fitrat cho`lpon vadud mahmud abdurahmon sa`diy otajon hoshim sotti husayn adabiy - tanqidiy jarayondagi faoliyati

DOC 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662584150.doc αζαρ mavzu: abdurauf fitratning adabiy-tanqidiy faoliyatining asosiy yo`nalishlari haqida. cho`lponing adabiy-tanqidiy qarashlari xususida vadud mahmud, abdurahmon sa`diy va otajon hoshim, sotti husaynlarning xx asrning birinchi yarmidagi adabiy-tanqidiy jarayondagi faoliyati va o`rni reja: 1.kirish. a.fitratning hayot yo`li va adabiy merosi haqida. 2.fitratning adabiy-tanqidiy qarashlarining asosiy tamoyillari va yo`nalishlari haqida. 3.”adabiyot qoidalari” kitobining tahlili. 4.fitrat yaratgan adabiy portretlar tahlili. 5.fitrat ijodining hozirgi kundagi o`rganilishi tarixi va fitratshunoslikning ba`zi bir muammoli masalalari xususida. 6. a.cho`lponning adabiy yo`li haqida qisqacha ma`lumot. 7.cho`lponning adabiy-tanqidiy qarashlarining asosiy xususiyatlari haqida 8.cho`lponning “adabiyot nadur” kitobining tahlili. 9.cho`lpon va jahon adabiyoti masalalari. 10.cho`lpon-teatrshunos tanqidchi va baynalminal tadqiqotchi sifatidagi faoliyati haqida. 11.20-30-yillar tanqidchiligidagi asosiy yo`nalishlar haqida. 12.a.sa`diy tanqidchilik faoliyatining asosiy yo`nalishlari haqida. 13.vadud mahmudning tanqidchilik faoliyati haqida. 14.otajon hoshimning ilmiy-nazariy va tanqidchilik qarashlari xususida.15.sotti husaynning adabiy -tanqidchilik yo`li hamda uning a.qodiriy ijodiga bo`lgan munosabatining tahlili. 16.xulosa. fitratning adabiy-tanqidiy qarashlari xususida(1886-1938). “fitrat” so`zi forscha bo`lib abdurauf abduraxim o`g`lining taxallusi mazkur …
2
i tarixi ocherki” (1935. 15 bosma tabog`); “firdavsiy ijodi va hayoti” (9 bosma tabog`). fitrat ijodi asosan o`zbekiston mustaqillikka erishganidan keyin keng o`rganila boshlandi. u buxoroda ziyoli oilasida tug`ilgan. buxoro, istambul madrasalari va dorilfununda o`qigan. u arab, fors, turk tillarini mukammal bilganligi tufayli sharqning buyuk allomalari ijodini yaxshi o`zlashtirgan. adibning otasi savdo ishlari bilan shug`ullangan bo`lib, 1918 yilgacha qashqarda turib qolgan. u asosan, onasi mustafo bibi (bibijon) tarbiyasida bo`lib, u tufayli bedil, navoiy, fuzuliy, zebuniso, uvaysiy kabi ulkan shoirlarning g`azallaridan xabardor bo`lgan. fitrat 1909 yili turkiyaga o`qishga borib, 1913 yilgacha istambul dorilfununida tahsil ko`rgan. turkiyada tashkil topgan “buxoro ta`limi maorifi” uyushmasida faollik ko`rsatgan. uning ilk to`plami 1911 yilda “sayha” (“chorlov”) nomi bilan chop etilgan. “sayyohi hindi”, “munozara” kabi asarlari ham shu yillarda turkiyada nashr etilgan. 1909-1913 yillarda turkiya dorilfununida o`qiyotganida jadidchilik g`oyalari bilan tanishib, shu g`oyalar bilan sug`orilgan asarlar yozgan. u turkiyadagi tahsili davrida o`ziga fitrat (zukko, dono, bilimdon) deb …
3
malarida milliy mustaqillik uchun kurash mavzui tabiiy ifodasini topgan. 1922 yili nashr etilgan “o`zbek yosh shoirlari” to`plamida cho`lpon, elbek she`rlari bilan birga fitratning she`rlari ham nashr etildi. uning “mirrix yulduziga”, “behbudiyning sag`anasini izlab”, “sharq”, “shoir” kabi she`rlarida shoir millatparvar va vatanparvarlik pozitsiyasida turadi. shoir “abulfayzxon”, “arslon”, “vosye qo`zg`oloni”, “shaytonning tangriga isyoni” kabi dramalarini yaratdi. fitrat 1921-23 yillarda buxoro xalq jumhuriyatida maorif xalq noziri bo`lib xizmat qilgan. 1923-24 yillarda esa frunzechilar tomonidan quvg`in qilingan shoir maskvadagi sharq tillari institutida ilmiy faoliyat bilan shug`ullangan. fitratning o`zbek tili grammatikasiga oid darsliklari 1925-30 yillarda besh marta chop etilgan. unga o`zbek olimlaridan birinchilardan bo`lib, professor unvoni berilgan. 1991 yil 25 sentabrda fitratga o`zbek adabiyotini rivojlantirishdagi xizmatlari uchun alisher navoiy respublika davlat mukofoti berildi. fitrat yirik olim, adabiyotshunos sifatida “adabiyot qoidalari”, “eski o`zbek adabiyoti namunalari”, “aruz haqida” kabi ilmiy kuzatuvlari o`zbek adabiyotshunoslik fanining shakllanishida muhim rol o`ynaydi. uning umar xayom, firdavsiy, navoiy, bedil haqidagi tadqiqotlari adabiyotimiz …
4
i she`r qilgan vazn va qofiyagina emas, uning go`zallik qonuniyatlariga asoslanadigan qator badiiy sifatlari borligini” tushuntirdi. ayni shu yillarda turkiy xalqlar yaratgan boy ma`naviy merosini to`plash, o`rganish va nashr qilish harakati boshlandi. bu faoliyatning ilk mevasi sifatida “insoniyat haqida navoiy qanday fikrda?” risolasi dunyoga keldi (risolada muallif nomi ko`rsatilmagan bo`lsa-da, uning uslubi va zamondoshlarining shahodatlaridan kelib chiqib, bu asar fitrat qalamiga mansub ekanini isbotlash mumkin.). risolada navoiy ijodi, inson mavzusi borasidagina emas, balki navoiy va tasavvuf, navoiy va badiiy ijod, shoirning san`atkorligi xususida ham chuqur kuzatishlar mavjud. fitratning maskovdalik davrida ulug` sharq mutafakkiri haqida “bedil” badihasi chop qilinadi. asarda muallif ma`naviy hayotimizda keng tarqalgan “bedilxonlik” tasviri bahonasida ulug` shoirning falsafasi, tasavvufga munosabati, u yozgan asarlarning tasnifi, shoirona uslubini g`oyat noziklik bilan tahlil etib, chuqur xulosalarga keladi. (1.fitrat. “o`quv. ibtidoiy o`rta maktablarning so`ng sinflari uchun”. boku, 1917. 2.fitrat. she`r va shoirlik “ishtirokiyun” 1919, 24, 25 iyul, 1, 30 avgust. 3.insoniyat haqida …
5
ikrlarini esa, hech tushunmaymiz yo tushunmak istamaymiz. bedilning biz uchun-da, o`zi uchunda muhim fikrlarini ajratmoq, tortib ko`rmoq, saralamoq, munoqasha qilmoqni kerak topmaymiz”. fitratning bu istehzosidan seziladiki, badiiy asarni tushunish faqat undan ta`sirlanish, zavq olish uchungina emas, balki uning zamiridagi fikrlarni aql tarozusida tortib ko`rmoq, uni zamondoshlari ijodi bilan mug`oyasa qilib, shoirning “tub tilak”lari orqali ifodalanayotgan haqiqatni topmoq va boshqalarga anglatmoq hamdir. fitrat bedil asarlari tahlilida bunga erishgan bo`lsa ham, endi ana shu she`riyat masalalarini keng miqyosga olib chiqish va badiiy asar tahliliga oid shaxsiy tajribalarini o`z zamoni bilan payvandlab, kitob shaklida umumlashtirishga jur`at etdi. adib “adabiyot qoidalari”da ko`proq maqsadni badiiy asarning tahliliy jihatiga qaratadiki, kitobning asosini tashkil etgan bu masalani ham taqrizchi oybek yaxshi sezgan: “kitobdagi materiallar sistematik tuzilib, adabiyot qoidalari to`g`risida ma`lumot berilgan ham yangi shoirlarimizning parchalari bilan cheklanmasdan, o`rtoq fitrat navoiy, bobur ... kabi eski shoirlarimizdan ham misollar olgan va durustgina tahlil etgan”. “adabiyot qoidalari” muallifning san`atga bergan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fitrat cho`lpon vadud mahmud abdurahmon sa`diy otajon hoshim sotti husayn adabiy - tanqidiy jarayondagi faoliyati"

1662584150.doc αζαρ mavzu: abdurauf fitratning adabiy-tanqidiy faoliyatining asosiy yo`nalishlari haqida. cho`lponing adabiy-tanqidiy qarashlari xususida vadud mahmud, abdurahmon sa`diy va otajon hoshim, sotti husaynlarning xx asrning birinchi yarmidagi adabiy-tanqidiy jarayondagi faoliyati va o`rni reja: 1.kirish. a.fitratning hayot yo`li va adabiy merosi haqida. 2.fitratning adabiy-tanqidiy qarashlarining asosiy tamoyillari va yo`nalishlari haqida. 3.”adabiyot qoidalari” kitobining tahlili. 4.fitrat yaratgan adabiy portretlar tahlili. 5.fitrat ijodining hozirgi kundagi o`rganilishi tarixi va fitratshunoslikning ba`zi bir muammoli masalalari xususida. 6. a.cho`lponning adabiy yo`li haqida qisqacha ma`lumot. 7.cho`lponning adabiy-tanqidiy qarashlarining asosiy xususiyatlari haqida 8.cho`lp...

DOC format, 2.1 MB. To download "fitrat cho`lpon vadud mahmud abdurahmon sa`diy otajon hoshim sotti husayn adabiy - tanqidiy jarayondagi faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: fitrat cho`lpon vadud mahmud ab… DOC Free download Telegram