geterofunksional birikmalar metabolitlar va dorivor vositalar sifatida. benzolning geterofunksional hosilalari

PPTX 38 pages 8.6 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.6 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

презентация powerpoint toshkent tibbiyot akademyasi 1-son davolash fakulteti 118 guruh talabasi rayimov olloberdi ning tibbiy kimyo fanidan mustaqil ishi mavzu: geterofunksional birikmalar metabolitlar va dorivor vositalar sifatida. benzolning geterofunksional hosilalari. reja: 1. aminospirtlar. kolamin, xolin, atsetilholin, neyrin. tuzilishi, hossalari, ahamiyati. aminospirtlar hujayra membranasi fosfolipidlarning tarkibiy qismi sifatida. 2. katexolaminlar: dofamin, noradrenalin, adrenalin. gidroksikislotalar. tuzilishi, hossalari,ahamiyati. 3. benzolning geterofunksional hosilalari. para-aminifenol, para-aminobenzoy, salitsil va sulfanil kislotalarning xosilalari. tuzilishi va biologik axamiyati. 2 geterofunksional birikmalar deb, ikki yoki undan ortiq turli funksional guruh saqlovchi birikmalarga aytiladi. bu birikmalar alifatik va aromatik turlarga bo'linadi. alifatik qator geterofunksional birikmalar tabiatda ko'pincha aminospirtlar (kolamin), gidroksikislotalar (glikokol), oksokislotalar (pirouzum kislota) va aminokislotalar (alanin) koʻrinishida uchraydi. aromatik qator geterofunksional birikmalar asosini benzol halqasi tashkil etadi, funksional guruhlar esa vodorod o'miga kelgan o'rinbosar sifatida joylashgan bo'ladi. muhim biologik faol va dorivor moddalarning asosini aminospirtlar (p-aminofenol), gidroksikislotalar (salitsil kislota), aminokislotalar (p-aminobenzoy kislota), sulfonil kislotalar va boshqalar tashkil etadi. aminospirtlar …

2 / 38

dimedrol kolamin: trimetilamin n-oksid sifatida ham tanilgan kolamin dengiz hayvonlarida uchraydigan keng tarqalgan organik birikma. u osmoregulyator vazifasini bajaradi, hujayralardagi suv darajasini muvozanatlashda yordam beradi. kolamin organizmda serin aminokislotasining dekarboksilla- nishi natijasida hosil bo'ladi. bunda avval kolamin hosil boʻladi. so'ngra kolamin s-adenozilmetionin ishtirokida metillanib yog' almashinuvini boshqaruvchi vitaminsimon birikma xolinga aylanadi. kolamin tirik organizmda xolin metabolitik jarayonlarda ishtirok etuvchi betain ioniga aylanadi, atsetilkoferment a yordamida atsetillanib nerv to'qimalarda nerv impulslarini o'tkazishda ishtirok etadigan (neyro-mediator) atsetilxolinga aylanadi. xolin murakkab lipidlarning tuzilish birligi, u odam organizmida yog' almashinuvini boshqaradi. organizmdagi metillash jarayonida metil guruhlarini beradi. xolinning bir qator hosilalari tibbiyotda keng qoʻllaniladi. atsetilxolin - kichik konsentratsiyalarda faol ta'sir etuvchi, asab toʻqimalarida asab qoʻzgalishini uzatuvchi keng tarqalgan mediator (vositachi)dir. tibbiyotda tarkibida xolin saqlovchi quyidagi dorivor moddalar qoʻllanadi. atsetilxolinxlorid [ch3- coo-ch 2-ch₂n+(ch3) 3]cl - tibbiyotda qon tomirlarni kengaytiruvchi vosita sifatida keng qoʻllanadi. atsetilxolinxlorid sukstinilxolinyodid (ditinil-xolinning kahrabo kislota bilan hosil qilgan murakkab efiri) - mushaklar …

3 / 38

ytromediator hisoblanadi. katexolaminlarga dofamin, noradrenalin va adrenalinlar kiradi: adrenalin - yurak faoliyati va karbon suvlar (uglevodlar) almashinuvini boshqarishda ishtirok etadi. fiziologik stress holatlarida qonga ajralib chiqadi (qo'rquv gormoni) va qon bosimini oshiradi.katexolinlar ishtirokida simpatik nervlarning uchlariga nerv impulslari o'tkaziladi. bu moddalar qon bosimga ta'sir etishi bilan birga hayot faoliyatining boshqa ko'p tomonlariga ta'sir etadi. adrenalinning tibbiyotda hcl ning 0,001 n eritmasidagi 0,1%-li eritmasi ishlatiladi. adrenalinning ta'siri α- va β- adrenoretseptorlarga ta'sir qilishi bilan bog'liq. adrenalin ta'sirida arterial bosim oshadi, yurak faoliyatining o'zgarishi murakkab harakatlarga ega. adrenalin markaziy nerv sistemasiga kuchsiz qo'zgatuvchi ta'sirga ega. gidroksi- va aminokislotalar gidroksikislotalar bir vaqtning o'zida gidroksid va karboksil guruhlar, aminokislotalar esa amino- va karboksil-guruhlar saqlovchi organik birikmalardir. bulardan tashqari, gidroksi- va aminokislotalar yaqin joylashgan oh, -nh2, -cooh guruhlarining o'zaro ta'siri natijasida oʻziga xos xususiyatlarga ega bolishi, qizdirish, ya'ni issiqlik energiyasining berilishi nukleofil amino- yoki gidroksi-guruhlarni karboksil guruhning elektrofil uglerod atomi bilan nukleofil o'rin olish sn …

4 / 38

masi sinapslarida qo'zg'atishni uztishni tormozlaydi(susaytiradi).miya jarayonlariga taʼsir etadi( miyani qon bilan taʼminlanishini yaxshilaydi, uning kislorodni ko'payib, kamayib ketishiga chidamliligini oshiradi).asab- ruhiy kasalliklarini davolashda, xronik alkogolizmni aniqlashda ishlatiladi. gamk ning tuzilishi fenibutning asosida yotadi fenibut - o`zbekistonda chiqadigan trankvilizator bo'lib, qo'rquvni, hayajonlanishni kamaytiradi, uyquni meyorlashtiradi. uxlatuvchi va narkotik moddalar ta'sirini mustahkamlaydi va kuchaytiradi. benzolning geterofunksional hosilalari aromatik qator geterofunksional birikmalarni shartli ravishda to'rtta guruhga ajratish mumkin: n-aminofenol va uning hosilalari. n-aminobenzoy kislota va uning hosilalari. sulfanil kislota va uning hosilalari (sulfanilamidlar). salitsil kislota va uning hosilalari. n-aminofenol va uning hosilalari. n-aminofenol amfoter birikma, kislota va asoslar bilan tuzlar hosil qiladi, suvda yaxshi eriydi. tibbiyotda uning hosilalari bo'lmish n-aminofenol va uning hosilalari. n-aminofenol amfoter birikma, kislota va asoslar bilan tuzlar hosil qiladi, suvda yaxshi eriydi. tibbiyotda uning hosilalari bo'lmish: fenatsitin (1-etoksi-4 atsetilaminobenzo). hidsiz, suvda kam eriydigan, spirtda yaxshieriydigan oq kukun. haroratni tushirish, og'riq qoldirish va shamollashga qarshi ta'sirga ega. parasetamol (4-atsetilamino fenol). …

5 / 38

qolish holatini chaqirmaydi. n-aminobenzoy kislota mikroorganizmlar o'sishida ishtirok etadigan foliy kislota tarkibiga kiradi. bu kislota yetishmovchiligida yoki yo'qligida mikroorganizmlar xalok bo'ladi. shuning uchun foliy kislota nuklein kislota va oqsil almashinuvida ham ishtirok etadi. odam organizmida u sintezlanmaydi va unga tashqaridan sabzavotlar(salat, shpinat va boshqalar) bilan kelib tushadi. folat kislota (vitamin b.) tarkibi 3 qismdan iborat: pteridin halqasi, p- aminobenzoy kislota va l-glutamin kislota. pteridin halqasi p- aminobenzoy kislota l-glutamin kislota. sulfanil kislota va uning hosilalari. sulfanilamidlar. sulfanil kislota anilinni sulfolash yo'li bilan olinadi. streptotsid nomi bilan ataluvchi sulfanil kisiota amidi (sulfanilamid) antibakterial faollikka ega sulfanilamidlarning dastlabki vakilidir. streptotsid birinchi bo'lib 1908-yilda sintez qilingan va organik bo'yoqlar sintezida oraliq modda sifatida keng miqyosda ishlatilgan. streptotsidning antibakterial faoiligi 1935-yildagina aniqlangan.shundan keyin streptotsidning yangi hosilalari sintez qilinib, sulfanilamidlar degan dori moddalarining yangi guruhi vujudga keldi. streptotsid sintezida dastlabki modda sifatida anilin ishlatiladi: salitsil kislota va uning hosilalari salitsil kislota fenolkislotalar oilasiga mansub bo'lib, …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geterofunksional birikmalar metabolitlar va dorivor vositalar sifatida. benzolning geterofunksional hosilalari"

презентация powerpoint toshkent tibbiyot akademyasi 1-son davolash fakulteti 118 guruh talabasi rayimov olloberdi ning tibbiy kimyo fanidan mustaqil ishi mavzu: geterofunksional birikmalar metabolitlar va dorivor vositalar sifatida. benzolning geterofunksional hosilalari. reja: 1. aminospirtlar. kolamin, xolin, atsetilholin, neyrin. tuzilishi, hossalari, ahamiyati. aminospirtlar hujayra membranasi fosfolipidlarning tarkibiy qismi sifatida. 2. katexolaminlar: dofamin, noradrenalin, adrenalin. gidroksikislotalar. tuzilishi, hossalari,ahamiyati. 3. benzolning geterofunksional hosilalari. para-aminifenol, para-aminobenzoy, salitsil va sulfanil kislotalarning xosilalari. tuzilishi va biologik axamiyati. 2 geterofunksional birikmalar deb, ikki yoki undan ortiq turli funksional guruh saqlovchi bi...

This file contains 38 pages in PPTX format (8.6 MB). To download "geterofunksional birikmalar metabolitlar va dorivor vositalar sifatida. benzolning geterofunksional hosilalari", click the Telegram button on the left.

Tags: geterofunksional birikmalar met… PPTX 38 pages Free download Telegram