‘simliklar asta-sekin yangi muhit sharoitlariga moslasha borgan va ularning tanasi ildiz, poya, barg singari organlarga differensiallasha borgan. bu organlar birdaniga vujudga kelmagan, albatta. yuksak o‘simliklarning bizga qadar yetib kelmagan sodda tuzilishli vakillari ham yashagan. ularning nihoyatda sodda tuzilishli vakillari bizga qadar yetib kelmagan psilofitning yer ustki organi poyaga o‘xshash organ - telom («tallom» bilan aralashtirmaslik lozim) dan iborat bo‘lgan. tuban moxlarning yer ustki organi dixatomik shoxlangan, ildiz vazifasini rizoidlar bajaradi. binobarin, yuksak o‘simliklarni xarakterlaydigan asosiy xususiyati vegetativ organlari poya, barg va ildizlarning bo‘lishidir. yuksak o‘simliklar ham tuban o‘simliklar singari vegetativ, jinssiz va jinsiy yo‘llar bilan ko‘payadi. lekin yuksak o‘simliklarning hammasi uchun jinsiy naslning jinssiz nasl bilan navbatlashishi - nasl gallanishiga xos xususiyat hisoblanadi. odatda jinssiz ko‘payish sporalar yordamida sodir bo‘lib, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yuksak o‘simliklar sistematikasi faniga kirish"

1.1 yuksak o‘simliklar sistematikasi faniga kirish 2 riniyatoifa (rhyniophyta) o‘simliklar bo‘limi. reja: 1. o‘simliklar sistematikasining maqsad va vazifalari. 2. o‘simliklarni tavsiflash prinsiplari. sun’iy va filogenetik sistemalarning yaratilishi va uning amaliy ahamiyati. 3. taksonomik yoki sistematik birliklar. 4. yuksak o‘simliklarning kelib chiqishi. tayanch so‘z va iboralar: zamonaviy tabiiy sistematik birliklarga umumiy tavsif. ba’zi oila vakillarining hayotiy formasi. oila, turkum, tur va boshqalarning lotincha nomanishi. yuqori sporali o‘simliklarga tavsifi. 1. yuksak o‘simliklar sistematikasi fani botanika fanlari ichida eng muhim va salmoqli o‘rinni egallaydi. yuksak o‘simliklarning hozirgi zamon sistemalari ierarxiya prinsipida tuzilgan, ya’ni bir xil darajadagi guruhlar ket...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (347,5 КБ). Чтобы скачать "yuksak o‘simliklar sistematikasi faniga kirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yuksak o‘simliklar sistematikas… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram