o’zbekistonning suv resurs va sug’orish suvi manbalari

DOCX 14 pages 2.8 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

2-mavzu: o’zbekistonning suv resurs va sug’orish suvi manbalari. suvlarning sifati va sug’orish uchun yaroqliligi (2 soat) reja: 1. o’zbekiston respublikasida va markaziy osiyo mamlakatlarining suv resurslari (yomg’ir, qor, muzliklar) va mintaqalari (daryo suvlari, yer osti suvlari, oqova chiqindi suvlar), suvga bo’lgan umumiy talab. 2. tuproqning suv shakllari. 3. sug’orish tarmoqlari haqida tushuncha. turlari va tarkibiy qismlari. tayanch tushunchalar: yomg’ir, qor, muzliklar, daryo suvlari, yer osti suvlari, oqova chiqindi suvlar, suv rejimi, suv shakllari, nam sig’imi, suv o’tkazuvchanlik, suv ko’tarish xususiyati, xo’jaliklararo sug’orish tizimi, xo’jalik taqsimligigi, magistral kanal, xo’jaliklararo kanal, muvaqqat va o’qariqlar, kollektor quvurlar, akveduk, dunker va boshqalar. adabiyotlar: 1, 2, 3,8, 9, 10, 11 1. o’zbekistonning suv resurslari suv resurslari tabiatning muhim tarkibiy qismi bo’lib, insonning hayoti va faoliyatida alohida ahamiyatga ega. aholi sonining oshishi va ishlab chiqarishni ko’payishi bilan suvning ahamiyati yanada ortib boradi. biz barchamiz ikki azim daryolar ya’ni sirdaryo va amudaryo xavzalarini birlashtiruvchi orol dengizi havzasida …

2 / 14

k suv resurslari 36 kub km ni tashkil etadi. bundan o’zbekiston hududida 6,39, qirg’iziston hududida 26,79, qozog’iston hududida 2,5 va tojikiston hududida 0,38 kub km miqdorida suv resurslari shakllanadi. 5-rasm. o’zbekiston respublikasi prezidenti i.a.karimov «orol muammolari» haqida. 6-rasm. orol dengizi muammolari o’zbekiston respublikasi prezidenti i.a.karimovning doimo etiborida. 7-rasm. bmt bosh kotibi pan gu mun orolbuyiga tashrifi. shuningdek amudaryo havzasida shakllanadigan o’rtacha ko’p yillik suv resurslari 78,34 kub km ni tashkil etadi. bundan o’zbekiston hududida 5,14, qirg’iziston hududida 4,04, tojikiston hududida 44,18, turkmaniston hududida 2,79 va afg’oniston hududida 22,19 kub km miqdorida suv resurslari shakllanadi. ko’rib turganingizdek mintaqamizda suv resurslari asosan daryolarning yuqori qismida shakllanadi. mintaqadagi cheklangan suv resurslari iste’moli davlatlararo kelishuvlar va bitimlar asosida quyidagi tartibda amalga oshiriladi. sirdaryo xavzasining mavjud 36 kub km o’rtacha ko’p yillik suv resurslari xavzadagi davlatlar orasida o’zbekistonga 17,78, qirg’izistonga 4,03, qozog’istonga 12,79 va tojikistonga 2,49 kub km miqdorida bo’lingan. shuningdek amudaryo xavzasining mavjud 78,34 …

3 / 14

otokol (sobiq ittifoq meliorasiya va suv xo’jaligi vazirligi ilmiy- texnik kengashining 1987 yil 10 sentyabrdagi 566-sonli protokoli)ga asosan amudaryo suvi quyidagicha taqsimlangan: umumiy suv hajmi 61.5 mlrd.m3 shundan: -tojikistonga 9.5 mlrd. m3 yoki 15.5% -turkmanistonga 22.0 mlrd. m3 yoki 35.8% -o’zbekistonga 29.6 mlrd. m3 yoki 48.1% suv limiti belgilangan. ayni paytda shu hujjat bilan o’zbekiston va turkmaniston o’rtasida amaldagi suv oqimi kerki gidropostida 50% ga 50% bo’linishi belgilangan. farg’ona vodiysida joylashgan kichik daryolarning suv hajmlari 1981 yil 2 iyunda sobiq ittifoq meliorasiya va suv xo’jaligi vazirligi tomonidan tasdiqlangan mahsus protokolga asosan taqsimlanadi. andijon va tuyamo’yin suv omborlaridan chiqariladigan va boshqa davlatlararo kanallardagi suv hajmlarining taqsimoti tegishli loyiha hujjatlari asosida amalga oshirilgan. bu hujjatlarning barchasi 1992 yil 18 fevralda almati shahrida tuzilgan “davlatlararo suv manbalaridagi suv resurslarini birgalikda boshqarish va muhofaza qilish” haqidagi bitim bilan kuchda qolganligi e’tirof etilgan. shunday qilib respublikamizda shakllanayotgan suv resurslarining umumiy miqdori 11,5 mlrd. m3 , …

4 / 14

intaqa mamlakatlari prezidentlarining 1993 yil 4 yanvarda toshkent shaxrida o’tkazilgan uchrashuvida tashkil etildi. uning asosiy vazifalari, vakolat doiralari va ishlash tamoyillari belgilandi. ushbu qaror shu o’tish davri uchun prezidentlar tomonidan uzoqni ko’zlab qabul qilingan, mintaqa barqarorligini ta’minlashda juda muhim ro’l o’ynagan oqilona qaror bo’ldi. ko’rib turganingizdek mintaqaviy darajada tuzilgan mazkur tizim “orolni qutqarish fondi” deb nomlangan. fond mintaqa mamlakatlari tomonidan to’lanadigan ba’zolik badali hisobiga o’z faoliyatini yurgizadi. tuzilma tarkibiga barqaror rivojlanish va davlatlararo muvofiqlashtiruvchi suv komissiyasi xamda fondning ijro qo’mitasi kiradi. ushbu tizim ichida suv resurslari masalalari bilan bevosita shug’ullanuvchi organ davlatlararo muvofiqlashtiruvchi suv komissiyasi (mkvk) bo’lib, uning tuzilmasi quyidagilardan iborat yuqoridagi holatlarga nisbatan o’zbekiston o’z pozisiyasiga ega bo’lib, bu haqda dunyoning eng yuqori minbarlaridan turib ochiq bildirib kelmoqda. jumladan o’zbekiston prezidenti i.karimov bu haqda birlashgan millatlar tashkilotining ming yillik maqsadlariga bag’ishlangan sammitidagi so’zida ham batafsil to’xtalib o’tdi. jumladan, sobiq sovet davrida rogun suv omboridan amudaryo suvini ko’p yillik boshqaruvini …

5 / 14

vga bo’lgan huquqlari va ularning manfaatlarini yuridik tomondan mustahkamlab qo’yilishi lozim. jumladan transchegaraviy daryolarning suv oqimlarini boshqarish va kelishgan rejimga amal qilinmagan taqdirda quyida joylashgan davlatlarga yetkazilgan zararni qoplash prinsiplarini belgilab beruvchi kelishuvning loyihasini ishlab chiqish lozim.) o’zbekiston teng huquqlili asosida barcha progressiv halqaro tashkilotlarga a’zo bo’lib kirib, o’z faoliyatlari va harakatlarini xalqaro m’yorlar doirasida amalga oshirib kelmoqda. jumladan o’zbekiston 2007 yilda: · bmtning yevropa iqtisodiy komissiyasi tomonidan 1992 yilda qabul qilingan «transchegaraviy suv oqimlari va xalqaro ko’llarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish konvensiyasi»ga; · bmt doirasida 1997 yilda qabul qilingan «xalqaro suv oqimlaridan kema qatnovisiz foydalanish huquqi to’g’risidagi konvensiya»ga a’zo bo’ldi. mazkur konvensiyalarda transchegaraviy daryolardan foydalanishda barcha davlatlarning manfaatlari birdek inobatga olingan bo’lib, transchegaraviy suv resurslaridan adolatli va oqilona foydalanish borasidagi asosiy tamoyillar belgilab berilgan. xalqaro konvensiyalar doirasida harakat qilayotgan o’zbekistonda suvdan foydalanish samaradorligini oshirish, suv tejamkorligi yo’nalishidan borish davlat siyosatiga aylantirilgan. misol tariqasida aytish mumkinki 1990 yilda o’zbekistonda …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonning suv resurs va sug’orish suvi manbalari"

2-mavzu: o’zbekistonning suv resurs va sug’orish suvi manbalari. suvlarning sifati va sug’orish uchun yaroqliligi (2 soat) reja: 1. o’zbekiston respublikasida va markaziy osiyo mamlakatlarining suv resurslari (yomg’ir, qor, muzliklar) va mintaqalari (daryo suvlari, yer osti suvlari, oqova chiqindi suvlar), suvga bo’lgan umumiy talab. 2. tuproqning suv shakllari. 3. sug’orish tarmoqlari haqida tushuncha. turlari va tarkibiy qismlari. tayanch tushunchalar: yomg’ir, qor, muzliklar, daryo suvlari, yer osti suvlari, oqova chiqindi suvlar, suv rejimi, suv shakllari, nam sig’imi, suv o’tkazuvchanlik, suv ko’tarish xususiyati, xo’jaliklararo sug’orish tizimi, xo’jalik taqsimligigi, magistral kanal, xo’jaliklararo kanal, muvaqqat va o’qariqlar, kollektor quvurlar, akveduk, dunker va boshqalar. adab...

This file contains 14 pages in DOCX format (2.8 MB). To download "o’zbekistonning suv resurs va sug’orish suvi manbalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonning suv resurs va s… DOCX 14 pages Free download Telegram