tovushlar talaftuzini bartaraf etishga mo'ljallangan o'yinlar

DOCX 6 sahifa 19,4 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 19,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

товушларни тўғри талаффуз этишга қаратилган ўйинлар. маълумки,товушлар талаффузидаги камчиликларни бартараф этишда унинг сабабларига алоҳида эътибор берилади.чунки,артикуляцион моторика ҳаракатчанлигининг етишмаслиги ва фонематик идрокнинг ривожланмаганлиги товушлар талаффузидаги камчиликларни келтириб чиқариши ҳаммага маълум. даставвал,артикуляцион моторикани ҳаракатчанлиги ошириш ишларидан бошлаш лозим.фонематик идокни шакиллантириш ва ривожлантириш ишлари эса товушни нутққа қўйиш ва мустаҳкамлаш ишлари билан параллел равишда олиб борилади. қуйида биз,товушлар талаффузидаги камчиликларни бартараф этишда фойдаланиш мумкин бўлган ўйинлар гуруҳини келтириб ўтамиз. ўзбек тилимизнинг хусусиятларидан келиб чиқиб,болаларни тўғри талаффузга ўргатишда логопедик ўйинлардан фойдаланиш йўлларини такомиллаштириш мақсадида бой абадий меросимиздан намуналар келтирамиз. §1. сирғалувчи товушларни нутқга қўйиш, мустахкамлашга оид ўйинлар. товушлар талаффузининг бузилиши аоосан артикуляцион жиҳатдан талаффуз қилиш қийин бўлган товушларда кузатилакди.шундай товушлар қаторига сирғалувчи ва шовқинли товушлар киради. бу товушлардаги камчиликларни бартараф этиш ишларини болалар учун қизиқарли бўлган ўйин фаолияти билан боғлаб ўтиш орқали,коррекциялаш ишининг самарадорлиги ошади. қуйида келтирилган ўйинлар сирғалувчи товушларни шакиллантиришга қаратилган. “насос” ўйини. мақсад: болаларга “с” товушини тўғри талаффуз этишга ўргатиш. ўйиннинг …

2 / 6

ар с товушини тўғри талаффуз ишлари учун лаб,тил ҳолати ва оқимининг тил ўртасидан ишга зътибор бериб бориш зарур. “шарча тешилди” ўйини. мақсад: “с” товушини нутққа киритиш. ўйиннинг бориши: логопед болаларга шарчалар тарқатиб чиқади ва айтади: “болалар,яқинда биз янги йил байрамини нишонлаймиз.шунинг учун хонамизни чиройли қилиб безатишимиз керак” келинглар,ҳозир сизлар билан биргаликда шарларимизни шиширадилр.логопед атайлаб 3-4 нафар болага тешик шарчаларнибериб қўяди.сўнгра логопед болалар диққатини тешилган шарчадан чиқаётган оқозга қаратади,ва болалардан сўрайди: “болалар қандай қандай овоз эшитяпсизлар” “болалар пс-сс-с-с”деб талаффуз этадилар. “дўкон” ўйини. мақсад: “с” товушини сўзларда тўғри талаффуз этиш. ўйиннинг бориши: болаларга ўйин қоидаларини тушунтириш.болалар тасаввур қилинглар мана бу стол-дўкон:,стол устидаги расимлар, ўйинчоқлардўконда сотиладиган нарсалар. ҳозир сизлар билан шу ўйинни биргаликда ўйнаймиз.хозир битта-битта гапираман ва келган бола дўкондан нарса сотиб олиши керак. ўйинчоқларни номини расимларни харид қилган бола чиройли баланд овоз биланномлаб беришади. -соат-совун-сандиқ -доска-стол-сават -гилос-автобус-сочиқ ўйин давомида асосан “с” товуши қатнашган сўзларни урғу бериб жарангдор овоз билан талаффуз қилишга қаратиш. …

3 / 6

овушини тутқга киритиш. ўйиннинг бориши: ўйин бошланишидан олдин ким асал арилар бўлиши,ким эса гуллар бўлиши аниқлантирилиб олинади (масалан ўғил болалар асал арилар,қиз болалар эса гуллар).кейин ҳаммалари хона бўйлаб ёки майдончада югурадилар.логопед ишорасидан сўнг (чапак чалиш ёки бирор бир предметга уриши) қиз болалар яъни гуллар тиззалари билан ўтиррадилар.асаларилар қанотларини қоқиб гулдан гулга қўниб юрадилар. буни улар асалариларга тақлид қилган ҳолда бажарадилар: в-зз-з-з. логопед яна чапак чалиши билан болалар ролларини алмаштирадилар. “чивинларр ўйини”. мақсад: “з”товушини нутққа киритиш. ўйиннинг бориши: энди ҳамма диққат билан мени эшитсин.бугун сизлар билан яна бир янги ўйин ўйнааймиз.ўйиннинг номи “чивинлар” ўйини .болалар билан қандай қилиб боққа сайрга борганликлари ҳақида суҳбат ўтказади.болалар, эсинггиздами,биз сизлар билан боққа сайрга борган эдик? кечки пайт чивинлар бизилаб келиб,бизни хўп чаққан эди.ҳозир сизлар билан “чивинлар ”ўйинини ўйнаймиз, дейилади. болалар бунинг учун биз икки гуруҳга бўлинамиз. биринси гуруҳ болалари чивинлар,иккинчи гуруҳ болалари эса сайр қилиб юрувчилар бўлишади.чивин бўлган болалар “з з з” деб сайр қилиб …

4 / 6

тариқа то стол устидаги расм томом бўлгунча давом этади.бунинг учун “з”товуши сўзининг бошида, ўртасида охирида келган расимлардан фойдаланилади.буларга: зина,узум,пиёз,дазмол,музқаймоқ,узук,ошпаз,сабзи,тарвуз расимлари киради. “зебо ва майиз” ўйини. мақсад: “з” товушини сўзларда ва гапларда мустахкамлаш. жиҳоз: резинали қўғирчоқ. ўйиннинг бориши: логопед чиройли кийинтирилган резинали қўғирчоқни олиб киради ва болаларга: “болалар бу қўғирчоқнинг исми зебо”.уни магазиндан сотиб олишди.у резинали.зебонинг оёқлари резинали,қўллари,юзлари ва бурни ҳам резинали.кейин эса логопед болалардан сўрайди: “қўғирчоқнинг исми нима экан? уни қаердан сотиб олишибди?унинг оёқлари,қўллари,юзлари,бурни нимадан қилинган экан?”болалар жавоб берадилар.логопед давом этади: “зебо майизни яхши кўради.лола кел зебони майиз билан меҳмон қил”.лола чиқиб,айтади: “зебо,майиздан ол”болалар навбатма навбат зебони майиз билан меҳмон қилган ҳолда юқоридаги фразаларни айтадилар. “ким чаққон?” ўйини. мақсад: “з”товушини сўзларда туғри талаффуз қилишга ўргатиш. ўйиннинг бориши: логопед болаларга бир қанча саволлар беради.аввал болаларга логопед шундай дейди: мен сизларга саволлар бераман ким биринчи топса,шу болага қизил юлдузча бераман.ким кўп қизил юлдузча йиғса,шу бола ғолиб бўлади. қайси транспортнинг номида “з” товуши …

5 / 6

ячи номида с ёки з товуши ҳамда бир сўзда с ва з товуши бор бўлган расмларни болаларга кўрсатади ва номини айтади.масалан: сабзи,сумка,юлдуз,газета,сомса ва ҳаказолар. агар расмнинг номини билдирувчи сўзларда с товуши бўлса,сўнгра болалар номини билдирувчи сўзда ҳар икки товуш бор бўлган расмларни кўрсатадилар ва с-з товушларида қайси бири сўзнинг бошида келаётганлигини айтадилар. методик кўрсатма: с ва з товушини расимла орқали таққослаш керак.машғулот пайтида номида с ва з товуши бўлган расимлардан ҳам фойдаланиш мумкин.агар тарбиячи болаларга бундай расимларни кўрсатса,болалар қўлларидаги расимларни кўрсатмасликлари керак.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tovushlar talaftuzini bartaraf etishga mo'ljallangan o'yinlar" haqida

товушларни тўғри талаффуз этишга қаратилган ўйинлар. маълумки,товушлар талаффузидаги камчиликларни бартараф этишда унинг сабабларига алоҳида эътибор берилади.чунки,артикуляцион моторика ҳаракатчанлигининг етишмаслиги ва фонематик идрокнинг ривожланмаганлиги товушлар талаффузидаги камчиликларни келтириб чиқариши ҳаммага маълум. даставвал,артикуляцион моторикани ҳаракатчанлиги ошириш ишларидан бошлаш лозим.фонематик идокни шакиллантириш ва ривожлантириш ишлари эса товушни нутққа қўйиш ва мустаҳкамлаш ишлари билан параллел равишда олиб борилади. қуйида биз,товушлар талаффузидаги камчиликларни бартараф этишда фойдаланиш мумкин бўлган ўйинлар гуруҳини келтириб ўтамиз. ўзбек тилимизнинг хусусиятларидан келиб чиқиб,болаларни тўғри талаффузга ўргатишда логопедик ўйинлардан фойдаланиш йўлларини так...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (19,4 KB). "tovushlar talaftuzini bartaraf etishga mo'ljallangan o'yinlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tovushlar talaftuzini bartaraf … DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram